برگردان به زبان ساده
و اهل ذکر گفته اند که از برای ذکر چهار مرتبه است، که همه آنها نافع لکن در مقدار نفع مختلفند:
هوش مصنوعی: محققان می‌گویند که ذکر یا یادآوری خداوند چهار مرحله دارد که هر کدام مفید هستند، اما میزان فایده هر کدام متفاوت است.
اول: ذکر زبانی فقط دوم: ذکر زبانی و قلبی با هم، که ذکر در دل مستقر نباشد بلکه قرار آن موقوف به التفات ذاکر باشد و چون دل را به خود واگذارد از ذکر خدا غافل، و به خواطر و وساوس مایل گردد سوم: ذکر قلبی که در قلب متمکن و بر آن مستولی باشد به نحوی که صرف دل به غیر ذکر، محتاج به التفات ذاکر باشد، و هر وقت که دل را به خود گذارد در ذکر خدا باشد چهارم: ذکر قلبی، که خدا در دل باشد و بس، و دل بالمره از خود غافل بلکه از اینکه در ذکر هم هست ذاهل باشد و بتمامه مستغرق مذکور و محو او باشد و اهل این مرتبه التفات به ذکر را حجاب از وصول به مطلوب و مقصود می دانند و این مرتبه مطلوب و مقصود حقیقی، و باقی مراتب بالعرض مطلوب اند.
هوش مصنوعی: چهار مرحله از ذکر را می‌توان این‌طور توضیح داد:
اول: ذکر زبانی، که تنها به گفتن کلمات اشاره دارد.
دوم: ذکر هم به صورت زبانی و هم قلبی، به‌طوری که دل غافل از ذکر خدا شده و توجه به دیگر افکار و وسوسه‌ها پیدا کند.
سوم: ذکر قلبی، که در آن ذکر به صورت عمیق در دل است و توجه به غیر ذکر نیازمند جلب توجه ذاکر می‌باشد.
چهارم: ذکر قلبی، که در آن فقط خدا در دل است و دل کاملاً از خود غافل است و توجهی به ذکر نیز ندارد و تماماً در عشق به خدا غرق شده است. اهل این مرحله معتقدند که توجه به ذکر، مانعی برای رسیدن به حقیقت و هدف نهایی است و این بالاترین مرتبه است که مطلوب و مقصود واقعی به شمار می‌رود، در حالی که دیگر مراحل به طور نسبی مطلوب هستند.
