برگردان به زبان ساده
هر که بست از گفتگو لب جنت دربسته است
می زند جوش بهاران غنچه تا سر بسته است
هوش مصنوعی: هر کسی که از صحبت و گفتگو پرهیز کند، مانند کسی است که به بهشت راهی ندارد. وقتی بهار می‌آید و غنچه‌ها شکفته می‌شوند، اما همچنان بسته باقی مانده‌اند، او نیز از نعمت‌های زندگی محروم خواهد بود.
بی سخن روشندلان بهتر به مضمون می رسند
نامه وا کرده اینجا نامه سربسته است
هوش مصنوعی: افراد روشندل بدون کلمات بهتر به موضوع اصلی می‌رسند. نامه‌ای در اینجا باز شده، در حالی که نامه‌ای دیگر هنوز بسته و غیرقابل خواندن است.
عندلیب خوش نوایی را دهن پر زر نکرد
غنچه از بهر چه یارب در گره زر بسته است؟
هوش مصنوعی: پرنده خوش صدایی چرا با دهن پر از طلا نخواند؟ ای خدای من، چرا جوانه در بسته است و نمی‌تواند شکوفا شود؟
پرده عصمت بود زندان حسن شوخ چشم
شمع در فانوس چون پروانه پر بسته است
هوش مصنوعی: زیبایی و معصومیت مانند پرده‌ای است که حسن را در بند کرده است. شمع در فانوس مانند پروانه‌ای است که بال‌هایش بسته شده و نمی‌تواند پرواز کند.
کوه را موج حوادث در فلاخن می نهد
این صدف از ساده لوحی دل به گوهر بسته است
هوش مصنوعی: کوه در معرض تأثیرات و تغییرات حوادث قرار دارد، اما این صدف، به خاطر سادگی‌اش، دلش را به گوهری درون خود بسته است.
حسن عالمسوز را پروای آه سرد نیست
بارها این شمع ره بر باد صرصر بسته است
هوش مصنوعی: زیبایی دلربا و سوزان او برایش اهمیتی ندارد که دیگران با اندوه و ناراحتی به او نگاه می‌کنند؛ زیرا این شمع روشنایی‌اش بارها در برابر بادهای شدید قرار گرفته و گسیخته نشده است.
آن که بی شیرازه دارد کهنه اوراق مرا
بارها شیرازه دیوان محشر بسته است
هوش مصنوعی: کسی که نظم و ترتیب در کارهایش ندارد، بارها به خاطر مشکلات و اتفاقات زندگی، به هم ریختگی و بی‌نظمی دچار شده است.
سبزه خط زان لب جانبخش دل را مانع است
خضر آب زندگی را بر سکندر بسته است
هوش مصنوعی: سبزه و زیبایی‌های طبیعی از لب‌های دلنشین، مانع رسیدن به دل است. خضر، که نماد زندگی و آب حیات است، بر سکندر انحصار داشته و او را از دسترسی به این آب زندگی بازداشته است.
دولت دنیا سبک جولانتر از بال هماست
ساده لوح آن کس که دل بر تخت و افسر بسته است
هوش مصنوعی: دنیا و نعمت‌های آن مانند پرواز یک پرنده هستند که به سرعت تغییر می‌کنند و گذرا هستند. انسان‌هایی که صرفاً به تاج و تخت و ظواهر زندگی اکتفا می‌کنند و در پی دستاوردهای مادی هستند، بی‌خبر از این حقیقتند و دچار ساده‌لوحی‌اند.
آن که ابروی هلال عید را طاق آفرید
طاق ابروی ترا بسیار بهتر بسته است
هوش مصنوعی: آن کسی که ابروی هلال ماه عید را به زیبا‌ترین شکل طراحی کرده، ابروی تو را به مراتب بهتر و زیباتر آرایش کرده است.
نیست صائب در پر پرواز کوتاهی مرا
دور باش باغبان مرغ مرا پر بسته است
هوش مصنوعی: صائب نمی‌تواند به پرواز بلند فکر کند و از من دور باش، زیرا باغبان پرهای مرغ مرا بسته است و بنابراین نمی‌تواند پرواز کند.
