برگردان به زبان ساده
غمِ جانانۀ ما بر دلِ ما اولاتر
دلِ دیوانۀ ما بندِ بلا اولاتر
هوش مصنوعی: غم و اندوه عاشقانه ما بر دل ما مقدم است و درد و رنجی که دل دیوانه ما تحمل میکند، نسبت به آن کمتر اهمیت دارد.
هر وفایی که نه با دوست به اخلاص کنی
جور لایقتر از آن است و جفا اولاتر
هوش مصنوعی: هر نوع وفایی که به کسی غیر از دوست انجام شود و از روی صداقت نباشد، سختتر از آن است که با دوستتان جفا کنید و این نوع وفا کمتر ارزش دارد.
گر مسلمانی و گر گبر ریا واجب نیست
کافری کردنِ مطلق ز ریا اولاتر
هوش مصنوعی: اگر تو مسلمان هستی یا کافر، نشان دادن خود به طور ریاکارانه لازم نیست. هر دو حالت نمیتوانند بهانهای برای نابود کردن کامل ایمان یا اصول خود باشند. ریاکاری در هر دینی بد است و باید از آن پرهیز کرد، حتی اگر در ظاهر به نظر برسد که باید به سادگی یکی از دو گروه تعلق داشت.
کعبه جستن به ریا کافریِ پنهانیست
بت پرستیدن پیدا به صفا اولاتر
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که اگر کسی بخواهد به خاطر پنهانکاریها و نیتهای ناپاکش به کعبه روی آورد، در واقع همانند کسی است که به پرستش بتها مشغول است. در مقابل، عمل پرستش بتها حتی اگر نمایان باشد، از نظر پاکی نیت و صداقت، بهتر و اولیتر از این پنهانکاریهاست. به عبارت دیگر، نیت صحیح و خالص در عبادت از نمایش ظاهری و ریاکاری مهمتر است.
لوحِ وسواس چه خوانی چو قلم بشکستند
حکم کز دستِ قضا رفته رضا اولاتر
هوش مصنوعی: داوری و سرنوشت را چگونه میتوان نوشت وقتی که کار به دست قدرت مطلق افتاده و رضایت از دست رفته است؟
عاشقان را که ز اسلام و سلام آزادند
روی در قبلۀ جان پشت دوتا اولاتر
هوش مصنوعی: عاشقان حقیقی که از مذهب و سلامتی رهایی یافتهاند، به سوی کعبه جان مینگرند و پشت سر دو چیز دیگر قرار دارند.
عقل با عشق مصاحب نتواند بودن
پنبه از آتشِ سوزنده جدا اولاتر
هوش مصنوعی: عقل و عشق نمیتوانند همزمان در کنار یکدیگر باشند؛ مانند اینکه پنبه نمیتواند از آتش سوزان جدا شود.
ذوالفقارِ کفِ حیدر به شبان لایق نیست
شک نباشد که شبان هم به عصا اولاتر
هوش مصنوعی: شمشیر ذوالفقار، که در دست علی (ع) قرار دارد، برای چوپان مناسب نیست و فقط شک نیست که چوپان با عصایش مقام بالاتری دارد.
زاهد و صومعه ورند و خراباتِ مغان
عاشق و عشقسزا هم به سزا اولاتر
هوش مصنوعی: زاهد و اهل عبادت و دور از دنیا و خرابات، هرکدام جایگاه خود را دارند. اما عشق و عاشق، در هر حال از همه اینها برترند و سزاوار توجه بیشتری هستند.
نقدِ هر کان به مکانی دگر اولا باشد
زر به مخلوق و نزاری به خدا اولاتر
هوش مصنوعی: خرید و فروش هر چیز در مکان خود، ارزش بیشتری دارد؛ لذا ارزش طلا در دست انسان بیشتر از ارزش آن در نزد خداوند است.
