بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راه‌زن

آموختن دانش و مهارت یا دادنِ قدرت به فردی فاسد و بدسیرت، مانند این است که به دستِ یک دزد و راهزن شمشیری بُرا و تیز بدهی.

خطر اینکه تیغ برنده را در دستان یک یاغی که مست هم باشد قرار دهی، کمتر از این است که به دست انسان ناکس و بی‌معرفت علم و قدرت بدهی.

علم و مال و قدرت و ثروت اگر در اختیارِ انسان‌های نابخرد و بدذات بیفتند تبدیل به ابزاری برای فتنه و شرِ بیشتر در جهان می‌شود.

پس به همین دلیل جنگ بر مومنان و دانایان واجب شد تا قدرت را از دست یاغی های نادان بگیرند

او آنقدر به این مال و منال و قدرت وابسته است که این کار را سخت میکند، ولی خرمندان باید کمرِ همت ببندند و ابزار قدرت را از دست نامحرمِ آن خارج کنند.

آن کاری که قدرت و مال با انسان‌های بدذات و پلید می‌کند باز به پای این نمی‌رسد که صد جاهل از روی جهل آبروریزی کنند.

بدذاتی و نیتِ شوم اون پیدا نیست مادامی که ابزار آن کار را که قدرت باشد در اختیار ندارد، به محض یافتنِ قدرت ذاتِ حقیقی خودش را رو خواهد کرد.

اگر انسان نادان به حکمرانی و پادشاهی برسد فساد و بدبختی جامعه را در بر میگیرد.

انسان نادان و ناآگاه اگر به مال و منصَبی هم برسد، باز همان مال و منصب بلای جانِ او خواهد شد.

یا بخل و خساست پیشه می‌کند و مردمان رو تنگ می‌آورد یا سخاوت بیش از حد و اندازه که یاغی‌ها سرکش‌تر می‌شوند. به عبارتی عاجز در میانه‌روی است.

لطف و عطای جاهل به مردمان میدهد، به مانند این است که پادشاه را در خانه سرباز ببرند و از او پذیرایی کنند.

زمانی که قدرت و تصمیم‌گیری به دست آدمی نادان و گمراه بیفتد، مانند این است که درون یک چاه عمیق افتاده و به هیچ‌کجا نمی‌تواند برود.

کسی (حاکمی) که خود راه را بلد نیست (خودش را نشناخته) چگونه می‌تواند راهبر و رهبر باشد؟ نادانی او جهانی رو تحت تاثیر قرار میده.

حاکم نادان که به پیری رسید، از شدت این نادانی پیروان‌ش هم به وحشت خواهند افتاد از اینکه او به موجود بدتری تبدیل شده است.

اگر هم بخواهد نور رو روشنایی را به پیروان خود نشان دهد چون هیچ علم و آگاهی از آن تا به حال کسب نکرده نمی‌تواند که این دَمِ آخری هم سعادتمند شود.

علت این بی‌خبری آن است که در طول عمر حتی بویی هم از انسانیت و معرفت نبرده است.

در صورتی که احمق‌ها در مقام‌ها و منصب‌های بالا و در راس کار هستند، عاقلان و خرمندان (از حیث آبرو و درستکاری) سر به کارِ خود دارند و دور از جاه و مقام‌های دنیوی زندگی را سپری می‌کنند.