برگردان به زبان ساده
این بدان ماند که خرگوشی بگفت
من رسول ماهم و با ماه جفت
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که خرگوشی ادعا میکند که فرستاده ماست و با ماه همسر است. به عبارت دیگر، خرگوش در تلاش است تا خود را مهم و ویژه نشان دهد و ارتباطی خیالی با ماه برقرار کند.
کز رمهٔ پیلان بر آن چشمهٔ زلال
جمله نخجیران بدند اندر وبال
هوش مصنوعی: از گروه فیلها در کنار آن چشمهی زلال، همه شکارچیان به دام افتادهاند.
جمله محروم و ز خوف از چشمه دور
حیلهای کردند چون کم بود زور
هوش مصنوعی: همه به دلیل ترس از چشمه، نقشهای کشیدند، زیرا قدرتشان کم بود.
از سر که بانگ زد خرگوش زال
سوی پیلان در شب غرهٔ هلال
هوش مصنوعی: وقتی خرگوش زال در شب روشن هلالی به صدای بلند فراخوانی کرد، به سمت فیلها رفت.
که بیا رابع عشر ای شاهپیل
تا درون چشمه یابی این دلیل
هوش مصنوعی: بیا ای پادشاه بزرگ، به چشمه بیا تا بتوانی نشانههای خود را درون آن ببینی.
شاهپیلا من رسولم پیش بیست
بر رسولان بند و زجر و خشم نیست
هوش مصنوعی: من پیامآورم و در پیشگاه خداوند، هیچ گونه قید و زنجیری وجود ندارد و تحت فشار و خشم قرار نمیگیرم.
ماه میگوید که ای پیلان روید
چشمه آن ماست زین یکسو شوید
هوش مصنوعی: ماه میگوید که ای فیلها، به سمت چشمهای که منبع ماست است بروید و از این سمت دور شوید.
ورنه منتان کور گردانم ستم
گفتم از گردن برون انداختم
هوش مصنوعی: اگر شما را در طلب خودم نادیده بگیرم، دیگر از خودم رد میشوم و به همه زحمات و سختیها پایان میدهم.
ترک این چشمه بگویید و روید
تا ز زخم تیغ مه ایمن شوید
هوش مصنوعی: بهتر است از این چشمه دور شوید و برگردید، تا از آسیب تیغ ماه در امان بمانید.
نک نشان آنست کاندر چشمه ماه
مضطرب گردد ز پیل آبخواه
هوش مصنوعی: اشاره به این دارد که اگر در دل ماه چشمهای وجود داشته باشد، آن چشمه به قدری زیبا و پرتوان است که حتا فیل را هم به شدت به هیجان میآورد و به سمت آب میکشاند. در واقع، زیبایی و جذابیت یک چیز میتواند حتی موجودات بزرگ و قوی را تحت تأثیر قرار دهد و به حرکت وادارد.
آن فلان شب حاضر آ ای شاهپیل
تا درون چشمه یابی زین دلیل
هوش مصنوعی: ای شاهپیل، آن شب در کنار تو حاضر شدم تا به عمق چشمه برسم، چون به این دلیل آمدهام.
چونک هفت و هشت از مه بگذرید
شاهپیل آمد ز چشمه میچرید
هوش مصنوعی: وقتی که ماه در روزهای هفتم و هشتم به پایان میرسد، شاهپیل (نوعی پرنده) از چشمهای آب مینوشد.
چونک زد خرطوم پیل آن شب درآب
مضطرب شد آب ومه کرد اضطراب
هوش مصنوعی: زمانی که فیل با خرطومش به آب زد، آب به شدت به هم ریخت و دچار اضطراب شد.
پیل باور کرد از وی آن خطاب
چون درون چشمه مه کرد اضطراب
هوش مصنوعی: فیل تصور کرد که آن حرف از اوست، چون درون چشمه، تصویرش را با ناامیدی دید.
مانه زان پیلان گولیم ای گروه
که اضطراب ماه آردمان شکوه
هوش مصنوعی: ای گروه، از آن فیلهای نیرومند دوری کنید؛ زیرا آشفتگی ماه، برای ما سبب ناخوشی و نگرانی میشود.
انبیا گفتند آوه پند جان
سختتر کرد ای سفیهان بندتان
هوش مصنوعی: پیامبران گفتند که ای نادانان، پندهایتان را نادیده گرفتید و خود را سختتر در بند مشکلات انداختید.
