برگردان به زبان ساده
اول صبح دوم، آخر دوران شب است
هله عید آمد و روزی خوش و وقتی عجب است
هوش مصنوعی: صبح زود و آغاز روز دوم، پایان شب و دوران استراحت است. شادی و خوشی به ما روی آورده و زمان بینظیری فرا رسیده است.
هر که را می نگری سرخوش صهبای سرور
هر کجا می گذری بزم نشاط و طرب است
هوش مصنوعی: هر کسی را که مینگری، شاداب و خوشحال به نظر میرسد. هر جا که بروی، جشنی از شادی و خوشی برپاست.
آید از هر شجری صوت انا الله در گوش
چشم دل بازنما گاه تجلی رب است
هوش مصنوعی: از هر درختی صدای "من خدا هستم" به گوش میرسد، و وقتی چشم دل باز شود، راز تجلی پروردگار نمایان میشود.
همه سکّان سماوات هم آواز شده
زهق الباطل و جاء الحقشان ورد لب است
هوش مصنوعی: تمام آسمانها به یک صدا درآمدهاند و فریاد حق در مقابل باطل به گوش همه رسیده است.
گشت مولود چنین روز مهین فرزندی
که وجودش سبب خلقت هر أمّ و أب است
هوش مصنوعی: در چنین روز بزرگ و مهم، مولودی به دنیا آمد که وجودش باعث خلق هر مادری و پدری است.
قائل کُنتُ نبیاً که مبارک ذاتش
خلقت آدم و ذریه ی او را سبب است
هوش مصنوعی: من بر این باورم که او پیامبر مبارکی است که خلقت آدم و فرزندانش به وجود او وابسته است.
سید خیل رسل ختم نبیین احمد
شه لولاک محمد که امینش لقب است
هوش مصنوعی: سید پیامبران، احمد، نبی آخرالزمان است و به خاطر تو، ای محمد، لقب امین را به او دادهاند.
حجة الله علی الخلق نبی الرحمه
مصطفی کز همه ی کون و مکان منتخب است
هوش مصنوعی: این عبارت به این معناست که پیامبر رحمت، حضرت محمد (ص)، نماینده واقعی خداوند بر انسانهاست و از میان تمام موجودات در جهان، او بهترین و برگزیدهترین است.
شیبة الحمد بُدش جدّ و پدر عبدالله
مادرش آمنه و آمنه بنت وهب است
هوش مصنوعی: شیبة الحمد لقب و نامی است که به جد و پدر عبدالله تعلق دارد. مادر عبدالله آمنه است و آمنه دختر وهب میباشد.
هفدهم روز مبارک ز ربیع الاول
مولدش مکه در آنجای که نامش شعب است
هوش مصنوعی: در هفدهمین روز از ماه ربیعالاول، مولود او در مکه به دنیا آمد، جایی که به نام «شعب» شناخته میشود.
تافت هنگام ولادت ز جبینش نوری
که فروغ مه و خورشید از آن مُکتسب است
هوش مصنوعی: همزمان با تولد او، نوری از پیشانیاش میتابید که درخشندگی آن به اندازه نوری بود که از ماه و خورشید به دست میآید.
از حرم یک سره با پای خود اصنام شدند
گه میلادش، این واقعه بس بوالعجب است
هوش مصنوعی: از حرم به یکباره با پای خود، بتها به دنیا آمدند و میلاد او واقعیتی بسیار شگفتانگیز است.
هجرتش سیزدهم سال ز بعثت بشمار
بعثتش هفتم عشرین ز ماه رجب است
هوش مصنوعی: هجرت او را سیزدهمین سال از آغاز رسالتش در نظر بگیر و آغاز رسالتش را در بیستمین روز از ماه رجب حساب کن.
معجز ثابته ی باقیه ی او، قرآن
آن کلام الله مُنزل، به لسان عرب است
هوش مصنوعی: معجزهای که همیشه پابرجاست، قرآن است که کلام خداست و به زبان عربی نازل شده است.
زو عجب نبود، شق القمر و ردّ الشمس
کآسمان هاش چوگویی، به کف از لطف رب است
هوش مصنوعی: عجیب نیست که ماه به دو نیم شود و خورشید بازگردد، زیرا آسمان ها چونان میگویند، این همه از نعمت خدای رحمان است.
شب معراجش سابع عشر شهر صیام
بلکه همواره به هر سال و مه و روز و شب است
هوش مصنوعی: شب معراج، مخصوص روز پانزدهم ماه رمضان نیست، بلکه این شب در همه سال، ماه و روز و شب وجود دارد.
دین او ناسخ ادیان تمامی رسل
ذات او از همه برتر به عُلو و حسب است
هوش مصنوعی: مذهب او برتر از همه ادیان دیگر بوده و اصول و پیامهایش بر همه رسالتها مقدم است. او از نظر مقام و شرافت نسبت به دیگران در بالاترین جایگاه قرار دارد.
منظر تابع او روضه ی فردوس برین
منزل عاصی او ناراً ذات لهب است
هوش مصنوعی: چشمانداز زیر نظر او، باغی از بهشت است و منزلت انسان گناهکار همچون آتشی است که از شعلهاش برمیخیزد.
نتوان گفت قدیمش که قدیم ازلی
ذات بی چون خداوند بری از نسب است
هوش مصنوعی: نمیتوان گفت که خداوند از کجا آمده یا چه زمان به وجود آمده است؛ زیرا او ذات بینقص و ازلی است و هیچ نسبتی ندارد.
حادثش هم نتوان خواند که حادث خواندن
ایزدی ذات ورا دور ز رسم ادب است
هوش مصنوعی: وقایع و رویدادهایی که برای او پیش میآید، چنان خاص و باارزش است که نمیتوان به سادگی آنها را حادثه نامید. نسبت دادن چنین نامهایی به او، که ذاتش فراتر از قوانین و آداب انسانی است، نادرست و بیاحترامی به مقام او به شمار میرود.
فیض پاینده ی حق باشد و حادث خواندن
فیض پاینده ی حق را نه طریق ادب است
هوش مصنوعی: نعمت جاودانی که از جانب خداوند میآید باید دائمی و پایدار به حساب بیاید و به هیچ وجه نباید آن را زوالپذیر و گذرا دانست، چرا که این نوع نگاه به آن، ناپسند و بیادبانه است.
صِهر و ابن عم و اول وصی او است علی
کز نهیبش به تن و جان عدو تاب و تب است
هوش مصنوعی: به این ترتیب میتوان گفت که او که همسر، پسرعم و نخستین وصی علیرضا است، به قدری قدرت و جذبه دارد که دشمنانش از ترس و هیبت او به لرزه در میآیند و تحملش را ندارند.
به نبی و علی و آل تولا کردن
مایه ی أمن و امان دافع رنج و تعب است
هوش مصنوعی: محبت و ارادت به پیامبر، حضرت علی و نسل ایشان، باعث ایجاد آرامش و امنیت در زندگی میشود و میتواند رنج و سختیها را از انسان دور کند.
شرف از مدحتشان یافته تا نظم «محیط»
قدسیان را زپی کسب شرف ورد لب است
هوش مصنوعی: شرف و بزرگی از ستایش و ذکر خیر آنان به دست آمده است، به طوری که نظم «محیط» به واسطه این شرافت و ویژگیهای خوب، به جان مینشیند و بر زبان جاری میشود.
باد بر آن نبی رحمت و آلش صلوات
تا بود نخل ثمرآور و بارش رطب است
هوش مصنوعی: باد بر آن پیامبر رحمت و خاندان او فرستاده شده است تا وقتی که درخت نخل میوه میدهد و رطب میآورد.