برگردان به زبان ساده
زهی بنای مبارک اساس متین
که چار رکن تو چون حصن چرخ باد حصین
هوش مصنوعی: بنا و ساختار تو بسیار خوشیمن و مستحکم است، که چهار پایهات مانند قلعهای در برابر بادهای تند آسمان است.
برای روزن بام جلال تو آورد
فلک ز فلکهٔ خورشید شمسهٔ زرین
هوش مصنوعی: فلک برای بام با شکوه تو، نور زرین خورشید را به ارمغان آورده است.
فلک نهد چو زمین سر به پای دیوارت
که زیر دست هوای تو شد بهشت برین
هوش مصنوعی: اگر آسمان به زمین تکیه کند و به دیواری که تو ساختهای احترام بگذارد، بدان که زیر نظر تو، بهشت برین شکل میگیرد.
به سدهٔ تو شهان بس که روی بنهادند
بساط خاک درت شد نگارخانهٔ چین
هوش مصنوعی: در دوران تو، فرمانروایان زیادی به تو احترام گذاشتند و با توجه به مقام و جایگاهت، زمین در حضور تو به یک نگارخانه زیبا تبدیل شده است.
به شکل آینه شد خاک آستانهٔ تو
سران ز بس که در او سودهاند لوح جبین
هوش مصنوعی: خاک آستان تو مانند آینه شده، زیرا سرها به خاطر نذری که برای تو دادهاند، بارها بر آن سجده کردهاند.
مگر ز قطعهٔ فردوس بیت معموری
که از تو نظم جهان یافت زینت تضمین
هوش مصنوعی: آیا ممکن است از قطعهای از بهشت، خانهای آباد به وجود آید که به خاطر تو، زیبایی و نظم جهان را به خود بگیرد؟
ز بهر کهگل دیوار و سقف معمورت
عبیر و مشک به آب حیات کرد عجین
هوش مصنوعی: به خاطر دلخواه تو، دیوار و سقف این خانه را با عطر و خوشبوئی آمیختهام، مانند آب حیات.
بر آستان تو رضوان کشد به فراشی
به جای طرهٔ جاروب زلف حورالعین
هوش مصنوعی: در درگاه تو، بهشتیان با خوشحالی و آرامش خدمت میکنند و به جای اینکه موهای زیباترین زیبایان را در دست بگیرند، از زیبایی تو مراقبت میکنند.
تو شاه بیت کمالی و بهر حسن جمال
ترا و شعر مرا نیست حاجت تحسین
هوش مصنوعی: تو بهترین و کاملترین هستی و زیباییات به قدری است که نیازی به تحسین شعر من نداری.
حریم حضرت تو بوستان مینو را
ببرد آب و طراوت به لطف ماء معین
هوش مصنوعی: حریم تو مانند بوستان بهشتی است که آب و سرسبزی آن به برکت چشمه زلالی است.
هوای معتدل گلشنت ز دلگرمی
دماندی نفس سرد از گل و نسرین
هوش مصنوعی: هواي مطبوع و دلپذير گلستانت به خاطر گرمی و محبت دل است، ولی نفس سردی که از گلها و نسرین به مشام میرسد، احساس دیگری را به وجود میآورد.
سماع نالهٔ محزون نکرده ایوانت
مگر که از غزل تر ترانههای حزین
هوش مصنوعی: ایوان تو تنها با نالههای غم انگیز همراهی نکرده است، مگر اینکه از شعرهای غمانگیز و دلنواز الهام گرفته باشد.
صبا ز خاک درت بوی اگر برد، یابند
چهار فصل جهان اعتدال فروردین
هوش مصنوعی: اگر نسیم از خاک در تو بویی به همراه بیاورد، تمام چهار فصل سال به تعادل و زیبایی بهاری خواهند رسید.
