برگردان به زبان ساده
جان ابراهیم و موسای کلیم
جان عیسی و شه بطحا حریم
هوش مصنوعی: جان ابراهیم و موسی (که در قرآن مجید به عنوان پیامبران بزرگ شناخته میشوند) و همچنین روح عیسی و مقام ارجمند پیامبر اسلام در یکجا جمع شدهاند. این بیت به بیان ارادت و محبت به این شخصیتهای بزرگ اشاره دارد و میگوید که جان و روح آنان در حریم و درون خود گرد آمدهاند.
هر گلی زان غیرت صد بوستان
عطر گلهایش ز عطرستان جان
هوش مصنوعی: هر گلی که به خاطرِ غیرت خود، زیبایی و عطرش را به دیگران تقدیم کند، همانند بوستانی است که عطر گلهایش از عطرستانی فراتر رفته است. این نشاندهندهٔ ارزش و اهمیت گلها و زیباییهای موجود در یک محیط است.
نی دِیْ آنجا راه یابد نی خزان
نی ز باد است و نه از برقش زیان
هوش مصنوعی: در آنجا نه نی میتواند پیدا شود و نه خزانی. نه از دستهای مردم زیانی به آنجا میرسد و نه از برقی.
گلشنی بادش نسیم زلف یار
دست قدرت اندر آنجا بازیار
هوش مصنوعی: گیاهی وجود دارد که نسیمهای ملایم زلف محبوب در آن میوزد و قدرت و توانایی در آنجا به خوبی نمایان است.
گلشنی آبش ز ینبوع حیات
چار حدش هست بیرون از جهات
هوش مصنوعی: گل، همچون آب حیات، از منبعی زنده سرچشمه میگیرد و وجودش از چهار طرف مستقل و فراتر از دنیای مادی است.
دل به عشق او سپار و شاد زی
از همه غمها برون آزاد زی
هوش مصنوعی: دل خود را به عشق او بسپار و با شادی زندگی کن، از تمام غمها آزاد باش.
خیمه زد چون در دلت سلطان عشق
ملک دل گردیده شهرستان عشق
هوش مصنوعی: وقتی عشق در قلب تو سایهافکنی میکند، تمام وجودت تحت سلطه آن قرار میگیرد و دنیای جدیدی از احساسات و عشق برایت شکل میگیرد.
هم هوا زانجا گریزد هم هوس
جز یکی آنجا نیابی هیچکس
هوش مصنوعی: در آنجا نه تنها هوا و شرایط مساعدی نیست، بلکه هیچ آرزو و خواستهای هم جز یک چیز پیدا نمیکنی و هیچ فردی هم وجود ندارد.
نی تو را باشد رضا و نی غضب
نی طرب باشد تو را و نی هرب
هوش مصنوعی: نه در خوشحالی و نه در ناراحتی، تو به چیز دیگری وابسته نیستی و هیچ یک از این حالتها نمیتواند تو را تحت تأثیر قرار دهد.
آنچه او خواهد همی خواهی و بس
نی هوا باشد تو را و نی هوس
هوش مصنوعی: آنچه او بخواهد، تو نیز آن را میخواهی و بیشتر از این نیست. نه اینکه بخواهی چیزی را به خاطر خواهش یا خواهش نفسات.
بلکه خواهش از تو بگریزد چنان
کانچه تو خواهی نخواهی خواهد آن
هوش مصنوعی: بخواهش تو از دل دور خواهد شد، همانطور که اگر خود بخواهی، دیگر نخواهی داشت.
نخل خواهش برفتد از بیخ و بن
گوش خواهش نشنود جز امر کن
هوش مصنوعی: درخت خواهش، ریشهاش را میکَند و نمیتواند صدای خواستههای قلبی را بشنود، جز اینکه فرمانی از سوی دیگری دریافت کند.
گیرد اندر بزم اطمینان مقام
فادخلی فی جنتی آمد پیام
هوش مصنوعی: در مجلس امنیت و آرامش، جایی برای تو وجود دارد؛ پس وارد بهشت من شو و پیام را بپذیر.
جنت او نی جنان سیب و نار
آن جنان بر خود پرستان واگذار
هوش مصنوعی: بهشت او مانند بهشت سیب و انار نیست، بلکه آن بهشت را به خودپرستان واگذار کن.
گر شدی از جنت او مختبر
رو بخوان عند ملیک مقتدر
هوش مصنوعی: اگر از بهشت او آزمایش شدی، به سوی خدای توانا برگرد و دعا کن.
بارگاه صدق و ایوان جلال
در جوار پادشاه ذوالجلال
هوش مصنوعی: فضای دلپذیر و با شکوهی در کنار پادشاه عظمت و حقیقت قرار دارد.
نور این محفل بتابد چون به دل
پاک گردد از ظلام آب و گل
هوش مصنوعی: نور این اجتماع وقتی درخشنده میشود که دلها از تیرگی و آلودگی مادی پاک شوند.
پاک گردد همسر پاکان شود
للخبیثین الخبیثات افکند
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که افرادی که پاک و نیکو هستند، همسران پاکی خواهند یافت و در مقابل، افرادی که آلوده و ناپاکند، به همان نسبت با افراد ناپاک مرتبط خواهند شد. به تعبیر دیگر، هر کس با توجه به ویژگیهای خود، همنشین و همسر مناسبش را پیدا میکند.
پا زند از جز یکی از کاینات
هم بجوید طیبین و طیبات
هوش مصنوعی: از میان موجودات، تنها یکی را پا میزند و همواره در جستجوی نیکان و خوبیهاست.
نی ز فردوسش نشاط و نی نعیم
نی ز دوزخ باک او را نی جحیم
هوش مصنوعی: او نه از خوشیهای بهشت لذت میبرد و نه از عذابهای جهنم هراسی دارد.