برگردان به زبان ساده
مسجدییی بسته آفات شد
معتکف کوی خرابات شد
هوش مصنوعی: مسجد به دلایل مختلف دچار مشکلاتی شده و کسی که در آنجا به عبادت مشغول بوده، به سمت مکانی پر از گناه و فساد روی آورده است.
می به دهن برد و چو می میگریست
کای من بیچاره مرا چاره چیست
هوش مصنوعی: او جام می را به لب آورد و در حینی که مینوشید، به حالتی اندوهناک گفت: ای بیچارهی من، چه راه حلی برای این درد دارم؟
مرغ هوا (هوی) در دلم آرام کرد
دانه تسبیح مرا دام کرد
هوش مصنوعی: پرندهای در دل من آرامش بخشید و با دانههای تسبیح من، مرا گرفتار کرد.
کعبه مرا رهزن اوقات بود
خانه اصلیم خرابات بود
هوش مصنوعی: کعبه برای من گمراهکنندهٔ زمانها بود و خانهی واقعی من، میخانهای بود.
طالع بد بود و بد اختر شدم
نامزد کوی قلندر شدم
هوش مصنوعی: سرنوشت من بد بود و ستارهای شومی داشتم، به همین دلیل به عنوان نامزد در کوی عابدی قرار گرفتم.
چشم ادب زیر نقاب از من است
کوی خرابات خراب از من است
هوش مصنوعی: چشم آشنای من به دلسوزی در گوشهی خلوت و بینظمی چشمانم، نشانهای از بیقراری و تنهایی من است. در واقع، نشانهی زندگی آشوبزدهی من در این مکان نامناسب و پر از آسیبدیدگی است.
ننگ جهان بر منِ مهجور باد
گَرد من از دامن من دور باد
هوش مصنوعی: ننگ و عیب دنیا بر منی که تنهایی را تجربه میکنم باد، و تمام زشتیها و مشکلات از من دور باشد.
گر نه قضا بود من و لات کی؟
مسجدی و کوی خرابات کی؟
هوش مصنوعی: اگر تقدیر این نبود که من و تو در این دنیا باشیم، نه جایی برای عبادت و مسجد وجود داشت و نه اثری از محلههای خراباتی.
همّت از آنجا که نظر کرده بود
گفت جوابی که در آن پرده بود
از آنجا که همت به او چشم (یاری) داشت، پاسخی درخور و مناسب بهاو داد. (در آن پرده: هماهنگ، مناسب)
کاین روش از راه قضا دور دار
چون تو قضا را بجوی صد هزار
هوش مصنوعی: این روش را از سرنوشت دور نگهدار، زیرا اگر به دنبال سرنوشت بروی، به مشکلات و سختیهای زیادی مواجه خواهی شد.
بر در عذر آی و گنه را بشوی
آنگه ازین شیوه حدیثی بگوی
هوش مصنوعی: به دروازه بیایید و عذرخواهی کنید و گناهانتان را پاک کنید، سپس از این طریق مطلبی را بیان کنید.
چون تو روی، عذر پذیرت برند
ورنه خود آیند و اسیرت برند
هوش مصنوعی: وقتی که تو پیشانی به زیبایی و دلنوازی میزنی، دیگران به خاطر زیباییات به تو نزدیک میشوند. اما اگر خودت نخواهی، این زیبایی میتواند باعث شود که آنها به اجبار به دنبالت بیایند و تسلیم جذابیتت شوند.
سبزه چریدن ز سر خاک بس
نیشکر سبز تو افلاک بس
هوش مصنوعی: چشیدن طعم خوش زندگی از دنیای زمین، به اندازه سبز شدن نیشکر در آسمان لذتبخش است.
تا نبرد خوابت ازو گوشه کن
اندکی از بهر عدم توشه کن
هوش مصنوعی: تا وقتی که خواب تو را نبرد، کمی از گوشهای دوری کن و برای آیندهات توشهای جمعآوری کن.
خوش نبود دیده به خوناب در
زنده و مرده به یکی خواب در
هوش مصنوعی: دیدن خون و زخم در حال زندگی و مرده بودن، به هیچ وجه خوشایند نیست. داشتن یک خواب برای همه، چه زنده و چه مرده، وضعیت را تغییر نمیدهد.
دین که ترا دید چنین مست خواب
چهره نهان کرد به زیر نقاب
هوش مصنوعی: زمانی که دین تو را اینگونه در حال نشئه و سرمستی مشاهده کرد، چهرهاش را پنهان کرد و در زیر نقاب رفت.
خیز نظامی که ملک بر نشست
همسر (؟نیمشب) اینجا چه شوی پای بست؟
هوش مصنوعی: برخیز ای نظامی که ملک (حکومت) بر روی آن نشسته است، در این نیمه شب چه برنامهای داری و چرا اینجا به زمین چسبیدهای؟
