برگردان به زبان ساده
قول بنده ایش شاء الله کان
بهر آن نبود که تنبل کن در آن
هوش مصنوعی: من قول میدهم که انشاءالله این کار بهخاطر تنبلی من نباشد.
بلک تحریضست بر اخلاص و جد
که در آن خدمت فزون شو مستعد
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی به ترغیب و تشویق اشاره دارد که باید با نیت خالص و جدیت در کارها پیش رفت. در اینجا گفته میشود که با اخلاص و کوشش بیشتر، انسان میتواند در خدمت و کارهایش بهتر و مؤثرتر شود.
گر بگویند آنچ میخواهی تو راد
کار کار تست برحسب مراد
هوش مصنوعی: اگر بگویند که به آنچه میخواهی میرسی، باید بدانید که این موفقیت نتیجه تلاش و کار شماست که بر اساس خواستهات به دست آمده.
آنگهان تنبل کنی جایز بود
کانچ خواهی و آنچ گویی آن شود
هوش مصنوعی: در آن زمان که تنبلی کردی، این حق توست که هر چه بخواهی و هر چه بگویی، همان خواهد شد.
چون بگویند ایش شاء الله کان
حکم حکم اوست مطلق جاودان
هوش مصنوعی: وقتی میگویند "انشاءالله"، به این معناست که حکم و ارادهاش بدون قید و شرط و همیشگی است.
پس چرا صد مرده اندر ورد او
بر نگردی بندگانه گرد او
هوش مصنوعی: چرا در مقابل او که این همه افراد بیجان را میبیند، تسلیم نمیشوی و به گرد او نمیچرخشی؟
گر بگویند آنچ میخواهد وزیر
خواست آن اوست اندر دار و گیر
هوش مصنوعی: اگر بگویند آنچه را که وزیر میخواهد، او همان چیزی است که در بند و اسیر دارد.
گرد او گردان شوی صد مرده زود
تا بریزد بر سرت احسان و جود
هوش مصنوعی: اگر دور او بچرخی و خود را به او نزدیک کنی، به زودی نعمت و خیرات بیپایانی بر سرت نازل میشود.
یا گریزی از وزیر و قصر او
این نباشد جست و جوی نصر او
هوش مصنوعی: هیچ راهی برای فرار از وزیر و قصر او وجود ندارد، پس به دنبال پیروزی او نباش.
بازگونه زین سخن کاهل شدی
منعکس ادراک و خاطر آمدی
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که از این سخن احساس کسالت کردهای و به خوبی متوجه فهم و اندیشهات نبودهای.
امر امر آن فلان خواجهست هین
چیست یعنی با جز او کمتر نشین
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که دستور و فرمان از آن شخص خاصی است، پس بهتر است که به جز او به کسی دیگر توجه نکنید و با دیگران کمتر ارتباط داشته باشید.
گرد خواجه گرد چون امر آن اوست
کو کشد دشمن رهاند جان دوست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فرمان و اراده خواجه (سرور) بر همه چیز حاکم است. او است که دشمنان را دور میکند و جان دوستان را نجات میدهد.
هرچه او خواهد همان یابی یقین
یاوه کم رو خدمت او برگزین
هوش مصنوعی: اگر خواستههای او را بپذیری و به او خدمت کنی، به خواستهات میرسی و هرچه او بخواهد، به حقیقت خواهد پیوست. پس بهتر است همیشه در خدمت او باشی و از ترس و ناامیدی دوری کنی.
نی چو حاکم اوست گرد او مگرد
تا شوی نامه سیاه و روی زرد
هوش مصنوعی: اگر در اطراف او بگردی و به او نزدیک شوی، ممکن است به سرنوشتی ناخوشایند دچار شوی و به جایگاه بدی دست پیدا کنی.
حق بود تاویل که آن گرمت کند
پر امید و چست و با شرمت کند
هوش مصنوعی: باید فکری در مورد حقایق کردی که تو را امیدوار و پرانرژی کند و در عین حال حالتی از فروتنی و شرم در تو به وجود آورد.
ور کند سستت حقیقت این بدان
هست تبدیل و نه تاویلست آن
هوش مصنوعی: اگر حقیقت در نظرت سست و ضعیف به نظر میرسد، باید بدان توجه کنی که این حقیقت میتواند دستخوش تغییر و تحول شود، نه اینکه صرفاً به تفسیر و تأویلهای مختلف وابسته باشد.
این برای گرم کردن آمدست
تا بگیرد ناامیدان را دو دست
هوش مصنوعی: این موضوع برای ایجاد گرما و انرژی آمده است تا ناامیدان را به سمت خود جذب کند و توجهشان را جلب کند.
معنی قرآن ز قرآن پرس و بس
وز کسی که آتش زدست اندر هوس
هوش مصنوعی: برای درک معانی قرآن، بهتر است به خود قرآن مراجعه کنی و از کسی که در مورد عشق و هوس دچار آتش شده است، یاد بگیری.
پیش قرآن گشت قربانی و پست
تا که عین روح او قرآن شدست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که جان و روح انسان وقتی به مقام والایی میرسد، به مرتبهای میرسد که خود را فدای کلام وحی میکند، تا جایی که هویت او با قرآن یکی میشود و به نوعی در آن خلاصه میگردد.
روغنی کو شد فدای گل به کل
خواه روغن بوی کن خواهی تو گل
هوش مصنوعی: روغن برای خوشبو کردن گل فدای آن شده است. تو میتوانی از عطر گل لذت ببری یا اینکه به بوی روغن دل خوش کنی.
