برگردان به زبان ساده
ای برادر دانک شهزاده توی
در جهان کهنه زاده از نوی
هوش مصنوعی: ای برادر، بدان که تو در این دنیا کهنه، مانند فرزند شاهزادهای هستی که از نو به دنیا آمده است.
کابلی جادو این دنیاست کو
کرد مردان را اسیر رنگ و بو
هوش مصنوعی: دنیا به مانند جادویی است که انسانها را با جذابیتهای ظاهری و دلفریبیهای مختلف به خود میکشاند و به اسارت در میآورد.
چون در افکندت دریغ آلوده روذ
دم به دم میخوان و میدم قل اعوذ
هوش مصنوعی: هرگاه که در عذاب و رنج هستی و دنیا تو را به غم و اندوه کشانده، باید هر لحظه از خداوند مدد بخواهی و از شرّ هر بدی به او پناه ببری.
تا رهی زین جادوی و زین قلق
استعاذت خواه از رب الفلق
هوش مصنوعی: برای رهایی از این جادو و این مشکلات، از پروردگار سپیدهدم کمک بگیر.
زان نبی دنیات را سحاره خواند
کو به افسون خلق را در چه نشاند
هوش مصنوعی: شخصی که به پیامبر اشاره دارد، دنیای شما را فریب و جادو مینامد، زیرا او با تأثیرگذاری و هنر خود، مردم را در شرایط خاصی قرار داده است.
هین فسون گرم دارد گنده پیر
کرده شاهان را دم گرمش اسیر
هوش مصنوعی: به یاد داشته باش که جادو و سحر، قدرتی عمیق دارد که حتی پادشاهان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند آنها را در دام خود گرفتار کند.
در درون سینه نفاثات اوست
عقدههای سحر را اثبات اوست
هوش مصنوعی: در دل او رازها و اسراری وجود دارد که نشاندهنده قدرت سحر و جادوگری اوست.
ساحرهٔ دنیا قوی دانا زنیست
حل سحر او به پای عامه نیست
هوش مصنوعی: جهان را زن دانا و توانمندی سحر کرده است، اما کسی مثل عموم مردم توانایی درک یا مقابله با سحر او را ندارد.
ور گشادی عقد او را عقلها
انبیا را کی فرستادی خدا
هوش مصنوعی: اگر خداوند بندگی او را برای عقلها آسان میکرد، آیا انبیا را برای هدایت فرستاده بود؟
هین طلب کن خوشدمی عقدهگشا
رازدان یفعل الله ما یشا
هوش مصنوعی: بشتاب و از کسی که میتواند مشکلات را حل کند و رازها را بداند، کمک بخواه. خداوند هر چه را بخواهد، انجام میدهد.
همچو ماهی بسته استت او به شست
شاه زاده ماند سالی و تو شصت
هوش مصنوعی: مانند ماهی، او در دست شاه زاده قرار گرفته است و سالی را در این وضعیت سپری میکند، در حالی که تو شصت سال داری.
شصت سال از شست او در محنتی
نه خوشی نه بر طریق سنتی
هوش مصنوعی: شصت سال از عمر او در رنج گذشته است و نه خوشی تجربه کرده و نه به روش و سنتی پایبند بوده است.
فاسقی بدبخت نه دنیات خوب
نه رهیده از وبال و از ذنوب
هوش مصنوعی: انسانی نادان و بدبخت نه از دنیا بهرهای درست دارد و نه از عواقب بد اعمال خود رهایی یافته است.
نفخ او این عقدهها را سخت کرد
پس طلب کن نفخهٔ خلاق فرد
هوش مصنوعی: دم او این گرهها را محکم کرده، پس از خالق هستی طلب کن دم جدیدی.
تا نفخت فیه من روحی ترا
وا رهاند زین و گوید برتر آ
هوش مصنوعی: تا زمانی که روح من را در وجود تو دمیدم، تو را از این دنیا آزاد میکند و برتر از آن میسازد.
جز به نفخ حق نسوزد نفخ سحر
نفخ قهرست این و آن دم نفح مهر
هوش مصنوعی: فقط با دم خداوند است که دیگر چیزها نمیسوزند. دم سحر و دم قهر و حتی دم عشق نیز از این حقیقت مستثنا نیستند؛ زیرا همه آنها به نفخهای از قدرت الهی بستگی دارند.
رحمت او سابقست از قهر او
سابقی خواهی برو سابق بجو
هوش مصنوعی: رحمت خداوند همیشه پیشاپیش قهر و غضب اوست. اگر به دنبال نشانهای از رحمت او هستی، به تاریخچهی او نگاه کن و این رحمت را در گذشته جستجو کن.
