برگردان به زبان ساده
قوله تعالی: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ» اللَّه تعالی بر است کاری می فرماید و بنیکو کاری، «وَ إِیتاءِ ذِی الْقُرْبی» و بخشیدن خویشاوندان را و برّ با ایشان، «وَ یَنْهی عَنِ الْفَحْشاءِ» و باز زند از بخل و دشنام و زشت کاری، «وَ الْمُنْکَرِ» و از کار و سخن ناسزا و گواهی بدروغ، «وَ الْبَغْیِ» و از فزونی جست، «یَعِظُکُمْ» پند میدهد شما را، «لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (۹۰)» تا مگر پند گیرید و حق دریابید.
هوش مصنوعی: خداوند شما را به انجام کارهای منصفانه و نیکوکاری دستور میدهد. همچنین بر شما واجب میکند که به خویشاوندان خود کمک کنید و با آنها خوب رفتار کنید. در عین حال، شما را از انجام کارهای زشت، دشنام دادن و نسبتهای نادرست برحذر میدارد. همچنین از زیادهخواهی و تجاوز نهی میکند. خداوند شما را نصیحت میکند تا شاید به این پندها توجه کنید و حقیقت را دریابید.
«وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ» و باز آئید خدای را به پیمان او، «إِذا عاهَدْتُمْ» چون پیمان بندید با او، «وَ لا تَنْقُضُوا الْأَیْمانَ» و سوگندان خویش مشکنید، «بَعْدَ تَوْکِیدِها» پس آن که آن را محکم کردید، «وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَیْکُمْ کَفِیلًا» و خدای تعالی را بر خود گواه گرفتید و میانجی، «إِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ (۹۱)» اللَّه تعالی میداند آنچ شما میکنید.
هوش مصنوعی: به خداوند وفا کنید و زمانی که با او پیمان میبندید، سوگندهای خود را نشکنید، به ویژه پس از آنکه آنها را محکم کردهاید. شما خداوند را بر خود گواه قرار دادهاید و او میداند که شما چه کارهایی انجام میدهید.
«وَ لا تَکُونُوا کَالَّتِی نَقَضَتْ غَزْلَها» و چنان که آن زن مباشید که پشم رشته خویش باز شکافت و باز گشاد، «مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْکاثاً» پس آنک تافت ناتافت کرد پاره پاره، «تَتَّخِذُونَ أَیْمانَکُمْ دَخَلًا بَیْنَکُمْ» میدرایستید و سوگندان خویش میخیانت را حیلت سازید، «أَنْ تَکُونَ أُمَّةٌ هِیَ أَرْبی مِنْ أُمَّةٍ» از بهر آنک گروهی توانگرتراند و با توانتر از گروهی، «إِنَّما یَبْلُوکُمُ اللَّهُ بِهِ» آن کس که شما را میآزماید آن آزماینده اللَّه تعالی است، «وَ لَیُبَیِّنَنَّ لَکُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ» و پیدا خواهد کرد روز قیامت ناچاره شما را، «ما کُنْتُمْ فِیهِ تَخْتَلِفُونَ (۹۲)» نهان آنچ اللَّه تعالی دانست در جدای جدایی شما در احوال.
هوش مصنوعی: «و نه همچون زنی باشید که تابیدههای خود را پاره کرد و دوباره آنها را گشود، پس آنچه را با قوت بافته بود، بیهدف پاره پاره کرد. شما سوگندهای خود را وسیلهای برای خیانت قرار میدهید تا بدین وسیله اثبات کنید که گروهی از شما برتری بیشتری نسبت به گروهی دیگر دارند. در واقع، خداوند شما را به این وسیله آزمایش میکند و در روز قیامت، او حقایق پنهان شما را برایتان روشن خواهد کرد و مشخص خواهد ساخت که در مورد چه چیزهایی اختلاف داشتید.»
«وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ» و اگر اللَّه خواستی، «لَجَعَلَکُمْ أُمَّةً واحِدَةً» شما را یک امّت کردی یک گروه یک دین یک حال، «وَ لکِنْ یُضِلُّ مَنْ یَشاءُ وَ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ» لکن بی راه میکند او را که خواهد و با راه میآورد او را که خواهد، «وَ لَتُسْئَلُنَّ عَمَّا کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (۹۳)» و حقّا که شما را بخواهند پرسید از آنچ میکنید.
هوش مصنوعی: اگر خدا میخواست، میتوانست شما را به یک امّت واحد تبدیل کند، اما او برخی را گمراه میکند و برخی را هدایت میکند. بهراستی از آنچه انجام میدهید، از شما سوال خواهد شد.
«وَ لا تَتَّخِذُوا أَیْمانَکُمْ دَخَلًا بَیْنَکُمْ» و سوگندان خویش چاره کژی مسازید در میان خویش، «فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها» بخیزد پای و گام از جای پس آن که محکم بود بر جای، «وَ تَذُوقُوا السُّوءَ بِما صَدَدْتُمْ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ» و بد عذاب بچشید بآنچ بر گشتید از راه خدا، «وَ لَکُمْ عَذابٌ عَظِیمٌ (۹۴)» و شما راست عذابی بزرگ.
هوش مصنوعی: به سوگندهای خود به عنوان وسیلهای برای فریب دیگران استفاده نکنید، زیرا ممکن است پس از اینکه در راهی ثابت و استوار قرار گرفتید، دچار لغزش شوید و با عذابهای سختی مواجه شوید به خاطر کاری که در گریز از راه خدا انجام دادید. عذاب بزرگی در انتظار شماست.
«وَ لا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَناً قَلِیلًا» بدین خدای بهایی اندک مخرید، «إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ» آنچ بنزدیک خداست، «هُوَ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ (۹۵)» شما را آن به اگر دانید.
هوش مصنوعی: از خداوند عهد و پیمان خود را به بها و قیمت کم نفروشید. آنچه در نزد خداست، اگر شما بدانید، برای شما بهتر است.
«ما عِنْدَکُمْ یَنْفَدُ» آنچ بنزدیک شماست این جهانی آن بسر آید، «وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ» و آنچ بنزدیک اللَّه تعالی است آن جهانی پاینده است، «وَ لَنَجْزِیَنَّ الَّذِینَ صَبَرُوا» و براستی که پاداش دهد ایشان را که شکیبایی کردند، «أَجْرَهُمْ» بمزد ایشان، «بِأَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُونَ (۹۶)» بنیکوتر چیزی که میکردند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در نزد شماست، از بین میرود و تمام میشود، اما آنچه که نزد خداوند است، باقی و پایدار است. و به کسانی که صبر و استقامت نشان دادند، پاداش میدهد و پاداش آنها را بر اساس بهترین اعمالی که انجام دادهاند، میدهد.
«مَنْ عَمِلَ صالِحاً» هر که کار نیک کند، «مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی» از مرد یا از زن، «وَ هُوَ مُؤْمِنٌ» پس آنک گرویده است، «فَلَنُحْیِیَنَّهُ» براستی که وی را زنده داریم، «حَیاةً طَیِّبَةً» بزندگانی خوش پاک، «وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ» و براستی که پاداش دهم بمزد ایشان، «بِأَحْسَنِ ما کانُوا یَعْمَلُونَ (۹۷)» بنیکوتر چیزی که میکردند.
هوش مصنوعی: هر کسی که کار نیکویی انجام دهد، فارغ از اینکه مرد باشد یا زن و اگر ایمان داشته باشد، ما او را به زندگیای نیکو زنده خواهیم کرد و پاداش او را به بهترین شکل ممکن که عمل کرده است، خواهیم داد.
«فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ» چون خواهی که قرآن خوانی، «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ (۹۸)» استعاذت کن بخدای تعالی از دیو نفریده «إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَی الَّذِینَ آمَنُوا» که او را دسترسی نیست بر ایشان که گرویدهاند، «وَ عَلی رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ (۹۹)» و بخداوند خویش پشتی دارند.
