برگردان به زبان ساده
که لئیمان در جفا صافی شوند
چون وفا بینند خود جافی شوند
هوش مصنوعی: افرادی که بدی و ظلم میکنند، وقتی وفاداری و صداقت را ببینند، خودشان هم به بدی رو میآورند.
مسجد طاعاتشان پس دوزخست
پایبند مرغ بیگانه فخست
هوش مصنوعی: در اینجا بیان شده که عبادت و نمازهای آنها مانند آتش جهنم است و بر خلاف آن، روح و نفس آزاد و پروازکنندهای خواهند بود. به عبارتی دیگر، در این تصویر، عمل خالص و عاری از نفاق به جهنم شباهت دارد و زندگی به لحاظ معنوی میتواند پر از آزادی و شکفتگی باشد.
هست زندان صومعهٔ دزد و لئیم
کاندرو ذاکر شود حق را مقیم
هوش مصنوعی: در صومعهای که دزدان و بداندیشان حضور دارند، یاد خداوند در آنجا به طور ثابت و همیشگی نخواهد بود.
چون عبادت بود مقصود از بشر
شد عبادتگاه گردنکش سقر
هوش مصنوعی: از آنجا که هدف از آفرینش انسان عبادت است، گردنکشان و سرکشها به جایی میرسند که خودشان عبادتگاه میشوند، اما در سقر، جایی که عذاب و تنبیه در انتظار آنهاست.
آدمی را هست در هر کار دست
لیک ازو مقصود این خدمت بدست
هوش مصنوعی: آدمی در هر کاری که انجام میدهد، تلاش و زحمت میکشد، اما هدف اصلیاش از این تلاشها به دست آوردن نتیجه و استفاده از آن خدمت است.
ما خلقت الجن و الانس این بخوان
جز عبادت نیست مقصود از جهان
هوش مصنوعی: هدف از آفریدن جن و انسان تنها عبادت است. جز این هدف، چیزی در این دنیا وجود ندارد.
گرچه مقصود از کتاب آن فن بود
گر توش بالش کنی هم میشود
هوش مصنوعی: هرچند که هدف اصلی کتاب بیان یک علم و فن خاص است، اما اگر به طور درست و با دقت مطالعه کنی، میتوانی به خوبی از آن بهرهبرداری کنی.
لیک ازو مقصود این بالش نبود
علم بود و دانش و ارشاد سود
هوش مصنوعی: اما هدف این پرواز فقط نداشتن بال نیست، بلکه علم، دانش و راهنمایی واقعی اهمیت دارد.
گر تو میخی ساختی شمشیر را
برگزیدی بر ظفر ادبار را
هوش مصنوعی: اگر تو میخواهی به موفقیت برسی، باید ابزار و وسایل لازم را به درستی انتخاب کنی، چون در غیر این صورت با مشکلات و ناکامیها روبرو خواهی شد.
گرچه مقصود از بشر علم و هدیست
لیک هر یک آدمی را معبدیست
هوش مصنوعی: هرچند هدف از انسانیت علم و هدایت است، اما هر فردی در درون خود یک مکان مقدس و ویژه دارد.
معبد مرد کریم اکرمته
معبد مرد لئیم اسقمته
هوش مصنوعی: معبد مرد بخشنده، مکانی است که او را بزرگ میدارد و عبادت میکند. اما معبد مرد خسیس، جایی است که او را به زحمت میاندازد و به اجبار به او آب میدهد.
مر لئیمان را بزن تا سر نهند
مر کریمان را بده تا بر دهند
هوش مصنوعی: به لئیمان (افراد پست و بیپناه) ضربه بزن تا به خیال خود مغرور نشوند، و به کریمان (افراد بزرگوار و بخشنده) عطا کن تا به کرامت و سخاوتشان ادامه دهند.
لاجرم حق هر دو مسجد آفرید
دوزخ آنها را و اینها را مزید
هوش مصنوعی: بنابراین، خداوند برای هر دو مکان عبادت (مسجد) جایی برای عذاب در دوزخ ایجاد کرده است و این فضا برای آنها افزون بر این عذاب است.
ساخت موسی قدس در باب صغیر
تا فرود آرند سر قوم زحیر
هوش مصنوعی: موسیبنعمر، شخصیت بزرگ و الهی، در مسائل سخت و مشکلات، به ما راهنمایی میکند تا بتوانیم از قلههای دشوار پایین بیاییم و بر مشکلات غلبه کنیم. این اشاره به اهمیت بصیرت و رهبری در مواقع بحران و چگونگی مدیریت خطرات دارد.
زآنک جباران بدند و سرفراز
دوزخ آن باب صغیرست و نیاز
هوش مصنوعی: زیرا که افرادی ستمگر و خودپسند وجود دارند، جهنم آن دوران دروازهای کوچک و نیازمند است.
