برگردان به زبان ساده
خورد چون طوطی فریب زاغ شوم
روز و شب شد همنشینِ فوج بوم
هوش مصنوعی: چون طوطی به فریب زاغ، روز و شب را میخورم و با گروهی از جغدها همنشین شدهام.
رفت از یادش نوای طوطیان
شد زبانش بسته زآن نطق و بیان
هوش مصنوعی: به یاد او آواز پرندگان فراموش شد و زبانش به خاطر آن گفتار و بیان بسته شده است.
از گل و از گلستان دلگیر شد
از نبات و قند و شکر سیر شد
هوش مصنوعی: او از زیباییها و گلها دل زده شده و از شیرینی و لذت زندگی خسته شده است.
کرد ایوان شهان را خیرباد
شد درخت و باغ و بستانش زِ یاد
ایوان پادشاهان را وداع گفت وَ درخت، باغ و بوستان را از یاد بُرد.
بال رنگارنگ او بر باد رفت
بال افشاندن ورا از یاد رفت
هوش مصنوعی: پرهای زیبا و رنگارنگ او در باد ناپدید شد و از یادها رفت.
جا گرفت اندر خرابی تنگ و تار
بسترش گه خاک و گه خاشاک و خار
هوش مصنوعی: در یک مکان تنگ و تاریک که پر از خرابی است، او جا گرفته است و بسترش پر از خاک، چوبهای بیاستفاده و خارهای تیز است.
در خرابی بی پر افتاده به خاک
داده تن تنها و بی کس در هلاک
هوش مصنوعی: در ویرانی، بیپناه و بیکس، وجودش به خاک افتاده و در حال نابودی است.
کنج تنهایی فتاده لوت و عور
دور او بگرفته هر سومار و مور
هوش مصنوعی: در گوشهٔ تنهایی، آدمی با بیخبری و آسیبپذیری خویش نشسته است و دور او را هر نوع موجود کوچک و بزرگ فراگرفته است.
بال و پر بشکسته پیکر ناتوان
دیدهها برکنده ببریده دهان
هوش مصنوعی: بدن ناتوان و آسیبدیده، چشمانش را به چیزهایی خیره کرده که از آنها دور شده و دهانش بسته و خاموش است.
قصهٔ این طوطی مسکین درست
سر به سر احوال مرغ جان توست
هوش مصنوعی: داستان این طوطی بیچاره واقعاً بیانگر وضعیت روح و وجود توست.
آن جزیره این جهان بی وفاست
وندران آن پیر دانا عقل ماست
هوش مصنوعی: این دنیا مانند جزیرهای است که در آن، انسان ها و دانشمندان یا حکیمان با تجربه به درک و فهمی عمیق از زندگی و واقعیت میرسند.
آن هواها فوج بومند اندر آن
در کمین بنشسته بهر مرغ جان
هوش مصنوعی: در آن فضا، گروهی از جغدها آماده نشستهاند تا به دنبال پرندهای که نماد جان باشد، بپردازند.
اهل دنیا دیو و اهریمن همه
همچو بومانند اندر دمدمه
هوش مصنوعی: اهل دنیا همه به نوعی شبیه به دیو و اهریمن هستند و در این وضعیت آشفته و نابسامان زندگی میکنند.
ز اهل دنیا ای برادر الحذار
الحذر از این گروه دیوسار
هوش مصنوعی: ای برادر، از اهل دنیا دوری کن و مراقب باش که این گروه شیطانی هستند.
تا به کِیْ با اهل دنیا در خصام
روز و شب از بهر دانگی از حرام
هوش مصنوعی: نمیخواهم با مردم دنیا در کشمکش باشم تا به نفع خودم از چیزهای ناپسند بهرهبرداری کنم.
نی خبرداری ز مبدأ نی معاد
نی کنی از روز مرگ خویش یاد
هوش مصنوعی: تو نه از آغاز کار آگاهی داری و نه از سرانجام آن، پس چرا در مورد روز مرگ خود فکر نمیکنی؟