برگردان به زبان ساده
ای بی خبر ز منزل و پیش آهنگ
دور از تو همرهان تو صد فرسنگ
هوش مصنوعی: ای کسی که از حال و احوال ما بیخبری و از محبت ما دوری، همرزمان تو حتی به اندازه صد فرسنگ از تو فاصله دارند.
در راه راست، کج چه روی چندین
رفتار راست کن، تو نهای خرچنگ
هوش مصنوعی: در مسیر درست، چرا باید به سمت چپ و راست بروی؟ رفتار خود را اصلاح کن، تو مانند خرچنگ نیستی که به صورت کج حرکت کند.
رخسار خویش را نکنی روشن
ز آیینهٔ دل ار نزدایی زنگ
هوش مصنوعی: اگر صورت زیبای خود را در آینه دل روشن نکنی، زنگارها و کدورتها بر آن خواهد نشسته.
چون گلشنی است دل که در آن روید
از گلبنی هزار گل خوش رنگ
هوش مصنوعی: دل انسان مانند یک باغ است که در آن هزاران گل خوشرنگ و زیبا میروید.
در هر رهی فتاده و گمراهی
تا نیست رهبرت هنر و فرهنگ
هوش مصنوعی: در هر مسیری که قدم بگذاری و دچار سردرگمی شوی، تا زمانی که راهنمای تو هنر و فرهنگ نباشد، به درستی نخواهی رسید.
چشم تو خفته است، از آن هر کس
زین باغ سیب میبرد و نارنگ
هوش مصنوعی: چشم تو در خواب است و به همین دلیل، هر کس که بخواهد میتواند از این باغ سیب و نارنگی برداشت کند.
این روبهک به نیت طاوسی
افکنده دم خویش به خم رنگ
هوش مصنوعی: این پرنده در تلاش است تا خود را همانند طاووس زیبا و جذاب نشان دهد و به همین خاطر، دم خود را به شیوهای خاص و با رنگهای مختلف به نمایش گذاشته است.
بازیچههاست گنبد گردان را
نامی شنیدهای تو ازین شترنگ
هوش مصنوعی: گنبد آسمان به مانند یک بازیچه است و تو نامی از این بازیهای شترنگ (شطرنج) شنیدهای.
در دام بسته شبرو چرخت سخت
در بر گرفته اژدر دهرت تنگ
هوش مصنوعی: در تاریکی شب، تو در دام افتادی و به شدت در چنگال زهرآگین زندگی محصور شدهای.
انجام کار در فکند ما را
سنگیم ما و چرخ چو غلماسنگ
هوش مصنوعی: ما در انجام کارها بسیار جدی و سنگیندل هستیم، مانند چرخدندهای که با سختی و تلاش به حرکت در میآید.
خار جهان چه میشکنی در چشم
بر چهره چند میفکنی آژنگ
هوش مصنوعی: خودت را به خاطر مسائل کوچک و بیاهمیت ناراحت نکن و انرژیات را در مورد چیزهایی که ارزش ندارند، صرف نکن.
سالک به هر قدم نفتد از پا
عاقل ز هر سخن نشود دلتنگ
هوش مصنوعی: هر که در مسیر سیر و سلوک قدم برمیدارد، نباید از خطاها و مشکلات دلسرد شود. همچنین، انسان عاقل با شنیدن هر کلامی دلگیر و ناراحت نمیشود.
تو آدمی نگر که بدین رتبت
بیخود ز باده است و خراب از بنگ
هوش مصنوعی: تو به دقت نگاه کن که این شخص به چه مقام و جایگاهی رسیده ولی بیدلیل و به خاطر نوشیدن شراب و حالت مستی به این سرنوشت دچار شده است.
گوهرفروش کان قضا، پروین
یک ره گهر فروخته، صد ره سنگ
هوش مصنوعی: گوهرفروش، در موقعیت سختی قرار دارد و در این شرایط یک تکه الماس را میفروشد، ولی از دیدگاه ما بیشتر از این الماس، چیزهای بیارزش و بیکیفیت را میبینیم.
