برگردان به زبان ساده
گاه مسعود تاجدار ملک
تاج ماه است گاه بار ملک
هوش مصنوعی: گاهی مسعود، که پادشاهی با تاج دارد، شبیه به ماه است و زمانی دیگر، بار سلطنت بر دوش اوست.
فلک آورده یمن و یسر از خلد
به یمین داده و یسار ملک
هوش مصنوعی: آسمان یمن و سرسبزی را از بهشت به راست و چپ داده و سلطنت و فرمانروایی را تقسیم کرده است.
رانده کلک شمار گیر قضا
عدلی عدل در شمار ملک
هوش مصنوعی: قلم تو به دست تقدیر است و بر اساس آن، عدالت به درستی در قلمرو حکومت اجرا میشود.
کرده رای قطار دار قدر
بختی بخت در قطار ملک
هوش مصنوعی: دوست من، بخت تو مانند یک قطار است که به سمت سرنوشت و جایگاه بزرگتری در حرکت است. باید قدر آن را بدانی و از فرصتها بهرهبرداری کنی.
نرسد عقل اگر دو اسبه رود
در تک وهم بی غبار ملک
هوش مصنوعی: اگر عقل به درستی عمل نکند، حتی اگر کسی با دو اسب سریع حرکت کند، در دنیای پر از خیالات و توهمات، به جایی نخواهد رسید و موفق نخواهد شد.
هر چه شاهین آسمان سنجد
خوار سنجد مگر عیار ملک
هوش مصنوعی: هرچه پرندهای بزرگ و با ارزش در آسمان وجود دارد، ممکن است به راحتی بیارزش شود، به جز ویژگیهای خاصی که یک پادشاه دارد.
برگرفت آدمی و دیو و پری
مذهب و سنت و شعار ملک
هوش مصنوعی: انسان، دیو و پری هر کدام به نوعی فرهنگ، آیین و نمادهای خاصی از خود را برمیدارند و به هم پیوند میزنند.
دین و دنیا بیافرید و نهاد
آفریننده در کنار ملک
هوش مصنوعی: خداوند دین و دنیای انسانها را خلق کرد و آفریدگار، آنان را در کنار یکدیگر قرار داد.
آفتاب از فلک نیارد خواست
شرف عرض حق گذار ملک
هوش مصنوعی: خورشید از آسمان نمیتواند از جایگاه والای خود چشمپوشی کند و نمیتواند حق را در برابر پادشاهی نادیده بگیرد.
زحل از قوس برنداند داشت
قزح نفس شاد خوار ملک
هوش مصنوعی: زحل از مدار خود خارج شده و قزح (مشتری) به همراه نفس شاد در حال پرواز است.
آب دارد که آتش افروزد
جوهر تیغ آبدار ملک
هوش مصنوعی: آب به قدری قوی و موثر است که میتواند آتش را شعلهور کند. در واقع، این آب به مانند جوهر و قدرت تیغی است که توانایی و تاثیر بالایی دارد.
بار گیرد چو خاک پیماید
جرم یکران بی قرار ملک
هوش مصنوعی: وقتی که باران بر روی زمین میبارد، سنگینی و گرانباری آن به آرامی در زمین فرو میرود و در این حالت، ملک و وجود چیزها به آرامش میرسد.
ماه چون سنگ پشت سر به کتف
درکشد روز کارزار ملک
هوش مصنوعی: در اینجا به تصویر زیبایی از شب و روز اشاره شده است. شب مانند ماهی در حال غرق شدن است که با سنگی به دوش، بار سنگینی را به دوش میکشد. این تصویر به معنای مبارزات و چالشهای زندگی در مقابل روشنایی روز و تلاش برای پیروزی در عرصه زندگی است.
تا ذنب وار نور او نبرد
سایه گرز گاو سار ملک
هوش مصنوعی: تا زمانی که مانند ذنب (دم) گاو، سایهاش بر زمین بیفتد، نور او را نمیگیرند.
ویحک آن کوکب عجول چه بود
که قران کرد با وقار ملک
هوش مصنوعی: ای وای بر تو! آن ستارهی عجول چه چیزی بود که با وقار پادشاهی، همراهی کرد؟
منزلی تاخت عالمی پرداخت
عزم کوه و کمر گذار ملک
هوش مصنوعی: مکانی را که به سرعت طی کردم، جهانی را صرف دستیابی به هدفی بزرگ کردهام، جایی که عزم و ارادهام مانند کوه و کمر است تا این سرزمین را بگذرانم.
کشوری سوخت لشکری افروخت
رزم پرشعله و شرار ملک
هوش مصنوعی: کشور به آتش کشیده شد و سپاهیان به جنگ داغی مشغول شدند که آتش و شعلهاش به آسمان میرسید.
گرد افغان و جت به رغبت و حرص
پرده زد موکب سوار ملک
هوش مصنوعی: دستهای از سواران با اشتیاق و حرص، به دور هم جمع شدهاند و به جلال و شکوه سواران پادشاهی پرداختهاند.
جز شکاری برون نشد ز میان
یک تن از پره شکار ملک
هوش مصنوعی: جز شکارچی، کسی از میان آن جمع بیرون نیامد.
گر بدان کوه پایه بازرسی
کاندر او فتح بود یار ملک
هوش مصنوعی: اگر بدانیم که در پایکوه بازرسی وجود دارد، که در آنجا فتح و پیروزی به دلخواه یار و شاه است.
نشنواند صدای کوه ترا
جز همه کر و فر کار ملک
هوش مصنوعی: صدای تو را جز کران و بیخیالیها نمیشنوند، در حالی که سرنوشت و کارهای عظیم به دور از توست.
تن به قربان مشرکان در داد
اندرین عید ذوالفقار ملک
هوش مصنوعی: در این روز بزرگ و مهم، جان خود را به خاطر محبت و ارادت به پرستشگران و بتپرستان تقدیم کردم.
به چنین رسم تا جهان باشد
مقتدا باد روزگار ملک
هوش مصنوعی: تا زمانی که دنیا پابرجاست، یاد و روش این ملک باید سرمشق دیگران باشد.
بارور گشته سال و مه به ظفر
شاخ شاداب اختیار ملک
هوش مصنوعی: سال و ماه به پیروزی رسیده و درختان سرسبز و شاداب نشانهی قدرت و تسلط بر سرزمین را به نمایش گذاشتهاند.
دست بر سر گرفته والی ظلم
از ره بند و گیر و دار ملک
هوش مصنوعی: حاکم بر سر درد و رنج حکمرانی خود دست گذاشته و به خاطر مشکلات و موانع موجود در کشور، دچار نگرانی و تردید شده است.