برگردان به زبان ساده
اسمش میرزا محمد و از افاضل شهر مذکور و به محامد پسندیده و صفات حمیده مشهور. معاصر سلاطین صفویه. دیوانش ملاحظه شد. تخمیناً پنج هزار بیت متجاوز است. قصاید بسیار در مدایح حضرات ائمهٔ اطهار به نظم آورده. مثنویات نیز دارد از جملهٔ: مثنوی در بحر خفیف مسمی به شاه راه نجات در بیان طریقت و سلوک دارد. از اشعار اوست:
هوش مصنوعی: میرزا محمد یکی از افراد برجسته و با فضیلت در شهر خود است و به خاطر ویژگیهای نیکو و صفات پسندیدهاش شناخته شده است. او همعصر با سلاطین صفویه بوده است. دیوان شعر او شامل بیش از پنج هزار بیت است و دارای قصاید زیادی در مدح ائمه معصومین میباشد. همچنین او اشعار مثنوی هم دارد که یکی از آنها به نام "شاه راه نجات" در بحر خفیف، به بیان طریقت و سلوک پرداخته است.
خانقاهی که به خرجش نکند دخل وفا
صرفهٔ وقت در آن است که میخانه شود
هوش مصنوعی: اگر خانقاه (محل عبادت و معنویت) به صرفهجویی در هزینهها متکی باشد، بهتر است که وقت خود را در آن صرف نکنید، چرا که آنجا به میخانه تبدیل خواهد شد.
گره بستهای داشت طفلی به دست
بیفکند و اندر کمینش نشست
هوش مصنوعی: یک کودک گرهای بر دستش داشت و آن را رها کرد و سپس در کمین نشسته بود.
روان طفل دیگر ربودش ز جا
چو بگشود در وی نبد جز هوا
هوش مصنوعی: روح کودک دیگری او را از مکانش برد، چون در او گشوده شد جز هوا چیزی نبود.
گره بسته دنیا و طفل آن دنی است
بگویش که چیزی در آن بسته نیست
هوش مصنوعی: دنیا به مانند گرهای پیچیده است و انسانهای نادان مانند کودکان به آن وابستهاند؛ اما در واقع هیچ چیز در این دنیا واقعی و پایدار نیست.
آتشی شب در نیستانی فتاد
سوخت چون عشقی که در جانی فتاد
هوش مصنوعی: شبی آتش در نیستانی روشن شد و همه جا را سوزاند، مانند عشق سوزان که در دل کسی شعله ور میشود.
شعله تا مشغول کار خویش شد
هر نیی شمعِ مزار خویش شد
هوش مصنوعی: وقتی شعله مشغول کار خود شد، هر نی که به آن نزدیک شد، تبدیل به شمعی برای آرامگاه خود شد.
نی به آتش گفت: کاین آشوب چیست؟
مر ترا زین سوختن مطلوب چیست؟
هوش مصنوعی: نی به آتش گفت: این هیاهو و بیقراری چیست؟ چرا تو از این سوختن و آتش زدن خوشحال هستی؟
گفت آتش بی سبب نفروختم
دعوی بی معنیات را سوختم
هوش مصنوعی: گفت: من بدون دلیل آتش روشن نکردم، بلکه دعوای بیمعنایت را سوزاندم.
زانکه میگفتی نیام با صد نمود
همچنان دربند خود بودی که بود
هوش مصنوعی: چون میگفتی که من نیستم و خود را به نمایش میگذاشتی، در واقع همچنان درگیر خودت و مشکلات خود بودی.
با چنین دعوی چرا ای کم عیار
برگ خود میساختی هر نوبهار
هوش مصنوعی: با چنین ادعایی چرا هر بهار فقط برگ خود را میساختی و کاری بیشتر نمیکردی؟
مرد را دردی اگر باشد خوش است
درد بی دردی علاجش آتش است
هوش مصنوعی: اگر مردی دردی داشته باشد، این درد بهتر است از بیدردی؛ چون برای درمان بیدردی، تنها راه، آتش است.