برگردان به زبان ساده
بعد از آن پرسان شد او از هر کسی
شیخ را میجست از هر سو بسی
هوش مصنوعی: پس از آن، او از هر کسی درباره شیخ سوال میکرد و از هر طرف دنبال او میگشت.
پس کسی گفتش که آن قطب دیار
رفت تا هیزم کشد از کوهسار
هوش مصنوعی: پس کسی به او گفت که آن ریشسفید از دیار خود رفت تا هیزم جمع کند از کوه.
آن مرید ذوالفقاراندیش تفت
در هوای شیخ سوی بیشه رفت
هوش مصنوعی: مریدی که تحت تأثیر افکار و اندیشههای ذوالفقار قرار داشت، به سوی جنگل و درختان رفت و به دنبال شیخی میگشت.
دیو میآورد پیش هوش مرد
وسوسه تا خفیه گردد مه ز گرد
هوش مصنوعی: شیطانی پیش مرد باهوش میآورد وسوسهای تا موجب شود از درخشش و همت او کاسته شود و هوش و قدرت او کمرنگ شود.
کین چنین زن را چرا این شیخ دین
دارد اندر خانه یار و همنشین
هوش مصنوعی: چرا این مرد دیندار در کنار همسرش به این شکل رفتار میکند؟
ضد را با ضد ایناس از کجا
با امامالناس نسناس از کجا
هوش مصنوعی: ضدها را با ضدهای دیگر میتوان شناخت، اما منبع و منشا آنها از کجا معلوم است؟ و همچنین، او که در مقام رهبری مردم قرار دارد، از کجا آمده است؟
باز او لاحول میکرد آتشین
که اعتراض من برو کفرست و کین
هوش مصنوعی: او دوباره دلیلی را برای کارهایش میآورد که متوجه شدم بابت این رفتارهایش حتماً به خاطر کفر و دشمنیاش است.
من کی باشم با تصرفهای حق
که بر آرد نفس من اشکال و دق
هوش مصنوعی: کسی که در قدرت و کفایت خداوند تصرف دارد، چه حقی بر من دارد که نفس من دچار اندوه و مشکل شود.
باز نفسش حمله میآورد زود
زین تعرف در دلش چون کاه دود
هوش مصنوعی: نفس او دوباره به سرعت به او حمله میکند، مثل این که دلش به خاطر این تعریف و تمجید مثل کاهی در آتش دود میکند.
که چه نسبت دیو را با جبرئیل
که بود با او به صحبت هم مقیل
هوش مصنوعی: این بیت بیان میکند که رابطه دیو (نماد شر و زشتی) با جبرئیل (نماد خیر و پاکی) به چه اندازه متفاوت است، مانند این که آنها هرگز نمیتوانند با هم در یک جمع صحبت کنند. این نکته به تضاد و ناهماهنگی بین خوبی و بدی اشاره دارد.
چون تواند ساخت با آزر خلیل
چون تواند ساخت با رهزن دلیل
هوش مصنوعی: چگونه میتوان با کسی که مانند آزر (پدر ابراهیم) است، ارتباط برقرار کرد و او را به راه راست هدایت کرد؟ یا چگونه میتوان با کسی که در مسیر نادرست حرکت میکند، دلیلی قانعکننده برای تغییر جهتش ارائه داد؟
