برگردان به زبان ساده
ما دو سه رند عشرتی جمع شدیم این طرف
چون شتران رو به رو پوز نهاده در علف
هوش مصنوعی: ما چند نفر خوشگذران جمع شدهایم اینجا، مثل شترها که در برابر هم، سر به پایین گذاشته و در علف مشغول چرا هستند.
از چپ و راست میرسد مست طمع هر اشتری
چون شتران فکنده لب مست و برآوریده کف
هوش مصنوعی: افرادی که به دنبال بهرهبرداری و طمع هستند، از هر سو به یکدیگر نزدیک میشوند، مانند شترانی که در حال نشخوار کردن و آماده لذت بردن از علفهای تازه هستند.
غم مخورید هر شتر ره نبرد بدین اغل
زانک به پستیاند و ما بر سر کوه بر شرف
هوش مصنوعی: نگران نباشید، هر شتری نمیتواند از این طویله بیرون برود، چرا که آنها به پایین تعلق دارند و ما در بالای کوه و در جایگاهی برجستهای قرار داریم.
کس به درازگردنی بر سر کوه کی رسد
ورچه کنند عف عفی غم نخوریم ما ز عف
هوش مصنوعی: هیچ کس با گردن دراز نمیتواند بر قله کوه برسد. اگرچه دندانهایمان را به هم میزنیم و نگرانیم، اما نگران عواقب این نگرانی نباشیم.
بحر اگر شود جهان کشتی نوح اندرآ
کشتی نوح کی بود سخره غرقه و تلف
هوش مصنوعی: اگر دریا به قدری وسیع و طوفانی شود که تمام جهان را بگیرد، کشتی نوح هم در میان آن نخواهد توانست نجات یابد. کشتی نوح هم در چنین شرایطی دچار غرق و نابودی میشود.
کان زمردیم ما آفت چشم اژدها
آنک لدیغ غم بود حصه اوست وااسف
هوش مصنوعی: ما همچون زمرد، زیبا و درخشانیم، اما چشمان اژدها به ما آسیب زده است. افسوس، که درد و غم سهم ماست.
جمله جهان پرست غم در پی منصب و درم
ما خوش و نوش و محترم مست طرب در این کنف
هوش مصنوعی: دنیا پر از افرادی است که به دنبال مقام و ثروت هستند، اما ما در کنار هم خوشحال و شادابیم و از لذتهای زندگی بهرهمند میشویم.
مست شدند عارفان مطرب معرفت بیا
زود بگو رباعیی پیش درآ بگیر دف
هوش مصنوعی: عارفان شاد و مست شدهاند، ای مطرب، هرچه سریعتر بگو شعری و پیش بیا، تا با هم دف را بزنیم.
باد به بیشه درفکن در سر سرو و بید زن
تا که شوند سرفشان بید و چنار صف به صف
هوش مصنوعی: باد را به جنگل بینداز و به درختان سرو و بید بزن تا آنها به صف، سر و سامان بگیرند و زیبا و سرافراز شوند.
بید چو خشک و کل بود برگ ندارد و ثمر
جنبش کی کند سرش از دم و باد لاتخف
هوش مصنوعی: زمانی که درخت بید خشک میشود و برگ و میوهای ندارد، دیگر نمیتواند حرکتی داشته باشد، نه از سرش و نه از نوسانات باد. اما نباید ترسید و ناامید شد.
چاره خشک و بیمدد نفخه ایزدی بود
کوست به فعل یک به یک نیست ضعیف و مستخف
هوش مصنوعی: چارهی مشکلات و سختیها تنها در کمک و لطف الهی است. این کمک به طور تدریجی و پیوسته به ما میرسد و هیچ یک از ما به تنهایی قادر به تحمل این سختیها نیستیم.
نخله خشک ز امر حق داد ثمر به مریمی
یافت ز نفخ ایزدی مرده حیات مؤتنف
هوش مصنوعی: درخت خشک به دستور حق میوهای به مریم داد و او از دم روحالقدس زندهای را به دنیا آورد.
ابله اگر زنخ زند تو ره عشق گم مکن
پیشه عشق برگزین هرزه شمر دگر حرف
هوش مصنوعی: اگر کسی بیخود و نابخردانه سخن گفت، تو در مسیر عشق گیج و سردرگم نشو. بر عشق تمرکز کن و به حرفهای بیمعنا و بیارزش دیگران توجه نکن.
چون غزلی به سر بری مدحت شمس دین بگو
وز تبریز یاد کن کوری خصم ناخلف
هوش مصنوعی: وقتی که شعری را تمام کردی، از ستایش شمس دین سخن بگو و همچنین از تبریز یاد کن که این شهر نماد برتری و زیبایی است و بر خصم نااهل و کوری او اشاره کن.
