برگردان به زبان ساده
رامش افزای باد و نیک اختر
بر ملک اورمزد شهریور
هوش مصنوعی: نسیم دلپذیر و ستارههای خوش یمن بر سرزمین اورمزد شهریور میدرخشند و شادیآفرینی میکنند.
نامور میر نصر ناصر دین
بوالمظفر که عزم اوست ظفر
هوش مصنوعی: این جمله برای فردی به نام میر نصر ناصر دین بوالمظفر است که به موفقیت و پیروزی اشاره دارد. او با اراده و عزم قوی خود، به سمت کامیابی و پیروزی حرکت میکند.
رؤیت و خلق اوست جان و خرد
عزم و توفیق او قضا و قدر
هوش مصنوعی: دیدن و وجود او، جان و عقل انسان است، و اراده و موفقیت او، سرنوشت و تقدیر او را شکل میدهد.
تا نبینی و نشنوی سخنش
سخت بی فایده است سمع و بصر
هوش مصنوعی: اگر سخن کسی را نشنوی و نبیند، گوش و چشم تو بیفایده خواهد بود.
خشم او نام ابر برد برزم
آتشین گشت ابر و قطره شرر
هوش مصنوعی: خشم او همانند ابر در حال خروش است و با این خشم، ابر به آتشی تبدیل میشود که قطراتش مانند جرقههای آتش پراکنده میشوند.
آسمان را عرض نهند همی
همت شاه مر ورا جوهر
هوش مصنوعی: آسمان را به اندازه و ظرفیت خود میسنجند و تلاش پادشاه، او را به جوهر و ماهیت واقعیاش میرساند.
آن کف راد او چه گویی چیست
آن سخا پرور عطا گستر
هوش مصنوعی: کف راد او نشان از بخشش و generosity او دارد، و سخاوت او همچون نشانهای از عطا و کرامتش در تزریق خوبیها به دیگران است. در واقع، آنچه او ارائه میدهد و منتشر میکند، نمایانگر نوعی بزرگواری و مهربانی است.
روزگار ملوک را شرفست
روزی اهل فضل را دفتر
هوش مصنوعی: در این دنیا، مقام و ارزش آن روزهایی برای پادشاهان و حاکمان بیشتر است که افراد با دانش و فرهیخته در آن فعال باشند و آثار آنها ثبت و ضبط شود.
رسم او فخر و فعلش از هنرست
لفظ او در و خلقش از عنبر
هوش مصنوعی: افتخار او به خاطر رفتار و هنرهایش است، کلمات او مانند در و وجودش مانند عطر خوشبو است.
هر کجا مهر و کین او نبود
که شناسد که چیست نفع و ضرر
هوش مصنوعی: هر جایی که محبت و دشمنی او وجود نداشته باشد، کسی نمیتواند درک کند که چه چیزی سودمند است و چه چیزی ضرر دارد.
عکس شمشیر او مبارز را
آتش انگیزد از میان جگر
هوش مصنوعی: تصویر شمشیر او باعث شعلهور شدن هیجان و شجاعت در دل مبارز میشود.
چه ز کاغذ کنند بارانی
چه بر زخم او برند سپر
هوش مصنوعی: باران چه تأثیری بر کاغذ دارد یا اینکه سپر چگونه میتواند از زخم او محافظت کند، هر دو به نوعی نشاندهندهی آسیبپذیری و اثرپذیری هستند. اینجا به نوعی به موضعگیری یا تغییر وضعیت اشاره میشود که ممکن است با شرایط محیطی یا آسیبهای جسمی مرتبط باشد.
گشت آراسته بصورت او
فلک و انجم و طباع و صور
هوش مصنوعی: آسمان و ستارهها و ویژگیهای طبیعت و اشکال دنیا به زیبایی و شکوه او آراسته شدهاند.
گر ز جنس فرشته هستش خلق
پس چرا خلق او ز جنس بشر
هوش مصنوعی: اگر انسانها از نوع فرشتگان ساخته شدهاند، پس چرا خودشان از جنس بشر هستند؟
گر بدریا رسد سیاست او
خون شود آب و ریگ خاکستر
هوش مصنوعی: اگر سیاست او به دریا برسد، خون تبدیل به آب و شن به خاکستر میشود.
چشم حاسد که بنگرد سوی او
مژگانش بدو کشند حشر
هوش مصنوعی: وقتی چشم حسود به او نگاه میکند، مژگانش به سوی او جلب میشود.
همه در دامن علامت اوست
هر چه اندر همه جهان مفخر
هوش مصنوعی: همه چیز در این دنیا که مایه فخر است، در وجود و نشانههای او قرار دارد.
