برگردان به زبان ساده
اسمش میرزا محمد رحیم و از اکابر اهالی آن قصبهٔ پرنعیم. در آغاز شباب از تحصیل علوم متداوله کامیاب. در اصفهان جنت نشان در خدمت علمای دین و پیروان شرع مبین به قدر استعداد خود از هر خرمنی خوشه چین آمد. در فنون علوم ماهر و قادر گردید. در طلب حصول تصفیه و تزکیهٔ نفسیه برآمد و شوقمند مجاهدات و مشاهدات شد. آخرالامر نورعلیشاه اصفهانی را دریافت و به جانب او شتافت. دست ارادت بدو داد و ذکر خفی از او تلقین گرفت و به عبادت مشغول گردید و به مراتب عالیهٔ ذوق و حال از فقرای معاصرین محسوب و طالبان را خدمتش مطلوب است. گاهی صحبت و گاهی نظر تخلص مینماید و نام طریقتش نظرعلیشاه است و از اشعار ابکار افکار اوست:
هوش مصنوعی: میرزا محمد رحیم نامش است و از شخصیتهای برجسته آن منطقه خوش آب و هوا به شمار میآید. در جوانی به تحصیل علوم رایج پرداخت و در اصفهان که شهری زیبا و پرعلم است، به خدمت علمای دین و پیروان شرع پرداخت و به اندازه استعدادش از علوم مختلف بهرهبرداری کرد. در زمینههای علمی مهارت پیدا کرد و تلاش کرد تا به purification و تصفیه روح برسد و به جستجوی مجاهدتها و مشاهدات پرداخت. در نهایت، با نورعلیشاه اصفهانی آشنا شد و به سمت او رفت. او دست خود را به نشانه ارادت به نورعلیشاه دراز کرد و از او یک ذکر مخفی آموخت و عزم عبادت کرد. او در مراتب عالیه ذوق و حال بین فقرا و طالبان علم شناخته شده و مورد توجه قرار گرفته است. گاهی در جمع اهل سخن حاضر میشود و گاهی صرفاً به مشاهده میپردازد. طریقت او به نام نظرعلیشاه شناخته میشود و اشعار نابی از اندیشههای او باقی مانده است.
باز دلم عاشق و دیوانه شد
محو رخ ساقی و پیمانه شد
هوش مصنوعی: دلم دوباره عاشق و دیوانه شده است، غرق در زیبایی صورت ساقی و عشق به جام شراب.
باز دلم نشاء دیگر گرفت
مست شد و عاشقی از سر گرفت
هوش مصنوعی: دوباره دل من حالت عاشقانهای پیدا کرده و به شوق و حال خوشی افتاده است.
مرغ دلم طایر عرش آشیان
کرد هوای چمن لامکان
هوش مصنوعی: پرندهٔ دل من، در آسمان بالا nest کرده و به هوای چمنزارهای بینهایت و سرسبز میخواهد برود.
چون سخن دلکش رامین به ویس
چون نفخات یمنی از اویس
هوش مصنوعی: وقتی که سخنان زیبا و دلنواز رامین برای ویس طنینانداز میشود، شبیه به نسیم خوشی است که از طرف یمن به سوی اویس میوزد.
نورفشان همچو کف موسوی
روح فزا همچو دم عیسوی
هوش مصنوعی: نورانی و درخشان مانند کف دست موسوی و روح بخش و زندگی آفرین مانند نفس عیسی.
بوی خدا از یمنم میرسد
نفخ اویس از قرنم میرسد
هوش مصنوعی: بوی خوشی که از سرزمین یمن میآید، نشان از وجود و حضور خداوند دارد و صدای دلنشین اویس هم از دوران باستان به ما میرسد.
طوس، حریم حرم کبریاست
مدفن پاک شهِ پاکان، رضاست
هوش مصنوعی: طوس، جایگاهی مقدس و محترم است که آرامگاه امام رضا، شهید و انسانهای نیکوکار در آنجا قرار دارد.
کعبه اگر خانهٔ آب و گل است
طوس رضا کعبهٔ جان و دل است
هوش مصنوعی: اگرچه کعبه خانهای ساخته شده از سنگ و خاک است، اما آرامگاه امام رضا در طوس، مکان معنوی و روحانی است که به دل و جان انسانها آرامش میدهد.
کعبه بود سجده گه خاکیان
طوس بود قبلهٔ افلاکیان
هوش مصنوعی: کعبه، محل سجدهی انسانها است، و طوس، قبلهی اهل آسمانها محسوب میشود.
مهبط انوار الهی است طوس
جلوه گه حضرت شاهی است طوس
هوش مصنوعی: طوس محل نزول نورهای الهی و نمایانگر زیباییهای پادشاهی است.
آینهٔ سینهٔ سیناست طوس
خوابگه بضعهٔ موساست طوس
هوش مصنوعی: دل انسان مانند آینهای است که در آن خوابگاه حقیقت و زیبایی وجود دارد، مانند زمین طوس که به خاطر نابغهای چون موسی، محل بروز و ظهور استعدادها و صفات عالی است.
قبّهٔ او سرزده از ساق عرش
سُدّهٔ آن قبه بود طاق عرش
هوش مصنوعی: گنبد او از بالای عرش سر زده و پایهٔ آن گنبد، طاق عرش را تشکیل میدهد.