تا رسی اندر نفوس زوجت
کای شه مسحور اینک مخرجت
هوش مصنوعی: تا وقتی که به دل همسرت برسی، ای پادشاه مسحور، تو میدانی که از کجا بیرون میآیی.
با وجود زال ناید انحلال
در شبیکه و در بر آن پر دلال
هوش مصنوعی: با وجود زال، شب تار نمیشود و بر این خیال پنهانی، دلیلی نیست.
نه بگفتست آن سراج امتان
این جهان و آن جهان را ضرتان
هوش مصنوعی: این سراج، یعنی چراغ، در مورد افرادی سخن میگوید که این دنیا و آن دنیا را روشن میکنند.
پس وصال این فراق آن بود
صحت این تن سقام جان بود
هوش مصنوعی: پس نزدیک شدن بعد از دوری همانند این است که تندرست شدن این جسم، شفای جان باشد.
سخت میآید فراق این ممر
پس فراق آن مقر دان سختتر
هوش مصنوعی: فراق از این مکان دشوار است و جدایی از آن مکان دیگر حتی سختتر است.
چون فراق نقش سخت آید ترا
تا چه سخت آید ز نقاشش جدا
هوش مصنوعی: وقتی که جدا شدن از کسی سخت باشد، این سختی را از خود آن جدایی احساس خواهی کرد.
ای که صبرت نیست از دنیای دون
چونت صبرست از خدا ای دوست چون
هوش مصنوعی: ای کسی که از دنیا و سختیهای آن صبر و بردباری نداری، بدان که صبر و استقامت تو از جانب خداست ای دوست.
چونک صبرت نیست زین آب سیاه
چون صبوری داری از چشمهٔ اله
هوش مصنوعی: وقتی که در این آب تاریک و سرد صبر نداری، چطور میتوانی از چشمهٔ الهی صبوری نشان دهی؟
چونک بی این شرب کم داری سکون
چون ز ابراری جدا وز یشربون
هوش مصنوعی: وقتی که بدون این نوشیدنی آرامش نداری، مانند کسی هستی که از باران جدا شده و از آب شیرین بیبهره است.
گر ببینی یک نفس حسن ودود
اندر آتش افکنی جان و وجود
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه زیبایی و لطافت را در آتش ببینی، جان و وجودت را فدای آن خواهی کرد.
جیفه بینی بعد از آن این شرب را
چون ببینی کر و فر قرب را
هوش مصنوعی: وقتی که این چیزهای بیارزش را میبینی، بعد از نوشیدن این شربت، چطور میتوانی به مقام و نزدیک شدن به خداوند فکر کنی؟
همچو شهزاده رسی در یار خویش
پس برون آری ز پا تو خار خویش
هوش مصنوعی: مانند یک شاهزاده به محبوب خود میرسی، سپس خارهایی را که در پا داری، از خود دور میکنی.
جهد کن در بیخودی خود را بیاب
زودتر والله اعلم بالصواب
هوش مصنوعی: تلاش کن تا در حالت بیخودیت، خود واقعیات را هرچه سریعتر پیدا کنی. قطعاً خداوند به حقایق دانا است.
هر زمانی هین مشو با خویش جفت
هر زمان چون خر در آب و گل میفت
هوش مصنوعی: هرگز خود را به دوستی و همراهی با هر کسی در هر زمانی عادت نکن، چون انسان گاهی مانند الاغ در گل و آب گرفتار میشود و این وضعیت میتواند او را به دردسر بیندازد.
از قصور چشم باشد آن عثار
که نبیند شیب و بالا کور وار
هوش مصنوعی: چشمی که نتواند ببیند، درک درستی از راه و مسیر ندارد و هر گونه اشتباهی که مرتکب شود ناشی از ناتوانیاش در دیدن است. او مانند فردی است که در تاریکی به سر میبرد و نمیتواند بلندیها و پستیها را تشخیص دهد.
بوی پیراهان یوسف کن سند
زانک بویش چشم روشن میکند
هوش مصنوعی: بوی پیراهن یوسف به قدری دلنشین و جذاب است که تنها با شنیدن آن، چشمان انسان روشن و سرشار از شادی میشود.
صورت پنهان و آن نور جبین
کرده چشم انبیا را دوربین
هوش مصنوعی: چهره پنهان و آن نور روی تو، چشمان پیامبران را توانسته به تماشا بکشاند.
نور آن رخسار برهاند ز نار
هین مشو قانع به نور مستعار
هوش مصنوعی: روشنی آن چهره، انسان را از آتش رهایی میبخشد؛ پس تسلیم نور دگرگون شده نشو.