هوش مصنوعی: زمانی که قصد داری قرآن بخوانی، از خداوند بخواه که تو را از شیطان مطرود نجات دهد. زیرا شیطان قدرتی بر کسانی که ایمان آوردهاند، ندارد و آنان تنها به خداوند خود اعتماد و توکل دارند.
«إِنَّما سُلْطانُهُ عَلَی الَّذِینَ یَتَوَلَّوْنَهُ» دست رس او بر ایشانست که باو میگویند و خشنودی او میجویند و طاعت او میورزند، «وَ الَّذِینَ هُمْ بِهِ مُشْرِکُونَ (۱۰۰)» و ایشان که او را انباز میگیرند با خدای تعالی.
هوش مصنوعی: سلطان او تنها بر افرادی است که به او وابستهاند و رضایت او را جستجو میکنند و از او پیروی میکنند، و همچنین شامل کسانی میشود که او را در کنار خدا قرار میدهند.
«وَ إِذا بَدَّلْنا آیَةً مَکانَ آیَةٍ» و هنگامی که آیتی از قرآن بدل فرستیم بجایگاه آیتی، «وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما یُنَزِّلُ» و اللَّه تعالی داناتر بهر چه فرو فرستد، «قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ» گویند که این تو مینهی و دروغ میسازی، «بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ (۱۰۱)» نه چنانست بیشتر ایشان ناداناناند.
هوش مصنوعی: زمانی که ما آیتی را به جای آیتی دیگر تغییر دهیم، خداوند به آنچه که نازل میکند داناتر است. اما بعضی از مردم میگویند که تو فقط دروغ به زبان میآوری؛ در حالی که بیشتر آنها از حقیقت بیخبرند و نادانند.
«قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ» گوی فرو آورد آن را جبرئیل، «مِنْ رَبِّکَ بِالْحَقِّ» از خداوند تو براستی و سزا، «لِیُثَبِّتَ الَّذِینَ آمَنُوا» تا مؤمنانرا دل و قدم بر جای میدارد، «وَ هُدیً وَ بُشْری لِلْمُسْلِمِینَ (۱۰۲)» و راهنمونی و بشارتی گردن نهادگان را.
هوش مصنوعی: جبرئیل این پیام را از طرف پروردگارت به حق نازل کرده است تا مؤمنان را استحکام بخشد و همچنین برای تسکین و بشارت مسلمانان باشد.
«وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ» و میدانیم که ایشان میگویند، «إِنَّما یُعَلِّمُهُ بَشَرٌ» که این قرآن مردمی درو میآموزد، «لِسانُ الَّذِی یُلْحِدُونَ إِلَیْهِ أَعْجَمِیٌّ» سخن این کس که ایشان قرآن با وی میگردانند اعجمی است، «وَ هذا لِسانٌ عَرَبِیٌّ مُبِینٌ (۱۰۳)» و این لغتیست تازی آشکارا پیدا کننده.
هوش مصنوعی: ما میدانیم که آنها میگویند: "این قرآن از جانب یک انسان آموخته شده است" و این شخصی که قرآن را به او میآموزند، به زبان غیر عربی صحبت میکند، در حالی که این قرآن به زبان عربی واضح و روشنی است.
«إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِآیاتِ اللَّهِ» ایشان که بنمیگروند بسخنان اللَّه تعالی، «لا یَهْدِیهِمُ اللَّهُ» راه نخواهد نمود اللَّه تعالی ایشان را، «وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِیمٌ (۱۰۴)» و ایشانراست عذابی درد نمای.
هوش مصنوعی: کسانی که به آیات خداوند ایمان نمیآورند، خداوند آنها را هدایت نخواهد کرد و برای آنها عذابی دردناک در نظر گرفته شده است.
«إِنَّما یَفْتَرِی الْکَذِبَ» ایشان دروغ سازند، «الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِآیاتِ اللَّهِ» که نگرویدهاند بسخنان خدای تعالی، «وَ أُولئِکَ هُمُ الْکاذِبُونَ (۱۰۵)» و دروغ زنان ایشانند.
هوش مصنوعی: ایشان تنها دروغ میزنند کسانی که به آیات خدا ایمان نمیآورند و اینان دروغگو هستند.