ترا چه وصف از این به که صدر صفهٔ تو
شدهست مسند سلطان جلال ملت و دین
هوش مصنوعی: تو را چه داستانی میتوان گفت وقتی که جایگاه تو، چون تخت شاهی، محل تجلی عظمت و شکوه ملت و دین گشته است؟
خدایگان جهان شاه شیر دل هوشنگ
که پیش حملهٔ او روبهی بود گرگین
هوش مصنوعی: خدای بزرگ جهان، شاه دلیر و شجاعی مانند هوشنگ وجود دارد که در برابر قدرت و شجاعت او، حتی گرگ نیز مانند یک روباه به نظر میرسد.
ملک خصال فلک قدر مشتری طالع
زحل محل قدر قدرت قضا تمکین
هوش مصنوعی: ملک دارای ویژگیهای آسمان است. برجستهترین سیاره، مشتری، و در کنار او زحل وجود دارد. اینجا مکانی است که قدرت و قضاوت در آن شکل میگیرد و اراده میتواند در آن به ظهور برسد.
شهاب نیزه بهرام تیغ قوس کمان
سپهر مسند اکلیل تاج مهر نگین
هوش مصنوعی: شهاب مانند نیزهای است که به دست بهرام، خدای جنگ و پیروزی، پرتاب میشود. تیغ قوس و کمان آسمان مانند نشانی از قدرت و زیبایی است، و تاج مهر با نگینش نمادی از زیبایی و شکوه را به نمایش میگذارد.
ستاره کوکبهٔ ماه عزم کیوان حزم
سحاب راتبهٔ کان یار بحر یمین
هوش مصنوعی: ستاره مانند درخشش ماه است که به سمت سیاره زحل میرود و ابرها را به نظم در میآورد، چنانکه که یار دریا به سمت راست خود حرکت میکند.
یگانهای که چو خورشید گر بر آرد تیغ
شود مسخر حکمش تمام روی زمین
هوش مصنوعی: تنها کسی که مانند خورشید میدرخشد و قدرتش را به نمایش میگذارد، تمام زمین را تحت فرمان خود در میآورد.
آیا شهی که فلک تا هزاره دیده گشاد
به قرنها و قرانها ترا تدید قرین
هوش مصنوعی: آیا شاهی که آسمان تاکنون او را مشاهده کرده است، در قرنها و سالها به تو نزدیک شده است؟
چنان ز عدل تو میزان مملکت شد راست
که میل سوی کبوتر نمیکند شاهین
هوش مصنوعی: عدل تو به قدری در مملکت برقرار شده است که حتی شاهین با همه ماهر بودنش به سمت کبوتر نمیتازد.
ز خوان جود تو قرصی و خوشهٔ عنبی است
نهاده بر طبق آسمان مه و پروین
هوش مصنوعی: از سفرهٔ بخشش تو، لقمهای و خوشهای از انگور بر روی سطح آسمان ماه و ستاره پروین قرار دارد.
به باد داد سخایت ذخایر کان را
که تا دگر نکند زر به زیر خاک دفین
هوش مصنوعی: سخایت و بخشش تو مانند گنجی است که به باد سپرده شده، تا دیگران نتوانند آن را در زیر خاک دفن کنند و از آن بهرهمند شوند.
رسید طنطنهٔ کوس تو به گوش سپهر
دماغ خالی او پر شد از صدای طنین
هوش مصنوعی: صدای زیبا و دلنواز تو به آسمان رسید و گوش آن به شدت پر شد از پژواک این صدا.
بر آستان تو گر نهد به مکر عدو
ز بهر خواب عدم راست میکند بالین
هوش مصنوعی: اگر دشمن به نیرنگ و فریب بر درگاه تو بیفتد تا خواب بیپرده و بیحالی را بیابد، حقیقتاً بر سر بالین تو قرار میگیرد.
ز بهر کشتن خصم تو مشتری از چرخ
کشیده داشت کمان و گشاده داشت کمین
هوش مصنوعی: برای نابود کردن دشمن، مشتری (سیاره) از آسمان کمانی به زمین فرستاده و برای شکار آماده نشسته است.
