برگردان به زبان ساده
ماه فروماند از جمال محمد
سرو نباشد به اعتدال محمد
زیبایی ماه در مقابل زیبایی حضرت محمد ناچیز است و حتی درخت سرو، با آن اعتدال، با قامت حضرت محمد قابل مقایسه نیست
قدر فلک را کمال و منزلتی نیست
در نظر قدر با کمال محمد
هوش مصنوعی: سرشت و جایگاه آسمان هیچ ارزشی در مقایسه با مقام و کمال محمد ندارد.
وعدهٔ دیدار هر کسی به قیامت
لیلهٔ اسری شب وصال محمد
هوش مصنوعی: هر کسی در روز قیامت، در شب وصال محمد (ص)، به ملاقات وعده داده شده خواهد رسید.
آدم و نوح و خلیل و موسی و عیسی
آمده مجموع در ظلال محمد
هوش مصنوعی: آدم، نوح، خلیل (ابراهیم)، موسی و عیسی به همراه هم در سایه و نور محمد (پیامبر اسلام) آمدهاند.
عرصهٔ گیتی مجال همت او نیست
روز قیامت نگر مجال محمد
هوش مصنوعی: در این دنیا امکان نشان دادن جدیت و تلاش و کوشش او وجود ندارد، اما در روز قیامت، عظمت و مقام محمد دیده میشود.
وآنهمه پیرایه بسته جنت فردوس
بو که قبولش کند بلال محمد
هوش مصنوعی: در اینجا به توصیف باغ بهشتی اشاره شده که پر از زینت و زیبایی است، و به نحوی به شخصیت بلال، یکی از نزدیکترین یاران پیامبر، اشاره میشود که او برگزیده و شایسته است تا این زیباییها را بپذیرد و درک کند. این تصویر به نوعی از معرفت و توانایی بلال در اعتراف به واقعیتهای بالاتر و روحانی اشاره دارد.
همچو زمین خواهد آسمان که بیفتد
تا بدهد بوسه بر نعال محمد
هوش مصنوعی: آسمان مانند زمین آرزو دارد که بیفتد تا بتواند بر پای محمد بوسه بزند.
شمس و قمر در زمین حشر نتابد
نور نتابد مگر جمال محمد
هوش مصنوعی: در روز قیامت، نور و روشنایی فقط از زیبایی و جمال محمد پدیدار خواهد شد و نه از خورشید و ماه.
شاید اگر آفتاب و ماه نتابند
پیش دو ابروی چون هلال محمد
هوش مصنوعی: شاید اگر خورشید و ماه هم تابش نکنند، زیبایی دو ابروی هلالی مانند محمد به چشم بیاید.
چشم مرا تا به خواب دید جمالش
خواب نمیگیرد از خیال محمد
هوش مصنوعی: چشم من به خاطر دیدن زیبایی او خواب نمیتواند ببندد و از فکر محمد غافل نمیشود.
سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی
عشق محمد بس است و آل محمد
اگر عاشق باشی و جوانی، عشق به محمد و خانوادهاش کافی است.