بخش ۳۹ - داستان عیسی

عیسی در سیر و سفرش (روزی) از گذر بازارچه‌ای می‌گذشت. (می‌نبشت‌: می‌نوَردید‌)

گر‌گ‌سگی را بر راه (افتاده) دید که جانش از کالبد رفته بود

 (و) در اطراف لاشه‌، چند نفر ،مانند کرکس‌های اطراف مردار، ایستاده بودند و به لاشه نگاه می‌کردند

یکی گفت: خیلی ترسناک است و (این ترس) برای فکر و ذهن زیان دارد همچنانکه باد، شعله و چراغ را خاموش می‌کند.

دیگری گفت: فقط این نیست، بلکه نگاه کردن به آن برای چشم مضر است و به قلب و احساس صدمه می‌زند.

هر کدام از آن افراد، در این مایه آهنگی زد و به لاشه‌ی سگ بد گفت

اما عیسی عیب را ندید و به معنا رسید

(عیسی) گفت دندان‌های لاشه از مروارید، درخشان‌تر و سپیدتر است

«صدف سوخته» منظور کالبد سگ است. «آن دو سه تن، دندان سپید کرده» یعنی آن دو سه نفر می‌خندیدند. در قدیم با صدف سوخته، دندان را سفید می‌کرده‌اند. معنی بیت: آن دو سه نفر با عیب‌جویی می‌خواستند عیب‌های خود را پنهان کنند.

در عیب دیگران منگر و در آن سخن مگو بلکه به عیب‌های خود توجه کن

وقتی به خود و احوال خود می‌نگری عیب‌های خود را ببین

خودنمایی مکن تا روزگار به تو صدمه نرساند.

تو خود پُر از عیب هستی بدین سبب است که نُه پرده برای پوشاندن عیب‌هایت بر تو فروهشته‌اند.

خوب نگاه کن؛ در این دنیای تنگ چه هست که مانند طوق نباشد.

توضیح: مصرع اول اشاره است به صور فلکی کلب (سگ) و هفت ستاره ثریا (خوشه‌ی پروین). معنی مصرع دوم: مسیح باش نه خر مسیح. (اهل معنا باش نه جسم)

فلک چه کسی است؟ مانند زن بیوه‌‌شده‌ای کهنسال است. و دنیا چیست؟ میوه‌ای است خشک و دود‌زده و زشت‌رو‌.

تمام دنیا از گذشته تا حال‌، چونکه گذرنده و موقتی است‌، ارزش دو جَو (بسیار کم) را ندارد.

ای دوست، غم داشتن و یا نداشتن دنیا را کنار بگذار و برخیز، اگر هم غم می‌خوری سهم نظامی را کم کن و بریز.