برگردان به زبان ساده
نیست از روی زمین سیری دل خود کام را
حرص می گردد زیاد از خاک، چشم دام را
هوش مصنوعی: در این دنیا هیچ کس به طور کامل راضی و سیر نیست و دل انسان همیشه در جستجوی بیشتر است. خواسته‌ها و آرزوهای او مانند دامی است که او را به سوی زمین و مادیات می‌کشاند.
داغ دارد میکشان را تشنه چشمی های من
می کنم خالی ز می در دست ساقی جام را
هوش مصنوعی: چشمان من از شدت تشنگی در پی شراب هستند و من در دست ساقی، جام را خالی می‌کنم.
روزگار عیش را دود سپندی لازم است
شد شب آدینه نیل چشم زخم ایام را
هوش مصنوعی: برای لذت بردن از زندگی، باید بعضی چیزها را فدای آن کنیم. حالا که شب جمعه است و به دلایلی مانند بدی نیت و حسادت، باید مراقب آسیب‌های ناشی از روزگار باشیم.
دل به کوشش آرزو را پخته نتوانست کرد
در بغل نتوان رساندن میوه های خام را
هوش مصنوعی: دل نمی‌تواند آرزوهایش را با تلاش به بلوغ برساند، همان‌طور که نمی‌توان میوه‌های نارس را به جای میوه‌های رسیده در آغوش گرفت.
هر که را از درد و صاف می نظر بر نشأه است
باده یک جام داند بوسه و دشنام را
هوش مصنوعی: هر کسی که از درد و رنج به حقیقتی رسیده باشد، می‌تواند تجارب شیرین و تلخ زندگی را به درستی درک کند و بفهمد.
جسم رنگ جان گرفت از بی قراری های دل
می برد چون سایه با خود صید وحشی دام را
هوش مصنوعی: جسم تحت تأثیر اضطراب‌های دل، رنگ و شعور خاصی پیدا کرد و مانند سایه‌ای، شکار را به همراه خود به سوی دام می‌آورد.
در دل خود کعبه مقصود را هر کس که یافت
بستن زنار داند بستن احرام را
هوش مصنوعی: هر کسی که در دل خود به هدف واقعی و معنوی دست یابد، می‌داند که چگونه از تعلقات مادی خود رها شود و به عبادت و تقدس نزدیک شود.
بوسه را در نامه می پیچد برای دیگران
آن که می دارد دریغ از عاشقان پیغام را
هوش مصنوعی: آن کسی که بوسه را در نامه برای دیگران پنهان می‌کند، به عاشقان پیغام نمی‌دهد و از آن‌ها دریغ می‌کند.
دل چو شد افسرده، از جسم گرانجان پاره ای است
رنگ برگ خویش باشد میوه های خام را
هوش مصنوعی: زمانی که دل انسان دچار ناراحتی و افسردگی می‌شود، مانند این است که بخشی از وجودش از جسمش جدا شده است. حالا در شرایطی که رنگ و حال و هوای دلش تغییر کرده، نمی‌تواند میوه‌های خام و ناپخته را ببیند و احساس کند.
نیست صائب شنبه و آدینه در کوی مغان
می کند یکرنگ، مشرب سر به سر ایام را
هوش مصنوعی: در کوچه‌های مغان، روزهای شنبه و جمعه هیچ تفاوتی ندارند؛ زیرا در آنجا، همه روزها به یک شکل و رنگ هستند و حال و هوای این فضا، تمام ایام را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
