برگردان به زبان ساده
آتشی افتاد در عهد عمر
همچو چوب خشک میخورد او حجر
در زمان خلافت عمر، آتش سوزی به وقوع پیوست. آتش به شدتی زیاد بود که سنگ ها مانند چوب خشک در این آتش شعله ور می شدند.
در فتاد اندر بنا و خانهها
تا زد اندر پر مرغ و لانهها
هوش مصنوعی: در میان ساختمانها و خانهها، درگیری و آشفتگی ایجاد شد تا جایی که زندگی پرندگان و محیطهای آنان تحتالشعاع قرار گرفت.
نیم شهر از شعلهها آتش گرفت
آب میترسید از آن و میشکفت
هوش مصنوعی: نصف شهر در آتش شعلهور شد و آب از آن هراس داشت و ساکت و آرام میماند.
مشکهای آب و سرکه میزدند
بر سر آتش کسان هوشمند
هوش مصنوعی: افراد باهوش و دانا تلاش میکنند تا کارهای خود را با دقت و خرد انجام دهند و موقعیتها را به درستی مدیریت کنند.
آتش از استیزه افزون میشدی
میرسید او را مدد از بی حدی
هوش مصنوعی: آتش این احساس ناامیدی و خشم از شدت بیشتر میشد، اما کمک و یاری نامحدود به او میرسید.
خلق آمد جانب عمر شتاب
کآتش ما مینمیرد هیچ از آب
هوش مصنوعی: مردم به سمت عمر حرکت کردند، در حالی که آتش ما هیچگاه با آب خاموش نمیشود.
گفت آن آتش ز آیات خداست
شعلهای از آتش بخل شماست
هوش مصنوعی: آن شعلهای که میبینید، نتیجه کلام و نشانههای خداوند است، و در واقع، بخشی از آتش حسادت و کینهتوزی شماست.
آب و سرکه چیست نان قسمت کنید
بخل بگذارید اگر آل منید
هوش مصنوعی: آب و سرکه چه ربطی به نان دارد؟ اگر بخواهید، میتوانید آن را تقسیم کنید و اگر بخیل باشید، باعث میشوید که همه چیز خراب شود.
خلق گفتندش که در بگشودهایم
ما سخی و اهل فتوت بودهایم
هوش مصنوعی: مردم به او گفتند که ما در را بر روی تو باز کردهایم و همیشه انسانهای سخاوتمند و جوانمردی بودهایم.
گفت نان در رسم و عادت دادهاید
دست از بهر خدا نگشادهاید
هوش مصنوعی: شما به خاطر عادت و سنت، نان میخورید و به خاطر خدا دست از این کار برنداشتهاید.
بهر فخر و بهر بوش و بهر ناز
نه از برای ترس و تقوی و نیاز
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که انسان باید به خاطر افتخار، زیبایی و ناز و نازش تلاش کند، نه به خاطر ترس از عذاب یا نیاز به چیزی. به عبارتی، بهتر است انگیزهها و خواستههای انسانی از روی عشق و زیبایی باشد، تا از روی خوف و نیاز.
مال تخمست و به هر شوره منه
تیغ را در دست هر رهزن مده
هوش مصنوعی: دارایی تو متعلق به توست و برای هیچ کس دیگر نیست. بنابراین، به هیچکس اجازه نده که تو را با تهدید یا زور وادار به دادن آن کند.
اهل دین را باز دان از اهل کین
همنشین حق بجو با او نشین
هوش مصنوعی: افراد دیندار را از افرادی که کینه دارند، جدا کن. با کسانی که به دنبال حق هستند، همنشینی کن و در کنار آنها قرار بگیر.
هر کسی بر قوم خود ایثار کرد
کاغَه پندارد که او خود کار کرد
هوش مصنوعی: هر کس به نفع قوم و ملت خود تلاش و فداکاری کند، نباید فکر کند که این کار فقط به خاطر او بوده و او به تنهایی این عمل را انجام داده است.