پیش او همچو پیش باد که است
هر چه اندر جهان همه لشکر
هوش مصنوعی: در مقابل او، مانند پیشآمدن باد است و هر چیزی که در جهان وجود دارد، همه آنها تحت فرمان او هستند.
منظر اوست مجمع همه فضل
آفرین باد بر چنین منظر
هوش مصنوعی: چهره او محل تجمع تمام فضایل است. درود بر چنین چهرهای!
عالمست آن زمین مجلس او
هر بدستی ازو یکی کشور
هوش مصنوعی: جهان، میدان مجلس اوست و هر کسی که در این دنیا زندگی میکند، بخشی از سرزمین او را تشکیل میدهد.
وهم بر همتش از آن نرسد
که نیارد ز آفتاب گذر
هوش مصنوعی: تردید و شک بر ارادهاش تأثیری ندارد، زیرا او نمیتواند از نور خورشید دور شود.
جای ملک اندرین همایون صدر
روی دولت بدین مبارک در
هوش مصنوعی: در این مکان پر از برکت، مقام و منزلتی همچون ملک و پادشاهی وجود دارد که نشاندهنده رونق و شگفتی دولت است.
سبب جان مزاج سیرت اوست
سبب تن مزاج ماده و نر
هوش مصنوعی: روح و جان انسان تحت تأثیر روحیات و سجایای اوست، در حالی که بدن او به مواد طبیعی و عناصر فیزیکی وابسته است.
دولت او سرست و شاهی تن
سخت ضایع بود تن بی سر
هوش مصنوعی: آنکه صاحب قدرت و مقام است، سرسلسله و محور امور است؛ اما اگر این مقام و قدرت را از دست بدهد، مانند کسی است که بدنش بدون سر باشد و هیچ ارزشی ندارد.
کمترین لفظ را که او گوید
دو جهان باشد اندرو مضمر
هوش مصنوعی: هر کلمهای که او میگوید، کوچکترین واژهاش در بر دارنده معانی و مفاهیمی است که میتواند دو جهان را در خود داشته باشد.
زر اگر خلق شد عزیز بدان
که کند شاه ازو لجام و کمر
هوش مصنوعی: اگر طلا به وجود آمد و مورد احترام قرار گرفت، بدان که پادشاه از آن برای کنترل و قدرت خود استفاده میکند.
گر نباشد مدیح را صفتش
چه مدیح نکو چه هزل و هذر
هوش مصنوعی: اگر توصیفی برای کسی وجود نداشته باشد، دیگر چه اهمیتی دارد که آن توصیف به چه شکلی باشد، چه خوب و زیبا باشد و چه بیمعنی و زشت.
همچو یاقوت کش نباشد رنگ
پس چه یاقوت باشد و چه حجر
هوش مصنوعی: مانند یاقوت، رنگی ندارد که به آن تمایز بدهد، پس فرقی نمیکند که یاقوت باشد یا سنگی دیگر.
به از و زیر گردش گردون
رحمت ذوالجلال را چه اثر
هوش مصنوعی: آسمان و چرخش آن هیچ تأثیری بر رحمت بیپایان خداوند جلالمند ندارد.
نبودش آگهی ز آز و نیاز
کهتری را کش او بود مهتر
هوش مصنوعی: او هیچ اطلاعی از خواستهها و نیازهای خود ندارد، چون بزرگی و مقام او از جانب کشیده خودش است.
نه ستم باشد و نه درویشی
اندر آن شهر کو بود داور
هوش مصنوعی: در آن شهر نه ظلمی وجود دارد و نه فقر و بیپولی، چون در آنجا کسی هست که عدالت را برقرار کند.
خاصه کردش بهشت چیز خدای
که بدان هشت دیدش اندر خور :
هوش مصنوعی: بهشت به خاطر خداوند خاص و ویژهای است که او را آنچنان میبیند که شایستهی آن است.
زندگانی و ملک و دولت و دین
پادشاهی و عدل و فضل و نظر
هوش مصنوعی: زندگی، حکومت، قدرت و دین، همه به همراه حکومت عادلی که در آن فضیلت و تفکر جای دارد.
تا همی هم بر این نهاد که هست
زیر باشد زمین و چرخ زبر
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به نظام حاکم بر جهان دارد. در اینجا، بیان میشود که در این ساختار، زمین در زیر و آسمان در بالاست؛ به این معنی که هر چیز در جای خود قرار دارد و نظم خاصی حاکم است. به طور کلی، ممکن است به مفهوم تعادل و هماهنگی در جهان اشاره کند.
جاودان شاه باش و کام روا
دوستان شاد و دشمنان مضطر
هوش مصنوعی: همواره در مقام پادشاهی باقی بمان و در انجام خواستههای خود موفق باش. دوستانت شاد و خوشحال باشند و دشمنانت در اضطراب و ناامنی به سر ببرند.
