برگردان به زبان ساده
نام نامی آن جناب شیخ محمد، و شیخی است مجرد از فحول علما و از عدول عرفا. مرید حضرت سید محمد نوربخش و خلیفهٔ اوست. شانزده سال اکتساب کمالات روحانی و اقتباس معارف حقانی، از آن جناب نموده. شرحی بر مثنوی گلشن راز شیخ محمود شبستری نوشته. نامش مفاتیح الاعجاز و از همهٔ شروح، ممتاز است. با ملاً عبدالرحمن جامی معاصر بوده و جامی او راتمجید نموده. مثنوی در بحر رمل منظوم کرده، مشتمل بر تحقیقات و تمثیلات، مسمی به اسرار الشهود است. دیوانی نیز دارد پنج هزار بیت میشود. مرقدش در شیراز معروف است. تیمناً و تبرکاً چند بیتی از او نوشته میشود:
هوش مصنوعی: شیخ محمد فردی برجسته در میان علمای دین و عرفا بوده و مدتی به مدت شانزده سال از آموزههای معنوی سید محمد نوربخش بهرهبرداری کرده است. او تألیفی بر مثنوی "گلشن راز" اثر شیخ محمود شبستری دارد که به نام "مفاتیح الاعجاز" شناخته میشود و از دیگر شروح این اثر متمایز است. او همدوره با ملاً عبدالرحمن جامی بوده و جامی به او ارادت داشته است. همچنین، شیخ محمد مثنویای در وزن رمل نوشته است که حاوی تحلیلها و مثالهایی است و "اسرار الشهود" نام دارد. او دیوان شعری نیز دارد که شامل پنج هزار بیت میشود. آرامگاه او در شیراز شناخته شده است و به عنوان یادبود چند بیت از اشعارش نقل میشود.
عالم چو نقش موج به بحر وجود اوست
بود همه جهان به حقیقت نمود اوست
هوش مصنوعی: جهان مانند نقشی از موج در دریا وجود خداست و همه هستی در واقع تجلی و نمایشی از او است.
اگر حجاب دویی از میانه برخیزد
یقین که ناظر نور لقا توانی بود
هوش مصنوعی: اگر مانع و پردهای از مقابل برداشته شود، حتماً میتوانی به روشنی چهره دوستی درخشان را ببینی.
ای بی خبر از حالت رندان خرابات
زین می نچشیدی که شدی سوی مناجات
هوش مصنوعی: ای کسی که از حال و روز بیخبرانی، اگر طعم این شراب را نمیچشیدی، هرگز به سوی دعا و نیایش نمیآمدی.
تا مست ازین می نشوی باز ندانی
اسرار دل اهل دل از شطح و ز طامات
هوش مصنوعی: تا زمانی که از این شراب سرمستی نیابی، رازهای دل اهل دل را از سخنان نابهجا و بیمحتوا نخواهی دانست.