برگردان به زبان ساده
رابعه آن مریم معنی مسیح
آن چو لب دلبر کنعان ملیح
هوش مصنوعی: رابعه به زیبایی و دلربایی مریم مقدس تشبیه شده و با اشاره به موقعیت و ویژگیهای خاص او، مانند لبخند دلبرانهای که جذاب و دلنشین است، توصیف میشود. این بیت به نوعی سعی دارد تا زیبایی و جذابیت رابعه را با ویژگیهای مریم مقایسه کند.
هرسر مویش زغم عشق مست
شرع زکیفیت او می پرست
هوش مصنوعی: هر تار موی او از غم عشق پر شده و به دلیل کیفیت خاص او، قوانین دین به زیبایی او احترام میگذارند.
مستی او بر سر ناموس تاج
میکده عصمت ازو با رواج
هوش مصنوعی: مستی او به اندازهای است که به ناموس میکده افتخار میکند و عصمت آنجا به خاطر او شگفتانگیز شده است.
چون در اندیشه بمستی گشاد
دیده بمعموره هوشش فتاد
هوش مصنوعی: وقتی به فکر خوشی و سرمستی میافتی، چشمانت باز میشود و هوش و حواست به شدت تحت تأثیر قرار میگیرد.
نیشتری در دل ریشش خلید
خون دل از دیده برویش دوید
هوش مصنوعی: نیشتری در دلش زخم کرده و خون دلش از چشمانش به سمت او سرازیر شده است.
ناله زشب تحفه گردون گرفت
گریه ز دل برگ شبیخون گرفت
هوش مصنوعی: در دل شب، از آسمان ستم و بیرحمی نالهای به گوش رسید و اشتیاق و غم دل باعث شد که اشکها بریزند و حالت جنگ و پیکار را به وجود آورند.
ناله اش آتش بدل اوج زد
گریه بدریای دلش موج زد
هوش مصنوعی: او به شدت ناله میکند و این نالهاش همچون آتش به وجودش آسیب میزند. اشکهایش مانند امواج دریا دلش را در بر میگیرند.
گریه گرمی بصفای ملک
خنده لعلیش گدای نمک
هوش مصنوعی: اگر کسی در دلش غم و اندوهی باشد، حتی در میان جلوههای زیبای زندگی نیز به گریه میافتد، چرا که زیباییها مانند لبخندهای لعلین در کنار نمک را به یاد میآورند و او را به یاد دشواریهایش میاندازند.
همنفسی کرد ز وی جستجوی
کین همه زاری زچه داری بگوی
هوش مصنوعی: همنشینی با او جستجوی خیانت را آغاز کرده، پس چرا اینقدر ناراحت و زاری میکنی؟ بگو چه چیزی باعث این افکار شده است.
تا منم این زمزمه سینه سوز
وین گهر افشانی گنجینه سوز
هوش مصنوعی: تا زمانی که من این درد دل و نالههای سوزناک را دارم و این گنجینهی ارزشمند را به اشتراک میگذارم، زندگی ادامه دارد.
یاد ندارم زتو حال تو چیست
موجب طوفان ملال تو چیست
هوش مصنوعی: من هیچ یادم نمیآید که حالِ تو چگونه است و دلیل نگرانیات چیست.
چون لب سایل گهر نغمه سفت
لعل برافشاند ز مژگان وگفت
هوش مصنوعی: وقتی لبهای گدا گل و لعل را به شکل نغمهای زیبا بیان کردند، اشکهایی از چشمان او به زمین ریخت و سخن گفت.
حوصله ام تنگ و ملولم بسی
منفعل از روی رسولم بسی
هوش مصنوعی: حالم خوب نیست و بیحوصلهام، خیلی به خاطر پیامهای رسول متاثر و دلگیر هستم.
ایکه نفهمیده دلم یاد اوست
نام دلم بنده آزاد اوست
هوش مصنوعی: دل من به یاد اوست، هرچند که ممکن است این احساس را کامل درک نکنم. نام دل من به خاطر اوست و او را به عنوان بندهای آزاد در نظر میگیرم.
از غم او یارب معمور باد
ورنه نهد مستی معذور باد
هوش مصنوعی: ای خدا، اگر غم او در دل من باشد، زندگیام پر از رونق خواهد بود، و اگر این حالتی که دارم به خاطر مستی باشد، پس عذرش پذیرفته خواهد بود.
عرفی ازین می قدحی نوش کن
جز الم دوست فراموش کن
هوش مصنوعی: از این شراب قدحی بنوش و به جز درد و غم عشق دوست، چیزی را فراموش کن.
ریش فزون کن غم بی سود چند
کم ز زنی خود نتوان بود چند
هوش مصنوعی: ریش خود را بلندتر کن، زیرا غم و غصه بیفایده است؛ و به زن خود فکر کن که نمیتوانی او را ترک کنی.
