برگردان به زبان ساده
دیده حاصل کن دلا آن گه ببین تبریز را
بیبصیرت کی توان دیدن چنین تبریز را
هوش مصنوعی: دلی پاک و بینا به دست آور، سپس آنگاه میتوانی زیباییهای تبریز را مشاهده کنی؛ زیرا بدون درک و بصیرت، چگونه میتوان زیباییهای چنین شهری را دید؟
هر چه بر افلاک روحانیست از بهر شرف
مینهد بر خاک پنهانی جبین تبریز را
هوش مصنوعی: هر چیزی که در آسمان و عالم روحانی وجود دارد، به خاطر ارزش و مقام خود، بر زمین به شکل پنهانی برای احترام و عظمت شهر تبریز قرار میگیرد.
پا نهادی بر فلک از کبر و نخوت بیدرنگ
گر به چشم سر بدیدستی زمین تبریز را
هوش مصنوعی: با اغراق و خودبزرگبینی بر آسمان پا گذاشتی، هرگز اگر زمین تبریز را با چشمواقعی ببینی، متوجه حقیقت خواهی شد.
روح حیوانی تو را و عقل شب کوری دگر
با همین دیده دلا بینی همین تبریز را
هوش مصنوعی: تو با روح حیوانیات و عقل ضعیفات، باز هم میتوانی با همین چشم، زیباییهای تبریز را مشاهده کنی.
تو اگر اوصاف خواهی هست فردوس برین
از صفا و نور سر بنده کمین تبریز را
هوش مصنوعی: اگر به دنبال ویژگیهای خاصی هستی، بدان که بهشت برین پر از پاکی و روشنایی است و من، بندهای از تبریز، در سایه آن نشستهام.
نفس تو عجل سمین و تو مثال سامری
چون شناسد دیدهٔ عجل سمین تبریز را
هوش مصنوعی: تو مانند سامری در کوهی از طلا و نعمت قرار داری، ولی چشمها نمیتوانند این زیبایی و جلال تو را ببینند.
همچو دریاییست تبریز از جواهر و ز درر
چشم درنآید دو صد در ثمین تبریز را
هوش مصنوعی: تبریز مانند دریایی است پر از جواهرات، به طوری که برای چشم، دیدن آن همه زیبایی و درخشش سخت میشود.
گر بدان افلاک کاین افلاک گردانست از آن
وافروشی هست بر جانت غبین تبریز را
هوش مصنوعی: اگر به آسمانها نگاه کنی و ببینی که این آسمانها چقدر چرخان هستند، بدان که روشنیهایی که در بر تو میتابد، بر جان تو تأثیرگذار است.
گر نه جسمَستی تو را من گفتمی بهر مثال
جوهرین یا از زمرد یا زرین تبریز را
هوش مصنوعی: اگر تو وجود نداشتی، من میتوانستم به عنوان مثال از ویژگیهای جواهراتی مانند زمرد یا طلا صحبت کنم.
چون همه روحانیون روح قدسی عاجزند
چون بدانی تو بدین رای رزین تبریز را
هوش مصنوعی: چون همه روحانیون از روح مقدس ناتوان هستند، وقتی تو به این فکر بیفتی که چگونه میتوانی به این موضوع بپردازی، به تبریز خواهی رفت.
چون درختی را نبینی مرغ کی بینی برو
پس چه گویم با تو جان جان این تبریز را
هوش مصنوعی: وقتی درختی را نمیبینی، چطور میتوانی پرندهای را ببینی؟ پس با تو چه بگویم درباره جان جان این تبریز؟