برگردان به زبان ساده
موشکی را به مهر، مادر گفت
که بسی گیر و دار، در ره ماست
هوش مصنوعی: مادری به موشکی گفت که باید مراقب باشد و محکم بگیرد، چون در مسیر ما خطراتی وجود دارد.
سوی انبار، چشم بسته مرو
که نهان، فتنهها به پیش و قفاست
هوش مصنوعی: به انبار نرو، چون با چشم بسته بروی در آنجا خطرات و مشکلات بسیاری وجود دارد.
تله و دام و بند بسیار است
دهر بیباک و چرخ، بیپرواست
هوش مصنوعی: در زندگی، موانع و مشکلات زیادی وجود دارد، اما زمان و سرنوشت به راحتی از این موانع عبور میکنند و بیتوجه به آنها پیش میروند.
تله مانند خانهایست نکو
دام، مانند گلشنی زیباست
هوش مصنوعی: تله، مانند یک خانهی زیبای مامن است و دام، شبیه به یک گلشن زیبا به نظر میرسد.
ای بسا رهنما که راهزن است
ای بسا رنگ خوش، که جانفرساست
هوش مصنوعی: بسیاری از افرادی که به عنوان راهنمایان شناخته میشوند، در واقع ممکن است اهدافی نادرست داشته باشند. همچنین، چیزهایی که ظاهراً زیبا و خوشایند به نظر میرسند، میتوانند بسیار خطرناک و مضر باشند.
ز آهنین میله، گردکان مربای
که چنین لقمه، خون دل، نه غذاست
هوش مصنوعی: این جمله نشان میدهد که از یک میله آهنی به شدت محکم و سخت، نوعی گردی به وجود آمده است. این گرد به قدری باارزش و خاص است که در واقع نمیتوان آن را به عنوان یک غذای معمولی در نظر گرفت، بلکه نشاندهنده زحمت و رنجی عمیق است.
هر کجا مسکنی است، کالائی است
هر کجا سفرهایست، نان آنجاست
هوش مصنوعی: هر مکانی که برای زندگی وجود دارد، حتماً چیزی برای تجارت و معامله در آن جا هست و هر جایی که غذایی برای خوردن فراهم شده، نشانهای از فراوانی و روزی در آنجا وجود دارد.
تلهٔ محکمی به پشت در است
گربهٔ فربهی است، میان سراست
هوش مصنوعی: پشت در یک تله قوی قرار دارد و یک گربه چاق در وسط خانه نشسته است.
آنچنان رو، که غافلت نکُشند
خنجرِ روزگار، خون پالاست
هوش مصنوعی: برو به جلو و با قدرت حرکت کن، تا جایی که زمان و مشکلات نتوانند تو را غافلگیر کنند و به تو آسیب نرسانند.
هر نشیمن، نه جای هر شخصی است
هر گذرگه، نه در خورِ هر پاست
هوش مصنوعی: هر مکانی مخصوص هر فردی نیست و هر مسیری مناسب برای هر کسی نیست.
اثر خون، چو در رهی بینی
پا در آن ره منه، که راه بلاست
هوش مصنوعی: اگر نشانهای از خون در مسیر دیدی، پا در آن راه نگذار، زیرا آن راه، راه درد و عذاب است.
هرگز ایمن مشو، که حملهٔ چرخ
گر ز امروز بگذرد، فرداست
هوش مصنوعی: هرگز فکر نکن که در امان هستی، چرا که چرخ روزگار اگر امروز به تو آسیب نرساند، فردا حتماً به سراغت خواهد آمد.
وقت تاراج و دستبرد، شب است
روز، هنگام خواب و نشو و نماست
هوش مصنوعی: در زمانی که آرامش و آسایش حاکم است، فرصت مناسبی برای رشد و پیشرفت به وجود میآید. شب نماد سکوت و خواب است، در حالی که روز زمان بیداری و فعالیت است.
سر میفراز نزد شبرو دهر
که بسی قامت از جفاش، دوتاست
هوش مصنوعی: در زندگی، به کسی که در سختیها و تاریکیهای زمانه مقاومت میکند، احترام بگذار. زیرا بسیاری از افرادی که تحت فشار و ناملایمات قرار میگیرند، از آنچه که به نظر میرسد، قویتر و با ارادهتر هستند.
موشک آزرده گشت و گفت خموش
عقل من، بیشتر ز عقل شماست
هوش مصنوعی: موشکی که ناراحت شده بود، به عقلش گفت که سکوت کند، چون او فکر میکند که دانشش از عقل دیگران بیشتر است.
خبرم هست ز آفت گردون
تله و دام، دیدهام که کجاست
هوش مصنوعی: من از مشکلات و سختیهای زندگی آگاه هستم و میدانم که تلهها و دامها در چه جایی قرار دارند و آنها را دیدهام.
از فراز و نشیب، آگاهم
میشناسم چه راه، راه خطاست
هوش مصنوعی: من از سختیها و راحتیهای زندگی آگاه هستم و میدانم کدام مسیر درست و کدامیک نادرست است.
هر کسی جای خویش میداند
پند و اندرز دیگران بیجاست
هوش مصنوعی: هرکسی وظایف و مسئولیتهای خود را به خوبی میشناسد و نیازی به نصیحت و توصیه از سوی دیگران ندارد.
