برگردان به زبان ساده
گفت ای شه جملگی فرمان تراست
با وجود آفتاب اختر فناست
هوش مصنوعی: ای پادشاه، همه چیز تحت فرمان توست و حتی با وجود آفتاب، ستاره فنا ناپذیر وجود دارد.
زهره کی بود یا عطارد یا شهاب
کو برون آید به پیش آفتاب
هوش مصنوعی: ستاره زهره، عطارد یا شهاب کجا هستند که بتوانند در برابر نور خورشید خود را نشان دهند؟
گر ز دلق و پوستین بگذشتمی
کی چنین تخم ملامت کشتمی
هوش مصنوعی: اگر از لباسهای کهنه و بیارزش عبور کرده بودم، آیا اینقدر ملامت و سرزنش را تحمل میکردم؟
قفل کردن بر در حجره چه بود
در میان صد خیالیی حسود
هوش مصنوعی: قفل کردن در حجره، چه معنایی دارد وقتی که در میان صد خیالی حسود وجود دارد؟
دست در کرده درون آب جو
هر یکی زیشان کلوخ خشکجو
هوش مصنوعی: دستشان را داخل آب چال کردهاند و هر کدام از آنها یک سنگ خشک از آب بیرون میآورند.
پس کلوخ خشک در جو کی بود
ماهییی با آب عاصی کی شود
هوش مصنوعی: در این عالم، وقتی چیزی بهظاهر سخت و بیفایده است، نمیتوان انتظار داشت که از آن چیزی زنده و پرجنبوجوش بیرون بیاید. مانند اینکه از یک سنگ خشک، ماهیای که در آب شنا میکند، نمیتوان بهدست آورد.
بر من مسکین جفا دارند ظن
که وفا را شرم میآید ز من
هوش مصنوعی: بر من بیچاره بدی میکنند، به این دلیل که فکر میکنند وفاداری از من شرمنده است.
گر نبودی زحمت نامحرمی
چند حرفی از وفا واگفتمی
هوش مصنوعی: اگر تحمل سختیهای عشق نبود، شاید چند کلمهای از وفا نمیگفتم.
چون جهانی شبهت و اشکالجوست
حرف میرانیم ما بیرون پوست
هوش مصنوعی: چون جهان پر از شباهتها و شکلهاست، ما سخن میگوییم و حرفهایمان را فراتر از ظاهر مطرح میکنیم.
گر تو خود را بشکنی مغزی شوی
داستان مغز نغزی بشنوی
هوش مصنوعی: اگر خودت را بشکنی و با مشکلات رو به رو شوی، میتوانی از آن تجربیات درس بگیری و داستانهای ارزشمندی برای خود بسازی.
جوز را در پوستها آوازهاست
مغز و روغن را خود آوازی کجاست
هوش مصنوعی: در پوست گردو صداهایی وجود دارد، اما خود مغز و روغن گردو صدایی ندارند.
دارد آوازی نه اندر خورد گوش
هست آوازش نهان در گوش نوش
هوش مصنوعی: یک صدایی وجود دارد که به گوش نمیرسد، اما این صدا به گونهای است که در دل مینشیند و لذت خاصی را به انسان منتقل میکند.
گرنه خوشآوازی مغزی بود
ژغژغ آواز قشری کی شنود
هوش مصنوعی: اگر تنها آواز زیبا باشد، اما محتوا و فکر نداشته باشد، چه کسی به شنیدن آن خواهد پرداخت؟
ژغژغ آن زان تحمل میکنی
تا که خاموشانه بر مغزی زنی
هوش مصنوعی: صدای زنگ زدن را تحمل میکنی تا در نهایت به نقطهای برسد که به طرز آرامی به قلب فردی نفوذ کنی.
چند گاهی بیلب و بیگوش شو
وانگهان چون لب حریف نوش شو
هوش مصنوعی: گاهی بیصدا و بدون شنیدن باش، سپس ناگهان مانند کسی که شراب نوشیده، سرزنده و شاداب شو.
چند گفتی نظم و نثر و راز فاش
خواجه یک روز امتحان کن گنگ باش
هوش مصنوعی: چندین بار درباره نظم و نثر و اسرار سخن گفتی، اما ای خواجه، یک بار امتحان کن و خاموش باش.