دو نیم گردد از بیم در مشیمهٔ خون
خیال تیغ تو گر بگذرد به وهم جنین
هوش مصنوعی: اگر تیغ خیال تو از درون رحم بگذرد، دل دو نیم خواهد شد از ترس.
شود به شکل سمندر مقیم در آتش
ز بیم پنجهٔ شیر افکن تو شیر عرین
هوش مصنوعی: شما به قدری قوی و ترسناک هستید که حتی میتوانید مثل یک سمندر در آتش زندگی کنید و از قدرت و خطر شیر جنگل بترسید.
زبان تیغ تو چون در گلوی خصم آید
همه مآثر شکر تو میکند تلقین
هوش مصنوعی: وقتی زبان تند و تیز تو به گلوی دشمن برسد، تمام ویژگیهای خوب و شیرین تو را یادآور میشود.
چو شانه سر به سر دشمن تو پا بوس است
زمانه اره نهد بر سر شکسته رسین
هوش مصنوعی: زمانی که دشمنان تو در زندگی هستند، میتوان فهمید که شرایط دشوار و سختی برای تو وجود دارد. اگر زمان بر سرت فشار بیاورد و تو را آزرده کند، این نشان دهنده قدرت و صلابت توست.
شها پیاده چو رخ بر بساط تو سودم
شوم ز فر تو به سر اسب پیلتن فرزین
هوش مصنوعی: اگر با پای پیاده به پیش تو بیایم و چهرهات را ببینم، از زیباییات به اندازهای سرشار میشوم که انگار سوار بر اسب یک قهرمان شدهام.
مرا پیادهٔ دیگر به رسم فرزین بند
ضرورت است که باشد برای بستن زین
هوش مصنوعی: من برای بستن زین به یک پیادهروی دیگر نیاز دارم که به مانند فرزین باشد.
چو عاجز است ز اعجاز در سخن ناصر
رساند شعر متین را به حد سحر مبین
هوش مصنوعی: وقتی کسی در بیان و سخن گفتن ناتوان باشد، ناصر اثر ارزشمندی را به جادوگری باورنکردنی میرساند.
شکر به کام وی آن گه رسد که برخواند
به سمع خسرو عادل حکایتی شیرین
هوش مصنوعی: شکر زمانی در دل او احساس میشود که داستانی خوشایند و شیرین از لبان خسرو عادل بشنود.
چو بنده مدح سرائی و چون تو ممدوحی
مناسب است چو با روح قدس نور یقین
هوش مصنوعی: به خاطر اینکه من مداح هستم و تو سزاوار ستایش، این همکاری میان ما مناسب است، مانند وجود نور یقین در روح قدس.
قبول تو ثمن در آب دار من است
سخن ز تربیت تو شده است در ثمین
هوش مصنوعی: قبول تو باارزشترین چیزی است که من دارم و گفتههایم به خاطر تربیت تو به وجود آمده است.
به آستان تو یعنی به آسمان سوگند
به خاک پای تو یعنی به نور دیده یمین
هوش مصنوعی: به درگاه تو، مانند سوگند به آسمان، و به خاک پای تو، مانند روشنایی چشمانم.
اگر چه خاطر تنگم مقام دلگیر است
شدست مهر تو در صحن سینهٔ صدر نشین
هوش مصنوعی: با وجود اینکه دلم گرفته و فضای ذهنم تنگ است، عشق تو در قلب من جا گرفته و در صدر احساساتم نشسته است.
همیشه تا که بود روح را به حکم ازل
سوی بقای ابد لطف کردگار معین
هوش مصنوعی: روح انسانی همیشه تحت سرپرستی و لطف الهی قرار دارد و این حمایت از ابتدای خلقت تا پایان عمر ادامه دارد و به سمت جاودانگی هدایت میشود.
ترا بقای ابد باد و در حمایت تو
بقای آنکه بگوید بر این دعا آمین
هوش مصنوعی: امیدوارم که تو همیشه پایدار بمانی و کسی که دعا کند برای این خواسته، نیز در حمایت تو دوام داشته باشد.
