برگردان به زبان ساده
دنیی آن قدر ندارد که بر او رشک برند
یا وجود و عدمش را غم بیهوده خورند
هوش مصنوعی: دنیا آنقدر ارزش ندارد که کسی بر آن حسد ببرد یا اینکه بخواهد به خاطر وجود یا عدم آن غصه بخورد.
نظر آنان که نکردند در این مشتی خاک
الحق انصاف توان داد که صاحبنظرند
هوش مصنوعی: باور کسانی که به این مشت خاک توجهی ندارند، میتواند این ادعا را داشته باشد که آگاه و صاحب نظرند.
عارفان هر چه ثباتی و بقایی نکند
گر همه ملک جهان است به هیچش نخرند
هوش مصنوعی: عارفان هر چیزی که پایدار و باقی نباشد، حتی اگر جهان را در اختیار داشته باشند، به آن هیچ توجهی نمیکنند.
تا تطاول نپسندی و تکبر نکنی
که خدا را چو تو در ملک بسی جانورند
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که از نگاه به خود و برتری جویی پرهیز کن، زیرا خداوند موجودات بسیاری را در جهان آفریده است که از تو هم میتوانند وجود داشته باشند. در نتیجه، نباید به خود مغرور شوی و برتری خود را فراموش کنی.
این سراییست که البته خلل خواهد کرد
خنک آن قوم که در بند سرای دگرند
هوش مصنوعی: این مکان بینقص نخواهد ماند و خوب است که گروهی وجود دارند که گرفتار این دنیا نیستند و به دنبال دنیای دیگری هستند.
دوستی با که شنیدی که به سر برد جهان
حق عیان است ولی طایفهای بیبصرند
هوش مصنوعی: دوستی با کی را شنیدهای که در زندگیاش به حقیقتهای روشن پی برده است؟ اما باز هم عدهای هستند که نمیتوانند آن را ببینند.
ای که بر پشت زمینی همه وقت آن تو نیست
دیگران در شکم مادر و پشت پدرند
هوش مصنوعی: ای کسی که همیشه بر روی زمین هستی، بدان که همه افراد دیگر هنوز در شکم مادران و پشت پدرانشان هستند و به دنیا نیامدهاند.
گوسفندی برد این گرگ مُعَوَّدْ هر روز
گوسفندان دگر خیره در او مینگرند
هر روز این گرگ تربیت شده دست اجل گوسفندی از این گله می رباید گوسفندان دیگر بر او خیره میمانند(اشاره به مرگ انسانها دارد و غفلت انسان)
آن که پای از سر نخوت ننهادی بر خاک
عاقبت خاک شد و خلق بدو میگذرند
هوش مصنوعی: شخصی که به خاطر تکبر و خودبزرگبینیاش از حالت فرود آمدن و تواضع دوری کرده، در نهایت به خاک و نابودی میرسد و دیگران در کنار او از گذر زمان عبور میکنند.
کاشکی قیمت انفاس بدانندی خلق
تا دمی چند که ماندهست غنیمت شمرند
هوش مصنوعی: ای کاش مردم ارزش نفسها و لحظات زندگی را درک کنند تا هر دم که باقیمانده، آن را فرصتی گرانبها بشمارند.
گل بی خار میسر نشود در بستان
گل بی خار جهان مردم نیکوسیرند
هوش مصنوعی: گل بدون خار در باغ به دست نمیآید. در همین راستا، در دنیا نیز انسانهای خوب و نیکوکار بدون چالشها و سختیها شکل نمیگیرند.
سعدیا مرد نکو نام نمیرد هرگز
مرده آن است که نامش به نکویی نبرند
هوش مصنوعی: سعدی میگوید که انسانهای نیکوکار حتی پس از مرگ نیز در یادها زندهاند و نامشان همیشه در خاطرهها باقی میماند. اما کسی که در زندگی خود به خوبی شناخته نشده باشد، به نوعی مرده است، چون یاد و نام او فراموش میشود.