برگردان به زبان ساده
از انس فرزند مالک آمدست
که به مهمانی او شخصی شدست
هوش مصنوعی: فرزند مالک به مهمانی دعوت کرده و شخصی در این مهمانی حضور یافته است.
او حکایت کرد کز بعد طعام
دید انس دستارخوان را زردفام
هوش مصنوعی: او روایت کرده که پس از صرف غذا، انس (دوست) مشاهده کرد که سفره رنگ زردی دارد.
چرکن و آلوده گفت ای خادمه
اندر افکن در تنورش یکدمه
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که یک شخص آلوده و ناپاک به خادمی میگوید که چیزی را که به دست آورده و بیارزش است، به درون تنور بیندازد تا از بین برود. در واقع، این جمله نمادی از طرد کردن چیزهای بیارزش و ناپاک است.
در تنور پر ز آتش در فکند
آن زمان دستارخوان را هوشمند
هوش مصنوعی: در آن زمان، شخص دانا و باهوش دستارخوان را در تنور پر از آتش قرار داد.
جمله مهمانان در آن حیران شدند
انتظار دود کندوری بدند
هوش مصنوعی: همه مهمانان در آنجا گیج و متعجب شدند و انتظار داشتند که دود شمعی برخیزد.
بعد یکساعت بر آورد از تنور
پاک و اسپید و از آن اوساخ دور
هوش مصنوعی: پس از یک ساعت، نان سفید و تمیزی از تنور بیرون آمد و از هر گونه آلودگی دور بود.
قوم گفتند ای صحابی عزیز
چون نسوزید و منقی گشت نیز
هوش مصنوعی: مردم گفتند ای دوست عزیز چرا زنده ماندهای و پاکیزه شدهای، در حالی که اجازه ندادهای که شعلههای غم تو را بسوزاند؟
گفت زانک مصطفی دست و دهان
بس بمالید اندرین دستارخوان
هوش مصنوعی: او گفت که چون پیامبر (مصطفی) دست و دهان خود را بر روی این سفره (دستارخوان) کشید و مالید.
ای دل ترسنده از نار و عذاب
با چنان دست و لبی کن اقتراب
هوش مصنوعی: ای دل، اگر از آتش و عذاب میترسی، باید با دستان و زبانی نیکو به خدا نزدیک شوی.
چون جمادی را چنین تشریف داد
جان عاشق را چهها خواهد گشاد
هوش مصنوعی: زمانی که جان عاشق به این مقام و زیبایی نائل شود، چه چیزهایی از عشق و احساسات در او شکوفا خواهد شد.
مر کلوخ کعبه را چون قبله کرد
خاک مردان باش ای جان در نبرد
هوش مصنوعی: تو ای جان در نبرد، چون مردان باش و همچون خاک، که کعبه (محل مقدس) را نیز به عنوان قبله قرار میدهد.
بعد از آن گفتند با آن خادمه
تو نگویی حال خود با این همه
هوش مصنوعی: بعد از آن گفتند که تو نباید حال و احوال خود را با این خادمه مطرح کنی، با وجود این همه مشکلات و شرایط.
چون فکندی زود آن از گفت وی
گیرم او بردست در اسرار پی
هوش مصنوعی: وقتی که تو سریع چیزی را از او گفتی، میفهمم که او در درک معناهای پنهان موفق بوده است.
اینچنین دستارخوان قیمتی
چون فکندی اندر آتش ای ستی
هوش مصنوعی: تو همچون دستار باارزشی را به آتش میافکنی، ای ستیزگر.
گفت دارم بر کریمان اعتمید
نیستم ز اکرام ایشان ناامید
هوش مصنوعی: من به مهربانی و بزرگواری افرادی که میتوانند به دیگران کمک کنند، اعتماد دارم و از لطف و احترام آنها ناامید نیستم.
میزری چه بود اگر او گویدم
در رو اندر عین آتش بی ندم
هوش مصنوعی: اگر او در آتش قرار گیرد و من در کنارش نباشم، چه فایدهای دارد؟
اندر افتم از کمال اعتمید
از عباد الله دارم بس امید
هوش مصنوعی: من به خاطر مقام و قداستی که دارم، به خداوند و بندگانش امیدوارم و در شرایط سخت به او پناه میبرم.
سر در اندازم نه این دستارخوان
ز اعتماد هر کریم رازدان
هوش مصنوعی: من سر به زیر میاندازم و بر روی این دستار افتاده است، چون به اعتماد هر انسان نیکو رفتار و رازدان، به آن توجه کردهام.
ای برادر خود برین اکسیر زن
کم نباید صدق مرد از صدق زن
هوش مصنوعی: ای برادر، از این چیز ارزشمند که در دست داری کم نگذار و هرگز نباید صداقت مرد از صداقت زن کمتر باشد.
آن دل مردی که از زن کم بود
آن دلی باشد که کم ز اشکم بود
هوش مصنوعی: دل مردی که نسبت به زن بیاحساس است، دلی است که از اشکهای من نیز کمتر احساس دارد.
