برگردان به زبان ساده
یک چند رندند این طرف در ظل دل پنهان شده
و آن آفتاب از سقف دل بر جانشان تابان شده
هوش مصنوعی: گروهی از انسانها در این گوشه در سایه دلهای خود پنهان شدهاند و در عین حال، نور حقیقت و آگاهی از دلشان بر روحشان تابیده است.
هر نجم ناهیدی شده هر ذره خورشیدی شده
خورشید و اختر پیششان چون ذره سرگردان شده
هوش مصنوعی: هر ستارهای مانند ناهید (زهره) شده و هر ذرهای مانند خورشید درخشان است. در مقابل آنها، خورشید و ستارهها به اندازه یک ذره کوچک و سرگردان به نظر میرسند.
آن عقل و دل گم کردگان جان سوی کیوان بردگان
بیچتر و سنجق هر یکی کیخسرو و سلطان شده
هوش مصنوعی: آنان که عقل و دل خود را گم کردهاند، جان خود را به سوی آسمان میبرند و مانند بردگان بدون سرپناه و نشانه، هر یک به نوعی مانند سامانی و بزرگمائی همچون کیخسرو و سلطان میشوند.
بسیار مرکب کشتهای گرد جهان برگشتهای
در جان سفر کن درنگر قومی سراسر جان شده
هوش مصنوعی: در طول دنیا خیلی افراد در تلاش برای موفقیت و پیشرفت جان خود را فدای هدفهایشان کردهاند. اکنون تو نیز باید به سفر خود ادامه دهی و نگاهی به مردمی بیندازی که تمام وجودشان را وقف زندگی و اهدافشان کردهاند.
با این عطای ایزدی با این جمال و شاهدی
فرمان پرستان را نگر مستغرق فرمان شده
هوش مصنوعی: با این بخشش الهی و این زیبایی و جوانی، ببین چگونه پرستندگان در حال جذب و تسلیم فرمان او هستند.
چون آینه آن سینه شان آن سینه بیکینه شان
دلشان چو میدان فلک سلطان سوی میدان شده
هوش مصنوعی: دلهای آنها مانند آینهای صاف و بیآلایش است و از کینه و حسد پاکاند. دلهایشان همچون میدان بزرگی است که برای بزرگمنشی و عظمت سلطان آماده شده است.
از هیهی و هیهایشان وز لعل شکرخایشان
نقل و شراب و آن دگر در شهر ما ارزان شده
هوش مصنوعی: از شوق و هیاهوی آنها و از لبهای شیرینی که دارند، نوشیدنی و شراب در شهر ما به قیمت ارزانی رسیده است.
چون دوش اگر بیخویشمی از فتنه من نندیشمی
باقی این را بودمی بیخویشتن گویان شده
هوش مصنوعی: اگر دیشب در غیاب من بودی، نگران فتنه من نباش. باقی ماجرا این است که افرادی بدون هویت و شخصیت واقعی خود، به سخن گفتن پرداختهاند.
این دم فروبندم دهن زیرا به خویشم مرتهن
تا آن زمانی که دلم باشد از او سکران شده
هوش مصنوعی: من برای مدتی زبانم را بند میآورم، چون به خودم وابستهام. تا زمانی که دلم هنوز از این حالت شادی و مستی پر باشد.
سلطان سلطانان جان شمس الحق تبریزیان
هر جان از او دریا شده هر جسم از او مرجان شده
هوش مصنوعی: سلطان واقعی، جان شمس الحق تبریزی است. هر انسانی به واسطه او مانند دریا ارزشمند شده و هر جسمی از او به مانند مرجان زیبا و باارزش گشته است.