برگردان به زبان ساده
شکر خندهای انگبین میفروخت
که دلها ز شیرینیش میبسوخت
هوش مصنوعی: شکر یک نوع شیرینی خوشمزه است که در اینجا به عنوان نمادی از شادی و لذت معرفی میشود. کسی با لبخندی دلنشین و شیرین، این شکر را میفروشد و این لبخند به قدری شیرین و زیباست که میتواند دلها را تحت تأثیر قرار دهد و آنها را به وجد آورد.
نباتی میان بسته چون نیشکر
بر او مشتری از مگس بیشتر
هوش مصنوعی: نباتی که در میان گیاهی محصور شده، همچون نیشکری است که مشتریاش از تعداد مگسها بیشتر است.
گر او زهر برداشتی فیالمثل
بخوردندی از دست او چون عسل
هوش مصنوعی: اگر او زهر را بردارد، مثلاً دیگران از دستان او مانند عسل میخورند.
گرانی نظر کرد در کار او
حسد برد بر گرم بازار او
هوش مصنوعی: وقتی محبوب به کسی توجه میکند، حسادت بقیه برمیخیزد و باعث میشود که آن شخص در مرکز توجه و جذابیت قرار گیرد.
دگر روز شد گرد گیتی دوان
عسل بر سر و سرکه بر ابروان
هوش مصنوعی: دیگر روز شده و دنیا در حال گردش است، مانند عسل که بر روی سر میچکد و سرکه بر ابروها.
بسی گشت فریادخوان پیش و پس
که ننشست بر انگبینش مگس
هوش مصنوعی: بسیار بودند افرادی که تلاش کردند و داد و فریاد کردند، اما هیچ آسیبی به او نرسید و مگسی بر عسلش ننشست.
شبانگه چو نقدش نیامد به دست
به دلتنگ رویی به کنجی نشست
هوش مصنوعی: در شب وقتی که چیزی که میخواست را به دست نیاورد، با دلی غمگین و ناامید به گوشهای نشسته است.
چو عاصی ترش کرده روی از وعید
چو ابروی زندانیان روز عید
هوش مصنوعی: وقتی که شخصی به خاطر خطاهایش از وعدههای خوب و امیدبخش روی برمیگرداند، مانند ابروهای زیبا و آراستهای میشود که در روز عید بر روی خواهشهای زندانیان سایه میافکند.
زنی گفت بازی کنان شوی را
عسل تلخ باشد ترش روی را
هوش مصنوعی: زنی به همسرش گفت که اگر با دیگران بازی کنی، زندگیات مانند عسل تلخ خواهد شد و چهرهات هم مانند کسانی که به تو بد میکنند، ناامید و ترش خواهد گشت.
به دوزخ برد مرد را خوی زشت
که اخلاق نیک آمدهست از بهشت
هوش مصنوعی: مردی که دارای خوی و رفتار بد است، به جهنم خواهد رفت، زیرا رفتار نیک و خوب از بهشت نشأت میگیرد.
برو آب گرم از لب جوی خور
نه جلاب سرد ترش روی خور
هوش مصنوعی: به جوی برو و آب گرم بیاور و از آن بنوش؛ نه اینکه آب سرد و ترش را بخوری.
حرامت بود نان آن کس چشید
که چون سفره ابرو به هم در کشید
هوش مصنوعی: اگر کسی نان کسی را بچشد و او از روی غفلت و بدون توجه، ابروهایش را به هم بکشد، این عمل برای او حرام است. یعنی احترام و حرمت آن شخص را نباید نادیده گرفت.
مکن خواجه بر خویشتن کار سخت
که بدخوی باشد نگونسار بخت
هوش مصنوعی: ای خواجه، به خودت سخت نگیرید، زیرا که انسان بدخواه، سرنوشتش به زوال میانجامد.
گرفتم که سیم و زرت چیز نیست
چو سعدی زبان خوشت نیز نیست؟
هوش مصنوعی: من متوجه شدم که طلا و نقره هیچ ارزشی ندارند، چرا که زبان شیرین سعدی نیز در دسترس نیست.