برگردان به زبان ساده
گر تو خواهی وطن پر از دلدار
خانه را رو تهی کن از اغیار
هوش مصنوعی: اگر میخواهی خانهات پر از محبت و عشق باشد، باید از حضور دیگران که به تو تعلق ندارند خالیاش کنی.
ور تو خواهی سماع را گیرا
دور دارش ز دیده انکار
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در جمعی سرگرمکننده و شادیآور شرکت کنی، باید آن را از نگاه دیگران پنهان کنی و انکار کنی.
هر که او را سماع مست نکرد
منکرش دان اگر چه کرد اقرار
هوش مصنوعی: هر کسی که به حالت شگفتی و نشئه موسیقی درنیاید، او را منکر و بیاعتبار بدان، حتی اگر به چیزی اذعان کند.
هر که اقرار کرد و باده شناخت
عاقلش نام نه مگو خمار
هوش مصنوعی: هر کسی که به حقیقت و لذت شراب آگاه شود و به آن اعتراف کند، دیگر نمیتوان او را دچار حالت نشئه یا مستی پنداشت.
به بهانه به ره کن آنها را
تا شوی از سماع برخوردار
هوش مصنوعی: بهانهای پیدا کن و آنها را به راهی ببر تا از لذت و شادی سماع بهرهمند شوی.
وز میان خویش را برون کن تیز
تا بگیری تو خویش را به کنار
هوش مصنوعی: از درون خودت، خود را به سرعت بیرون کن تا بتوانی خود واقعیات را در کنارت بیابی.
سایه یار به که ذکر خدای
اینچنین گفتهست صدر کبار
هوش مصنوعی: سایه یار بهتر از ذکر خداوند است که این طور گفته شده است.
تا نگویی که گل هم از خارست
زانک هر خار گل نیارد بار
هوش مصنوعی: هرگز نگو که گل نیز مانند خار است، چون هیچ خار نمیتواند گل ببار آورد.
خار بیگانه را ز دل برکن
خار گل را به جان و دل میدار
هوش مصنوعی: دل را از غم و دردهای بیاهمیت و خارجی خالی کن و به عشق و محبت درونی که شایسته است، دل بسپار.
موسی اندر درخت آتش دید
سبزتر میشد آن درخت از نار
هوش مصنوعی: موسی در حالی که به درخت آتش نگاه میکرد، متوجه شد که آن درخت از شعلههای آتش زندهتر و سبزتر میشود.
شهوت و حرص مرد صاحب دل
همچنین دان و همچنین پندار
هوش مصنوعی: میل و خواستههای انسانی، حتی در دلهای بزرگ و با معرفت نیز وجود دارد. این احساسات و خواستهها نباید نادیده گرفته شوند و باید به درستی فهمیده شوند.
صورت شهوتست لیکن هست
همچو نار خلیل پرانوار
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که ظاهر شهوت مانند شعلهای سوزان و نورانی است، اما باطن آن مثل آتش ابراهیم خلیل (پیامبر) است که نور و حرارت دارد. به عبارتی دیگر، شهوت دارای جذابیت و درخششی است، اما در عین حال ممکن است خطرناک و سوزاننده باشد.
شمس تبریز را بشر بینند
چون گشایند دیدهها کفار
هوش مصنوعی: وقتی که چشمان انسانها باز شود و حقیقت را ببینند، شمس تبریز مانند خورشید در آسمان برای کافران نمایان خواهد شد.