برگردان به زبان ساده
دوستان در قصهٔ ذاالنون شدند
سوی زندان و در آن رایی زدند
هوش مصنوعی: دوستان به یاد داستان ذوالنون افتادند و به زندان رفتند و در آنجا نظری را مطرح کردند.
کین مگر قاصد کند یا حکمتیست
او درین دین قبلهای و آیتیست
هوش مصنوعی: این امکان وجود دارد که آن پیام یا دستور، حکمت یا دلیل خاصی داشته باشد. در این دین، وجود یک قبله و نشانهای از آن وجود دارد.
دور دور از عقل چون دریای او
تا جنون باشد سفهفرمای او
هوش مصنوعی: اگر از دور به عقل نگاه کنی، مانند دریایی وسیع است که هرچه بیشتر به آن نزدیک شوی، به جنون و دیوانگی قدرت و فرمانروایی بر تو نزدیکتر میشود.
حاش لله از کمال جاه او
کابر بیماری بپوشد ماه او
هوش مصنوعی: به دلیل عظمت و جلال او، حتی بیماریها و نقصها نیز نمیتوانند به زیبایی و کمال او آسیب بزنند.
او ز شر عامه اندر خانه شد
او ز ننگ عاقلان دیوانه شد
هوش مصنوعی: او به خاطر شر و فساد مردم به خانه پناه برد و به خاطر ننگ و شرم عاقلها به دیوانگی روی آورد.
او ز عار عقلِ کُندِ تنپرست
قاصدا رفتست و دیوانه شدست
هوش مصنوعی: او از شرم و ننگ عقل تنپرست و کندخویش رهایی یافته و به سوی جنون رفته است.
که ببندیدم قوی وز ساز گاو
بر سر و پشتم بزن وین را مکاو
هوش مصنوعی: من قوی هستم و بر سر و پشت من ضربه بزن، اما از تلاش و کوشش خود دست برندار.
تا ز زخم لَخت یابم من حیات
چون قتیل از گاو موسی ای ثقات
هوش مصنوعی: تا زمانی که از زخم عمیق خود زنده شوم، مانند کشتهای که از گاو موسی رهایی مییابد، ای کسانی که محکم و ثابت هستید.
تا ز زخم لَخت گاوی خوش شوم
همچو کشته و گاو موسی گش شوم
هوش مصنوعی: میخواهم از درد و زخمهایی که دارم رها شوم و به آرامش برسم، همچون کشتهای که برای نجات و رهایی نیاز به کمک دارد.
زنده شد کشته ز زخم دم گاو
همچو مس از کیمیا شد زر ساو
هوش مصنوعی: کشتهای که به خاطر زخم گاو جانش را از دست داده، دوباره زنده میشود و مانند مس که با کیمیا به طلا تبدیل میشود، به زندگی و شکوه برمیگردد.
کشته بر جست و بگفت اسرار را
وا نمود آن زمرهٔ خونخوار را
هوش مصنوعی: کسی که جان خود را فدای هدفی کرد، رازهای پنهان را برملا کرد و آن گروهی که به دنبال خشونت و خونریزی بودند را روشن ساخت.
گفت روشن کین جماعت کشتهاند
کین زمان در خصمیم آشفتهاند
هوش مصنوعی: گفتند که این گروه در زمانهای پرآشوب و درگیر کشته شدهاند و در وضعیتی نابسامان قرار دارند.
چونک کشته گردد این جسم گران
زنده گردد هستی اسراردان
هوش مصنوعی: زمانی که این جسم سنگین به قتل برسد، وجود اسرارآمیز زنده میشود.
جان او بیند بهشت و نار را
باز داند جملهٔ اسرار را
هوش مصنوعی: روح او از بهشت و دوزخ آگاه است و همهٔ رازها را درک میکند.
وا نماید خونیان دیو را
وا نماید دام خدعه و ریو را
هوش مصنوعی: خونریزان حقیقت ناپسند را افشا میکنند و دامهای فریب و نیرنگ را نیز روشن میسازند.
گاو کشتن هست از شرط طریق
تا شود از زخم دمش جان مُفیق
هوش مصنوعی: قتل گاو به عنوان بخشی از راه و سنتی است که باید انجام شود تا به وسیلهی زخم دم آن، جان او به آرامی گرفته شود.
گاو نفس خویش را زوتر بکش
تا شود روح خفی زنده و بهش
هوش مصنوعی: گاو باید نفس خود را زودتر قطع کند تا روح لطیف و پنهان آن زنده شده و به قیمتی بالاتر برسد.