این سخن گفت و شد ز لانه بُرون
نظری تند کرد، بر چپ و راست
هوش مصنوعی: او این حرف را زد و از لانهاش بیرون آمد و با نگاهی تند به چپ و راست نگریست.
دید در تلهٔ نو رنگین
گِردَکانی در آهنی پیداست
هوش مصنوعی: در تلهای نو و رنگی، دایرههای کوچک درون آهن نمایان هستند.
هیچ آگه نشد ز بی خِردی
کاندران سهمگین حصار، چِهاست
هوش مصنوعی: هیچکس از نادانی و بیخردی خود با خبر نشد که در این دیوارهای خوفناک چه چیزی وجود دارد.
یا در آن روشنی، چه تاریکی است
یا در آن یکدلی، چه روی و ریاست
هوش مصنوعی: در روشنایی، سایههایی از تاریکی وجود دارد و در یکدلی، نشانههایی از غرور و برتری دیده میشود.
بانگ برداشت، کاین نشیمن پاک
چه مبارک مکان روحافزاست
هوش مصنوعی: صدای بلندی به گوش میرسد که این مکان مقدس و زیبا، محل زندگی روحها و نیروهای مثبت است و واقعاً خوشیمن به نظر میرسد.
تله گفتا، مَاِیست در بیرون
بدرون آی، کاین سراچه تراست
هوش مصنوعی: تله گفته است که بیا و داخل شو، چرا که اینجا خانه توست.
اگرت زاد و توشه نیست، چه غم
زانکه این خانه، پر ز توش و نواست
هوش مصنوعی: اگر چیزی برای زندگی نداری، نگرانی ندار باش چون این مکان پر از زیبایی و لذت است.
جای، تا کی کُنی به زیر زمین
رونقِ زندگی ز آب و هواست
هوش مصنوعی: تا کی میخواهی در زیر زمین زندگی کنی؟ زندگی به خاطر آب و هوا و شرایط محیطی رونق میگیرد.
اندرین خانه، بین رهزن نیست
هر چه هست، ایمنی و صلح و صفاست
هوش مصنوعی: در این خانه هیچگونه ناامنی یا خطر وجود ندارد، آنچه که هست، آرامش و صلح است.
نشنیدم بنا، چنین محکم
گرچه در دهر، صد هزار بناست
هوش مصنوعی: نگفتهام هیچ بنایی را که به این استحکام باشد، هرچند در زمانه صدها بنّا وجود دارند.
جای اَنده، درین مکان شادیست
جای نان، اندرین سرا حلواست
هوش مصنوعی: در این مکان، شادی وجود دارد و در این خانه، نان و خوراک خوشمزهای مثل حلوا فراهم است.
موش پرسید، این کمانک چیست
تله خندید، کاین کمان قضاست
هوش مصنوعی: موش از تله پرسید که این کمانک چیست، و تله در پاسخ گفت که این کمان نماد سرنوشت است.
اندر آی و بچشم خویش ببین
کاندرین پردهها، چه شعبدههاست
هوش مصنوعی: وارد شو و با چشمان خود ببین که در این پردهها چه کارهای شگفتانگیزی وجود دارد.
موشک از شوق جَست و شد بدرون
تا که او جَست، بانگ در بر خاست
هوش مصنوعی: موشک از شوق پرواز کرد و به سمت بالا رفت، و وقتی او پرواز کرد، صدایی به گوش رسید.
بهر خوردن، چو کرد گردن کج
آهنی رفت بر گلویش راست
هوش مصنوعی: برای بهرهبرداری از چیزی، گاهی آدم باید سرش را پایین بیاورد و تسلیم شود، مثل آهنی که به خاطر گشودن گلو، باید به خودش شکل دلخواه بدهد.
رفت سودی کُند، زیان طلبید
خواست بر تن فزاید، از جان کاست
هوش مصنوعی: رفت سودی که کم بود، زیان زیادی به بار آورد. خواست که به وجودش افزوده شود، اما از جانش کم کرد.
کودکی کاو ز پند و وعظ گریخت
گر به چاه است، دم مزن که چراست
هوش مصنوعی: کودکی که از نصیحت و آموزش فرار کرده است، اگر به چاهی بیفتد، نباید بگویی چرا افتاده است.
رسم آزادگان چه میداند
تیره بختی که پای بند هویست
هوش مصنوعی: آزادگان و رهاشدگان از قید و بندهایی که به آنها وابسته نیستند، به خوبی میدانند که کسانی که در دام هوس و خواستههای دنیوی به سر میبرند و گرفتار آنها هستند، نمیتوانند طعم آزادی را بچشند.
خویش را دردمند آز مکن
که نه هر درد را امید دواست
هوش مصنوعی: به خودت آسیب نزن، زیرا هر دردی درمانی ندارد.
عزّت از نفس دون مجو، پروین
کاین سیه رای، گمره و رسواست
هوش مصنوعی: به هیچ وجه نباید به دنبال احترام و عزت از انسانهای پست و بیارزش بود، زیرا فردی که از نظر فکر و اندیشه سقوط کرده، خود باعث گمراهی و رسوایی است.
