حکایت شمارهٔ ۲۲

یکی از پادشاهان به بیماری هولناکی مبتلا شده بود که چنان بیماری‌ای بود که بازگو نکردن آن شایسته‌تر است. همهٔ حکیمان یونان هم‌نظر بودند که این درد درمانی ندارد مگر زَهرهٔ (زرداب) انسانی که دارای مشخصات و ویژگی‌های خاصی باشد. پادشاه دستور داد تا آن را جستجو کنند.

بعد از جستجوهای بسیار، پسر دهقان‌زاده‌ای را پیدا کردند با همان ویژگی‌ها و مشخصاتی که حکیمان گفته بودند. پادشاه والدین آن پسر را دعوت کرد و آن‌ها را با سیم و زر و مال فراوان و نعمت‌های بی‌پایان خشنود کرد. قاضی هم حکم داد که ریختن خون یک انسان (یک رعیت) برای حفظ سلامتی و جان پادشاه ایرادی ندارد و جایز است. جلاد قصد کشتن او کرد. پسر در همین حین رو به سوی آسمان کرد و لبخند زد. پادشاه از او پرسید که در این وضعیت چه جای خندیدن است؟ پاسخ داد: «فرزندان از پدر و مادر خود انتظار محبت و دوست‌داشتن دارند (پدر و مادر را دوستدار و پناه خود می‌دانند) و داوری را به پیش قاضی می‌برند و داد و عدالت را از پادشاه می‌خواهند، حالا اما [برعکس چیزی که فکر می‌کردم و انتظار داشتم] پدر و مادرم به خاطر مال اندک دنیا مرا به کام مرگ فرستادند و قاضی نیز به کشتن من رای داده و پادشاه هم مصلحت خود را در مرگ من می‌بیند. و این یعنی به جز خداوند هیچ دوست و یاور و پناهی ندارم.

از دست تو پیش چه کسی فریاد برآورم و دادخواهی کنم؟ همانا باید از دستِ تو، پیش خودت شکایت کرد!

قلب پادشاه از این سخن فشرده شد و اشک در چشمانش جمع گشت و گفت: «مرگ من بهتر از این است که خون یک بی‌گناه ریخته شود.» سر و چشمان پسر را بوسید و در آغوش گرفت و ثروت بسیار زیادی به او داد و او را آزاد کرد و همچنین می‌گویند که در همان هفته پادشاه بهبود یافت و بیماری از بین رفت.

هنوز در اندیشهٔ‌ آن بیت [شعر]م که نگهبان فیل بر ساحل رود نیل می‌گفت:

اگر می‌خواهی بدانی مورچه‌ای در زیر پای تو چه حالی دارد، به حال خودت در زیر پای یک فیل فکر کن.