برگردان به زبان ساده
گویند به بَلاساغون، تُرکی دو کمان دارد
وَر زآندو یکی کم شد، ما را چه زیان دارد؟
گفته میشود که در بلاساغون (شهری کهن در محدوده قرقیزستان) مردی دو کمان دارد. حال اگر یکی از آن دو کمان بشکند یا از بین برود، چه ضرری برای ما خواهد داشت؟
ای در غم بیهوده، از بوده و نابوده
کاین کیسهی زَر دارد، وآن کاسه و خوان دارد
هوش مصنوعی: ای کسی که در اندوه بی دلیل به سر میبری، توجه کن که این زندگی با همه چیزهایش، چه موجود و چه ناموجود، ارزشهای خود را دارد. این موجودی که تو نادیده میگیری، دارای ثروت و نعمتهایی است که میتوانی از آن بهرهمند شوی.
در شام اگر میری، زینی به کسی بخشد
جانت ز حسد اینجا، رنج خفقان دارد
هوش مصنوعی: اگر به شام بروی و کسی را با زین خود نوازش کنی، حتماً به خاطر حسادت، جانت در اینجا تحت فشار و رنج قرار میگیرد.
جز غمزهی چشم شه، جز غصهی خشم شه
والله که نیندیشد، هر زنده که جان دارد
هوش مصنوعی: جز اشاره و نگاه معشوق، هیچ چیز دیگری برای هیچ کس مهم نیست. هر کسی که زنده است، به جز غصههای ناشی از خشم عشق، به هیچ چیز دیگری فکر نمیکند.
دیوانه کنم خود را، تا هرزه نیندیشم
دیوانه من از اَصلم، ای آنک عیان دارد
هوش مصنوعی: من خود را دیوانه میکنم تا ذهنم به افکار بیهوده مشغول نشود. دیوانگی من از ذات و اصل خودم ناشی میشود، ای کسی که واقعیات را به وضوح میبیند.
چون عقل ندارم من، پیش آ که توی عقلم
تو عقل بسی آن را، کاو چون تو شَبان دارد
هوش مصنوعی: چون من عقل و درک کافی ندارم، بیایید نزدیکم باشید، زیرا شما عقل زیادی دارید. همانطور که شَبَان (شبپرست) به گلهاش رسیدگی میکند، شما هم میتوانید به من کمک کنید.
گر طاعتِ کم دارم، تو طاعت و خیرِ من
آن را که توی طاعت، از خوف امان دارد
هوش مصنوعی: هرچند که من عبادتم کم است، اما تو خیر و نیکی من را میدانی، چون تو در عبادتت از ترس محفوظ هستی.
ای کوزهگر صورت، مفروش مرا کوزه
کوزه چه کند آنکس، کاو جوی روان دارد؟
هوش مصنوعی: ای سفالگر که زیباییها را میسازی، مرا نپوشان، چون کسی که به سراب و آب جاری دسترسی دارد، نمیتواند تنها با کوزههای خالی زندگی کند.
تو وقف کنی خود را، بر وقفِ یکی مُرده
من وقف کسی باشم، کاو جان و جهان دارد
هوش مصنوعی: اگر خود را فدای کسی کنی که در حال حاضر زندگی ندارد، بهتر است فدای کسی شوی که هم جان دارد و هم دنیا را در اختیار دارد.
تو نیز بیا یارا، تا یار شَوی ما را
زیرا که ز جانِ ما، جانِ تو نشان دارد
هوش مصنوعی: به ما بپیوند و همراه شو تا تو نیز به محبوب ما تبدیل شوی، چرا که زندگی ما به وجود تو وابسته است.
شمسالحق تبریزی، خورشیدِ وجود آمد
کآن چرخ چه چرخ است آن، کآنجا سَیَران دارد؟
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، همچون خورشیدی در زندگی ظاهر شده است. این چرخ که به دور خودش میچرخد، چه ارزشی دارد وقتی که در آن مکان، حقیقت و معرفت در حال حرکت است؟