چشم را این نور حالیبین کند
جسم و عقل و روح را گرگین کند
هوش مصنوعی: این نور چشم را روشن میکند و باعث میشود که وجود انسان، اعم از جسم، عقل و روح، شاداب و سرزنده شود.
صورتش نورست و در تحقیق نار
گر ضیا خواهی دو دست از وی بدار
هوش مصنوعی: چهرهاش درخشان است و اگر به دنبال نور و روشنی هستی، باید از او دو دست برکنی.
دم به دم در رو فتد هر جا رود
دیده و جانی که حالیبین بود
هوش مصنوعی: هر لحظه که چشم و روحی آگاه به حال خود، به جایی میروند، در آنجا وجودشان نمایان میشود.
دور بیند دوربین بیهنر
همچنانک دور دیدن خواب در
هوش مصنوعی: هر کس که درک و نگاهش ضعیف باشد، نمیتواند واقعیت را به درستی ببیند؛ مثل اینکه وقتی خواب میبینیم، دید ما محدود و غیر واقعی است.
خفته باشی بر لب جو خشکلب
میدوی سوی سراب اندر طلب
هوش مصنوعی: اگر در کنار جوی خوابیدهای و بر لب آن در حال دویدن هستی، به دنبال آب خیالی در سراب میروی.
دور میبینی سراب و میدوی
عاشق آن بینش خود میشوی
هوش مصنوعی: در دوردست، تو فقط یک تصویر غیرواقعی را میبینی و به دنبال آن میدوی، در حالی که عاشق دیدگاه خودت شدهای.
میزنی در خواب با یاران تو لاف
که منم بینادل و پردهشکاف
هوش مصنوعی: در خواب، با دوستانت به خود میبالید و میگویی که من آدمی روشنفکر و حقیقت بین هستم، کسی که پردهها را کنار میزند و واقعیتها را میبیند.
نک بدان سو آب دیدم هین شتاب
تا رویم آنجا و آن باشد سراب
هوش مصنوعی: به آن سو نگاهی انداختم و آب را دیدم، سریع به سمت آن میروم تا به آنجا برسم، اما ناگهان متوجه شدم که آن فقط یک سراب است.
هر قدم زین آب تازی دورتر
دو دوان سوی سراب با غرر
هوش مصنوعی: هر قدم که از این آب تازه دورتر بروی، به سرعت به سوی سراب میروی که در آن نزاع و جدل وجود دارد.
عین آن عزمت حجاب این شده
که به تو پیوسته است و آمده
هوش مصنوعی: همان اراده و بزرگیت، باعث شده که این حجاب به تو نزدیک شود و به تو ملحق گردد.
بس کسا عزمی به جایی میکند
از مقامی کان غرض در وی بود
هوش مصنوعی: بسیاری از افراد برای رسیدن به هدفی، تلاشی میکنند که از جایگاه و موقعیت فعلی خود فراتر میرود، زیرا آن هدف برایشان اهمیت دارد.
دید و لاف خفته میناید به کار
جز خیالی نیست دست از وی بدار
هوش مصنوعی: چشمدیده فقط به خواب و خیال میبیند و هیچ کار مفیدی انجام نمیدهد، پس از او فاصله بگیر و رهایش کن.
خوابناکی لیک هم بر راه خسپ
الله الله بر ره الله خسپ
هوش مصنوعی: شخصی در حالت خواب و خوابآلودگی است، ولی با این حال، بر سر راه خود با توکل به خدا، پیش میرود و در دل خود ذکر خدا را تکرار میکند.
تا بود که سالکی بر تو زند
از خیالات نعاست بر کند
هوش مصنوعی: تا زمانی که سالکی از خیالهای خود رها نشده، هرگز به حقیقت نخواهد رسید.
خفته را گر فکر گردد همچو موی
او از آن دقت نیابد راه کوی
هوش مصنوعی: اگر کسی در خواب باشد، حتی اگر به فکر فرو رود، مانند موی او نمیتواند به دقت راهی را پیدا کند.
فکر خفته گر دوتا و گر سهتاست
هم خطا اندر خطا اندر خطاست
هوش مصنوعی: اگر اندیشهای خاموش و بیحرکت وجود داشته باشد، اگر حتی چند بار هم تکرار شود، باز هم اشتباه است و به خودی خود نادرست باقی میماند.
موج بر وی میزند بیاحتراز
خفته پویان در بیابان دراز
هوش مصنوعی: امواج به آرامی بر روی آن شخص میزنند و او بیخبر از این حالت در بیابان وسیع خوابیده است.
خفته میبیند عطشهای شدید
آب اقرب منه من حبل الورید
هوش مصنوعی: او در خواب خود، عطشهای شدید و زلال آب را میبیند، در حالی که نزدیکترین چیز به او، رگ حیاتیاش است.