برگردان به زبان ساده
جم رفت و نماند از وی، بر جای به جز جامی
می ده که جهان را نیست، جز نیستی انجامی
هوش مصنوعی: حضور جم (پادشاه افسانهای) به پایان رسید و چیزی از او باقی نماند. تنها یادگار او یک جام است که به ما نشان میدهد در این دنیا چیزی جز عدم و نیستی وجود ندارد.
گر رند و خراباتی، گشتم مکنیدم عیب
کز زهد فروشی هیچ، حاصل نشدم کامی
هوش مصنوعی: اگر من هم مثل شما ریاکار و دیوانه به نظر میآیم، دیگر عیبجویی نکنید. چون از زهد و پارسایی چیزی به دست نیاوردم و در نهایت ناکام ماندم.
بد نام تری از من، در حلقه ی رندان نیست
هر لحظه بود دلقم، جایی گرو جامی
هوش مصنوعی: در میان رندان و اهل بزم، فردی بدنامتر از من وجود ندارد. من هر لحظه در حال ظاهر شدن در قالب دلقکی هستم و همیشه در جایی آمادهام تا جامی بنوشم.
شوریده دلی دارم وز هر طرفی شوخی
گسترده پی صیدش از زلف سیه دامی
هوش مصنوعی: من دل شوریدهای دارم و از هر سو به هر طریقی به دنبال شکار او هستم. او زلف سیاهش را مانند دام گسترده است.
تنها نفکند از بام، طشت من سودایی
هر دم فکند عشقش، طشتی زلب بامی
هوش مصنوعی: فقط کسی که دیوانه عشق است، از بالای بام نمیافتد. عشقش همچون طشتکی (دیگ) از لب بام پایین میافتد.
پیوسته نمایندم، خوبان ز رخ و گیسو
شامی زپی صبحی، صبحی ز پی شامی
هوش مصنوعی: به من همیشه نشان میدهند که زیبایان چه بر نقش چهره و چه بر روی موهایشان چقدر جذاب هستند؛ مانند شامی که دنبال صبح و صبحی که دنبال شامی است.
رو کسب قناعت کن تا با زرهی ای دل
از منِّت هر خاصی، از طعنه ی هر عامی
هوش مصنوعی: کسب قناعت کن تا با دلی آرام، از لطف خاص تو در امان باشیم و از طعنههای مردم عادی دور بمانیم.
جز احمد و ال او، ما را به دو عالم نیست
از کس طمع لطفی یا دیده ی انعامی
هوش مصنوعی: غیر از احمد و اهل بیت او، از هیچکس در این دنیا و آن دنیا امیدی به لطف یا نگاه مرحمت نداریم.
مانند «محیط» امروز در شهر نمی باشد
قلّاش نظر بازی، دُردی کش بد نامی
هوش مصنوعی: امروز در شهر مانند محیط قبلاً هیچ کس نیست که مثل قلّاش، به آرایش و زیبایی پرداخته و دچار مشکلات و بدنامی شده باشد.
بی ساقی آتش دست، بی باده ی آتش وش
کی رام شود شوخی، کی پخته شود خامی
هوش مصنوعی: بدون وجود ساقی و شراب، کسی نمیتواند با دلی شاد و آرام بخواهد در زندگیاش شوق و نشاط پیدا کند. همچنین، without تجربه و آزمایش، خامی و ناپختگی همیشه باقی میماند و فرد نمیتواند به بلوغ فکری و احساسی برسد.