برگردان به زبان ساده
از آن رو چه ارهنگ پولادوند
سوی سیستان شد بگرز و کمند
هوش مصنوعی: به دلیل قدرت و استقامت خود، به سمت سیستان حرکت کرد و در این راه خود را به ابزارهایی همچون نیزه و کمند مجهز کرد.
خبر یافت از آن زال گیتی ستان
که آمد قیامت سوی سیستان
هوش مصنوعی: خبر رسید که از زال، دلاوری که جهان را تسخیر کرده، خبر قیامت به سمت سیستان رسیده است.
ز ترکان سپاهی بکین آمد است
تو گو آسمان بر زمین آمد است
هوش مصنوعی: از لشکر ترکان گویی نوید برآمده است، انگار که آسمان بر روی زمین فرود آمده است.
سپهدارشان پور پولادوند
که بتواند از کوه پولاد کند
هوش مصنوعی: رئیس و فرمانده آنها، پسر پولادوند است که قادر است کوه را از جا بکند.
در آن رو سپاهی بارجاست تفت
ز کین بر (سوی) شاه لهراسب رفت
هوش مصنوعی: در آنجا سپاهی به سمت شاه لهراسب حرکت میکند و بهخاطر کینهجویی، داغ کرده است.
رخ زال زر گشت چون شنبلید
ز کار آگه این ناگهان چون شنید
هوش مصنوعی: چهره زال به رنگ طلا درآمد، زیرا وقتی خبر این ماجرا را شنید، ناگهان متوجه شد.
بفرمود کاید روان ره دلیر
بیامد زواره به کردار شیر
هوش مصنوعی: فرمان داد که روان دلیرانه راه را بپیماید و از زواره به شکل شیر بیاید.
چه آمد بدو گفت زال ای پسر
دلیر و سرافراز پر خاشخور
هوش مصنوعی: زال، پسر دلیر و با افتخار، چه چیزی به او گفت؟ او با تندی و خشونت صحبت کرد.
یک امروز دل را پر از درد کن
بسیج و نبرد هم آورد کن
هوش مصنوعی: امروز دل را از درد پر کن و آماده برای مبارزه و تلاش باش.
برون بر سپه را خود از سیستان
بگردان بگرز این بد از سیستان
هوش مصنوعی: سربازان را از سیستان دور کن و این بدی را از آنجا بران به بیرون.
بدان دیو در راه کین جنگ کن
چه شیر اندرین رزم آهنگ کن
هوش مصنوعی: بدان که در مسیر انتقام، با قدرت و شجاعت بجنگ، زیرا در این نبرد، همانند شیر عمل کن.
سرگرد ار هنگ آور بدست
بگرز گران ده سپه را شکست
هوش مصنوعی: سردار، در هنگام نبرد وقتی که شمشیر سنگینش را در دست دارد، سپاه دشمن را شکست میدهد.
تهمتن چه نبود درین کینه گاه
بجای تهمتن تو برکش سپاه
هوش مصنوعی: در این کینهگاه، تهمتن چه جایگاهی دارد؟ به جای او، سپاه خود را برگزین.
زواره برون رفت با مرزبان
چو خورشید مینو دلیر جوان
هوش مصنوعی: زواره به آرامی از مرز خارج شد، مانند خورشید درخشان و دلیر جوانی.
دگر نامور سام با ارز بود
که پور جهان جو فرامرز بود
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به فردی مشهور و محترم به نام سام است که پسرش فرامرز، جویای افتخار و محبوبیت در میان مردم است. داستان به تلاش و مقام وی اشاره دارد که در جستوجوی عظمت و نامآوری است.
تخاره که پور زواره بدی
کزو شیر را دل دو پاره بدی
هوش مصنوعی: این بیت به موضوعی اشاره دارد که نشان دهندهی جایی است که شخصی یا روزگاری از منبعی شیرین و سرشار بهرهمند شده و در عین حال دلتنگی یا غم ناشی از جدایی یا نداشتن چیزی ارزشمند را تجربه میکند. در واقع، این تصویر به نوعی تناقض در احساسات اشاره دارد؛ رضایتی که با حس فراق و جدایی همراه است.
دلیران زابل سه ره ده هزار
برفتند با وی پی کارزار
هوش مصنوعی: دلیران زابل با او به سوی میدان جنگ رفتند و راهی را در پیش گرفتند که به هزاران جستجو و تلاش منجر شد.