برگردان به زبان ساده
داد جاروبی به دستم آن نگار
گفت کز دریا برانگیزان غبار
هوش مصنوعی: آن معشوقه با لبخندی دلبرانه جاروبی به دستم داد و گفت که از دریا غبار را برانگیز.
باز آن جاروب را ز آتش بسوخت
گفت کز آتش تو جاروبی برآر
سپس جاروب را آتش زد و گفت: "از آتش تو، جاروبی بساز."
کردم از حیرت سجودی پیش او
گفت بیساجد سجودی خوش بیار
هوش مصنوعی: به دلیل شگفتی و حیرتی که داشتم، به حالت سجده در برابر او رفتم. او در پاسخ گفت که بدون سجده نیز میتوان سجدهای زیبا و ارزشمند انجام داد.
آه بیساجد سجودی چون بود
گفت بیچون باشد و بیخارخار
هوش مصنوعی: آه بیساجد، یعنی وقتی کسی که در حال عبادت و سجده نیست، سکوت و حیرت آن لحظه چه احساسی میتواند داشته باشد. این احساس مثل بیچون و بینیاز بودن است و مانند گیاهانی است که بدون خاری در کنار هم رشد میکنند.
گردنک را پیش کردم گفتمش
ساجدی را سر ببر از ذوالفقار
هوش مصنوعی: من گردنک را به جلو آوردم و به او گفتم، سجدهکننده را با شمشیر ذوالفقار بزن.
تیغ تا او بیش زد سر بیش شد
تا برست از گردنم سر صد هزار
بر اثر تیغی که نگار به سر من زد سرم از شدت درد بزرگتر شد و به نظر میرسد که هزاران سر بر گردنم وجود دارد.
من چراغ و هر سرم همچون فتیل
هر طرف اندر گرفته از شرار
هوش مصنوعی: من مانند چراغی هستم که شعلهاش از هر سو به آن پرداخته و روشنش کرده است.
شمعها میورشد از سرهای من
شرق تا مغرب گرفته از قطار
هوش مصنوعی: شمعها از سرهای من رشد میکنند و سرتاسر زمین از شرق تا مغرب را روشن میکنند.
شرق و مغرب چیست اندر لامکان
گلخنی تاریک و حمامی به کار
هوش مصنوعی: شرق و مغرب چه هستند در دوردستهای نامشخص، در این مکان تاریک و گلآلود که به کار حمام میپردازد؟
ای مزاجت سرد کو تاسه دلت
اندر این گرمابه تا کی این قرار
هوش مصنوعی: ای حالت سرد تو کجاست؟ آیا تا به کی دلت در این حمام گرم آرام خواهد بود؟
برشو از گرمابه و گلخن مرو
جامه کن دربنگر آن نقش و نگار
هوش مصنوعی: از حمام و گلخن بیرون بیا و لباس نپوش. به آن نقوش و طراحیها خوب توجه کن.
تا ببینی نقشهای دلربا
تا ببینی رنگهای لاله زار
هوش مصنوعی: برای مشاهده زیباییهای دلنشین و دیدن رنگهای شاداب گلها در باغ.
چون بدیدی سوی روزن درنگر
کان نگار از عکس روزن شد نگار
هوش مصنوعی: وقتی به سوی روزنه نگاه کردی، متوجه شو که آن معشوق به خاطر تابش نور از روزنه به وجود آمده است.
شش جهت حمام و روزن لامکان
بر سر روزن جمال شهریار
هوش مصنوعی: در این بیت، به فضایی اشاره شده که همگی در آن به سمت جمال و زیبایی یک پادشاه متمایل هستند. شش جهت به معنای همه جهات است و حمام و روزن به نوعی به مکانهایی اشاره دارند که در آن زیبایی و جمال به نمایش گذاشته میشود. این تصویر نشاندهندهی جذبه و عظمت پادشاهی است که همه توجهها به سوی او جلب شده است.
خاک و آب از عکس او رنگین شده
جان بباریده به ترک و زنگبار
هوش مصنوعی: خاک و آب به خاطر وجود او رنگ و لعابی گرفتهاند و جانها به خاطر او به نوعی جوانه زدهاند و زندگی آغاز شده است.
روز رفت و قصهام کوته نشد
ای شب و روز از حدیثش شرمسار
هوش مصنوعی: روز به پایان رسید و داستان من هنوز تمام نشده است. ای شب و روز، از بیان مشکلات من خجالتزدهاید.
شاه شمس الدین تبریزی مرا
مست میدارد خمار اندر خمار
هوش مصنوعی: شاه شمس الدین تبریزی باعث میشود که من در حالتی از غفلت و سرمستی قرار بگیرم که هر بار به حالت قبلیم برمیگردم.