برگردان به زبان ساده
اسم شریفش آقا محمدرضا، خلف الصدق جناب شیخ المتأخرین آقا محمد هاشم ذهبی بود و در آغاز شباب از کسب علوم کامیاب گردید و چندی دبیری گزید. بعد ترک نمود و انزوا و آرام قبول فرمود و به عبادات شرعیه قیام و اقدام میکرد و به صحبت احباب به سر میآورد و جمعی از ارباب کمال و اصحاب جلال با وی انیس و جلیس بودند و در باغ و راغ با یکدیگر موافقت و مرافقت مینمودند. الحق در فنون کمالات نظماً و نثراً نهایت ربط داشت و گاهی در اعداد اوقاتی مصروف میکرد. غرض، به حسن خلق و تواضع و لطافت طبع و حدت ذهن و استقامت حال و اخلاق حمیده معروف بود و رشتهٔ مؤالفت فی مابین فقیر و وی مستحکم بود. آخر در سنهٔ ۱۲۳۴ وفات نمود. این چند بیت از اوست:
هوش مصنوعی: آقا محمدرضا فردی از نسل آقا محمد هاشم ذهبی بود که در جوانی به تحصیل علوم پرداخت و مدتی معلمی کرد. سپس به زندگی انزوا و آرامش روی آورد، به عبادات شرعی مشغول شد و با دوستان خوبش وقت میگذراند. او با جمعی از افراد برجسته و ارزشمند دوست بود و در باغها و طبیعت با یکدیگر همراهی میکردند. واقعاً در هنرها و علوم مختلف مهارت ویژه داشت و گاهی نیز زمانی را به ریاضیات اختصاص میداد. او به خاطر خوبی اخلاق، تواضع، لطافت روح، تیزهوشی و ثبات اخلاقیاش معروف بود و ارتباط عمیقی بین خود و من ایجاد کرده بود. وی در سال ۱۲۳۴ درگذشت و از او چند شعر به جا مانده است.
آواز بود هر دو ولی فرق بسی هست
با نالهٔ جانسوز نی آهنگ جرس را
هوش مصنوعی: هر دو صدا زیبا و دلنواز است، اما بین آنها تفاوتهای زیادی وجود دارد. صدای نی دردناک و غمانگیز است، در حالی که صدای جرس نشانی از خوشحالی و سرزندگی دارد.
ز یک خشت و گل آخر خانه کردند
چرا این کعبه آن بتخانه کردند
هوش مصنوعی: با استفاده از یک خشت و گل، چرا خانه را ساختند؟ چرا این کعبه را به جایگاهی برای بتها تبدیل کردند؟
چون خضر رهی نیست درین بادیه باید
ناچار به دنبال صدای جرس افتاد
هوش مصنوعی: در این دنیای پرپیچ و خم، اگر شخصی مانند خضر، که نماد هدایت و رهنماست، وجود ندارد، فرد باید ناگزیر به جستجوی نشانهها و صداهایی برود که او را به سمت مقصدش هدایت کند.
به کجا رهم به پایان رسد اندرین بیابان
که نه آگهم ز مقصد نه خبر ز راه دارم
هوش مصنوعی: به کجا بروم که در این بیابان به پایان برسم؟ اطلاعاتی درباره مقصد ندارم و هیچ خبری از راه نیز در دست نیست.
خالی به صدر صومعه دل دید جای او
بنهاد رخ به دیر مغان از قفای او
هوش مصنوعی: در بالای صومعه، جایی برای دل خالی دیده میشود و او چهرهاش را در دیر مغان مینهد، از جایی که به پشت سرش مینگرد.
از دیر و حرم باشدشان روی به مقصد
زاهد ز رهی، پیر خرابات ز راهی
هوش مصنوعی: از زمانهای دور و مکانهای مقدس، عدهای به طرف مقصدی در حرکتاند. زاهد از یک راهی میآید و پیر خراباتی از راهی دیگر.
