برگردان به زبان ساده
ای جان و ای دو دیده بینا چگونهای
وی رشک ماه و گنبد مینا چگونهای
هوش مصنوعی: ای جانم و ای چشمان بینا، حال تو چگونه است؟ ای کسی که مانند ماه و گنبد مینا هستی، حال تو چگونه است؟
ای ما و صد چو ما ز پی تو خراب و مست
ما بیتو خستهایم تو بیما چگونهای
هوش مصنوعی: ما و تمام افرادی که مانند ما هستند، برای تو و به خاطر تو سرگشته و پر از عشقیم. بدون تو، ما خسته و ناامید هستیم. حال تو بدون ما چگونهای؟
آن جا که با تو نیست چو سوراخ کژدم است
و آن جا که جز تو نیست تو آن جا چگونهای
هوش مصنوعی: جایی که تو نیستی، به اندازهی یک سوراخ کژدم تنگ و محدود است و جایی که فقط تو هستی، چه حسی به آنجا داری؟
ای جان تو در گزینش جانها چه میکنی
وی گوهری فزوده ز دریا چگونهای
هوش مصنوعی: ای جان تو در انتخاب جانها چه کار میکنی؟ ای گوهر درخشانی که از دریا به دست آمده، حالا چطور هستی؟
ای مرغ عرش آمده در دام آب و گل
در خون و خلط و بلغم و صفرا چگونهای
هوش مصنوعی: ای پرندهی آسمان که به دام خاک و آب افتادهای، در میان خون، بلغم و صفرا چگونه به سر میبری؟
زان گلشن لطیف به گلخن فتادهای
با اهل گولخن به مواسا چگونهای
هوش مصنوعی: از آن باغ دلانگیز به این مکانی که قرار گرفتهای، با افرادی که در فضای نابودکنندهای زندگی میکنند، چطور میگذرانید؟
ای کوه قاف صبر و سکینه چه صابری
وی عزلتی گرفته چو عنقا چگونهای
هوش مصنوعی: ای کوه قاف، نشانهی صبر و آرامش، تو چه صبری داری و همچون پرندهی افسانهای «عنقا» در تنهایی خود چگونهای؟
عالم به توست قائم و تو در چه عالمی؟
تنها به توست زنده تو تنها چگونهای
هوش مصنوعی: عالم برای تو وجود دارد، پس تو در چه عالمی هستی؟ فقط به تو زندگی میبخشد و تو چگونه میتوانی تنها باشی؟
ای آفتاب از تو خجل در چه مشرقی
وی زهر ناب با تو چو حلوا چگونهای
هوش مصنوعی: ای خورشید، از نور تو شرمیدهام، در کدام سرزمین برمیخیزی؟ و ای زهر خالص، چگونه میتوانی با حلاوت حلوا پهلو بگیری؟
زیر و زبر شدیمت بیزیر و بیزبر
ای درفکنده فتنه و غوغا چگونهای
هوش مصنوعی: ما در حالتی آشفته و بیثبات قرار گرفتهایم، ای کسی که باعث شدهای این همه سر و صدا و فتنه به پا شود. وضعیت تو چگونه است؟
گر غایبی ز دل تو در این دل چه میکنی
ور در دلی ز دوده سودا چگونهای
هوش مصنوعی: اگر کسی که عاشقش هستی از دلت دور باشد، در این دل چه راهی داری؟ و اگر در دل کسی دیگر پر از آرزو و عشق هستی، حال و روزت چگونه است؟
ای شاه شمس مفخر تبریز بینظیر
در قاب قوس قرب و در ادنی چگونهای
هوش مصنوعی: ای شاه شمس، که در تبریز بینظیر هستی، در مقام قرب و نزدیکی به حق چگونهای؟