مقام دوم

ملا احمد نراقی » معراج السعادة » باب چهارم » مقام دوم

دانستی که اجناس رذایل متعلقه به آن قوه، دو تا است: یکی، در طرف افراط، و دیگری، در طرف تفریط و در تحت آنها انواعی چند است، و ما اول دو جنس را با ضد آنها که حد وسط است بیان می کنیم، و بعد از آن شرح انواع را می نمائیم، و همچنین در سایر مقدمات آینده پس، در این مقام دو مطلب است: معالجه جربزه و جهل و تحصیل ضد آنها.

فصل چهارم - اتصاف مصلح به عدالت: دانستی که حقیقت عدالت یا لازم آن این است که عقل که خلیفه خداست غالب شود بر جمیع قوا، تا هر یکی را به کاری که باید و شاید بدارد، و نظام مملکت انسانی فاسد نشود پس، بر هر انسانی واجب است که سعی و مجاهده کند، که عقل که حکم حاکم عادل و خلیفه از جانب خداست، بر قوای او غالب شود، و اختلاف قوا را برطرف کند، و خواهشهای و هواهای آنها را برکنار گذارد، و همه را به راه راست مستقیم بدارد.مطلب اول - در بیان دو جنس رذیله و ضد آنها: اما دو جنس رذیله، پس اول «جربزه» است، که باعث خروج از حد اعتدال است و در فکر، و موجب آن است که ذهن به جائی نایستد، بلکه پیوسته در ابداع شبهات و استخراج امور دقیقه، غیر مطابق واقع باشد، و از حد لایق تجاوز کند و بر حق قرار نگیرد و بسا باشد که در مباحث عقلیه و علوم الهیه منجر به الحاد و کفر و فساد عقیده شود بلکه می رسد به جائی که صاحب آن، انکار همه اشیاء و نفی حقایق جمیع چیزها را می نماید، همچنان که طایفه «سوفسطائیه»، در علوم شرعیه و مسایل عملیه منجر به وسواس می گردند.

اطلاعات

منبع اولیه: چکامه

تعداد ابیات:

* با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

برگردان به زبان ساده

هوش مصنوعی: اجناس ناپسند که به یک ویژگی خاص مربوط می‌شود، به دو دسته تقسیم می‌شوند: یکی از آن‌ها مربوط به افراط است و دیگری به تفریط. هر یک از این دسته‌ها خود انواع مختلفی دارند. ابتدا ما دو دسته اصلی را همراه با مخالفان آن‌ها که در وسط قرار دارند، توضیح خواهیم داد. سپس به تشریح انواع مختلف خواهیم پرداخت و این روش را در دیگر موارد نیز دنبال خواهیم کرد. در اینجا دو نکته مهم وجود دارد: درمان نادانی و جهل و ایجاد ویژگی‌های مثبت به جای آن‌ها.