برگردان به زبان ساده
بیار ای پسر ای ساقی کرام
از آن شمع فتنه چراغ جام
هوش مصنوعی: ای پسر، ای ساقی مهربان، چراغ جام را از آن شمع دلربا بیاور.
از آن لعل که زردی برد ز روی
از آن نوش که تلخی دهد به کام
هوش مصنوعی: از زیبایی که رنگ زردش چهرهاش را ز بین برد، از آن نوشیدنی که تلخیاش به کام میزند.
نه پای مهرش سوده از رکاب
نه فرق عرضش بوده با لگام
هوش مصنوعی: نمیتوانم بگویم که عشق او از پاهایش پایین نیامده و همواره در کنترل است و همچنین شکوه و عظمت او هیچگاه از دست نرفته و با هیبتش قابل مقایسه نیست.
ز گرمیش همه ساز عیش گرم
ز خامیش همه کار عقل خام
هوش مصنوعی: از گرمای عشق و شوق، هر چیزی که به لذت و شادی مربوط میشود، شکل میگیرد؛ ولی از خامی و نادانی، همه کارهای عقل هم بیفایده و ناپخته است.
از او بوده به هر کس از طرب رسول
برو برده زهر دل هوا پیام
هوش مصنوعی: هرکس از عشق و سرور بهرهمند شده، انگار پیام محبوبی را دریافت کرده که دل او را پر از شوق و آرزو کرده است.
به طبع اندر چون طبع سازگار
به جان اندر چون جان شاد کام
هوش مصنوعی: اگر طبع و خوی شما با روح و جانتان هماهنگ باشد، زندگی شما شاد و خرم خواهد بود.
خرد نعمت صاحب شناختیش
اگر خوردن او نیستی حرام
هوش مصنوعی: اگر به خرد و دانایی دسترسی داری و آن را به کار نمیگیری، استفاده نکردن از آن گناه است.
عمید ملک آن کس که چشم ملک
بدو ننگرد الا به احترام
هوش مصنوعی: شخصی که در مقام و جایگاه خاصی قرار دارد، فقط زمانی مورد توجه و احترام دیگران قرار میگیرد که آن افراد به او احترام بگذارند و او را با دید احترام بنگرند.
بزرگی که گهر شد بدو بزرگ
تمامی که هنر گشت از او تمام
هوش مصنوعی: به کسی که به علم و هنر بالایی دست یافته، باید احترام گذاشت، زیرا او باعث پیشرفت و تکامل دیگران نیز شده است.
«کفایت که در او مایه دید داد
به هشیاری او کارها نظام »
هوش مصنوعی: کافی است که در او نشانهای وجود دارد که به رندی و هوشیاریاش کمک میکند تا امور را به نظم درآورد.
رسالت که بدو طفل . . .
ز بیداری او حد احتلام
هوش مصنوعی: این بیت به اهمیت توجه به تربیت و رشد کودک اشاره دارد. با بیداری و توجه به نیازهای او، میتوان به دشواریهای بلوغ و جوانی او آماده شد. در واقع، توجه به مراحل اولیه زندگی و رشد کودک میتواند زمینهساز موفقیتهای آینده او باشد.
اجل چون بکشد تیغ کارزار
حسودش بود آن تیغ را نیام
هوش مصنوعی: زمانی که مرگ شمشیر خود را بکشد، حسادت به او میافزاید و این شمشیر نمیرقصید.
«امل گر بنهد بار آرزو
پسر باشد عبدالحمید نام »
هوش مصنوعی: اگر آرزوها به بار بنشیند، فرزندی خواهد بود که نامش عبدالحمید است.
اگر مال کفش را نه دشمن است
چرا زو به تلف خواهد انتقام
هوش مصنوعی: اگر مال کسی در خطر نیست، پس چرا باید از آن انتقام گرفت و آن را از بین برد؟
طمع ز ایراورا ز جود او
به شخص اندر زرین کند عظام
هوش مصنوعی: آرزو و انتظار به بخشش او باعث میشود که انسان به طلا و نقره و ثروت دست یابد.
ایا گشته مخالف ترا مطیع
و یا داده زمانه ترا زمام
هوش مصنوعی: آیا کسی که با تو دشمن بود اکنون مطیع و فرمانبر تو شده است، یا اینکه زمان به تو قدرت و اقتدار داده است؟
چه گویم که به دریای مدح تو
همی غرقه شود کشتی کلام
هوش مصنوعی: چه بگویم که کلمات من در ستایش تو به اندازهای عمیق و وسیع هستند که مانند کشتیای در دریای وسیع مدح تو غرق میشوند.
ز همتای تو در شاه راه دهر
شد آمد نگشته است والسلام
هوش مصنوعی: در مسیر زندگی، هیچکس چون تو به جایگاهی نرسیده و هیچکس به مقام تو نخواهد رسید.
همی تا نبود باد کند رو
همی تا نشود خاک تیزگام
هوش مصنوعی: تا زمانی که باد وجود ندارد، حرکت نمیکند و تا زمانی که خاک نرم و روان نشود، پیشرفت نخواهد کرد.
ز نعمت به تو بادا مهین رسول
ز دولت به تو بادا بهین پیام
هوش مصنوعی: از لطف و نعمت، تو بهترین فرستندهای، و از قدرت و دولت، تو بهترین پیامآور هستی.
تو از بخت رسیده بکام خویش
رهی نیز رسیده ز تو بکام
هوش مصنوعی: تو به موفقیت و گنجایش خود دست یافتهای و مسیر تو نیز به خوبی به سوی آنچه میخواهی، هدایت شده است.
