حکایت شمارهٔ ۲۱

جوانی عاشق و نجیب به همراه دختری زیباروی بر کشتی سوار بودند.

چنین شنیدم که در حین سفر و در دریایی بزرگ گرفتار گردابی شدند.

زمانیکه ناخدا دستش را برای کمک به جوان دراز کرد تا جان او را نجات دهد

پسر جوان در میان امواج و آشوب به ناخدا گفت، مرا فراموش کن و یار مرا نجات بده!

در همین موقع، امواج بزرگ‌تر و سهمگین‌تر شدند، جوان در حال غرق شدن بود ولی صدایش شنیده می‌شد که می‌گفت:

حقیقت و واقعیت عشق را هرگز در سخنان شخصی که به عشق تظاهر می‌کند و ادعای عاشقی دارد ولی در مشکلات، معشوق و یارش را فراموش میکند، نخواهی یافت.

عاشقان واقعی اینگونه بودند و چنین زندگی کرده اند، این را از کسی بشنو که تجربه های بسیاری دارد.

سعدی به همان خوبی و مهارتی که در بغداد به عربی فصیح و روان اشراف دارد، به همان اندازه نیز به راه و رسم درست عاشقی کردن اشراف و آگاهی دارد. 

اگر معشوقی داری که با او در آرامشی و او را دوست داری، فقط به او متعهد باش و چشم از بقیه بردار.

اگر مجنون که عاشق لیلی بود، الان زنده می‌شد، او نیز از عشق اینگونه می‌نوشت و آنرا همینطور که گفتیم تعریف می‌کرد.