برگردان به زبان ساده
روز نوروز و ماه فروردین
آمدند ای عجب ز خلد برین
هوش مصنوعی: روز نوروز و ماه فروردین فرارسیده است و این شگفتانگیز است که از باغ بهشت آمدهاند.
تاجها ساخت گلبنان را آن
حله ها بافت باغ ها را این
هوش مصنوعی: تاجها را از چوبهای لبنانی میسازند و این لباسها از گل و گیاهان باغها بافته میشوند.
باد فرخنده بر عمید اجل
خاصه پادشاه روی زمین
هوش مصنوعی: نسیم خوشی به عمید اجل، به ویژه به پادشاه زمین وزیده است.
عمده دین و ملک ابوالقاسم
که بیاراست روی ملک به دین
هوش مصنوعی: اساس دین و حکومت ابوالقاسم (پیامبر اسلام) این بود که صورت حکومت را با دین آراسته است.
آن بزرگی که رایت همت
بگذرانید از اوج علیین
هوش مصنوعی: آن بزرگمردی که برای رسیدن به اهداف بلند، از مراحل سخت و دشوار عبور کرده است، از مرتبهی عالی و بلندی برخوردار است.
به ذکا کرد ملک را ثابت
به دها داد فتنه را تسکین
هوش مصنوعی: با هوش و ذکاوت، ملک را به ثبات و استحکام رساند و به مردم آرامش و سکون عطا کرد.
هنر از رای او برد تعظیم
خرد از طبع او کند تلقین
هوش مصنوعی: هنر به خاطر نظر و دیدگاه او ارج و مقام یافته است و خرد به واسطه طبع و طبیعت او تعالیم و الهام میگیرد.
عزم او را مضای بادبزان
حرم او را ثبات کرده متین
هوش مصنوعی: عزم او را مانند کاریزمدارانی مستحکم کرده و او را به ثباتی مطمئن رسانده است.
این یکی را زمانه زیر رکاب
وان یکی را سپهر زیر نگین
هوش مصنوعی: یکی از افراد تحت تأثیر زمانه و شرایط اجتماعی است و دیگری برتر و با ارزشتر، تحت تأثیر اوضاع آسمانی و تقدیر.
نور و ظلمت بود به عفو و به خشم
آب و آتش بود به مهر و به کین
هوش مصنوعی: نور و ظلمت نشاندهندهی دو حالت متضاد است که به عفو و خشم مربوط میشوند. همچنین آب و آتش نماد مهر و کینهاند. در واقع این بیت به تضادهای انسانی و احساسات اشاره دارد که میتواند در زندگی ما وجود داشته باشد.
نه عجب گر ز داد او زین پس
خویش گردد تذرو را شاهین
هوش مصنوعی: طبیعی نیست اگر او از این پس به خاطر عدالتش مانند شاهین برتری پیدا کند.
شاد باش ای جهان به روی تو شاد
غم نصیب عدوست شاد نشین
هوش مصنوعی: ای جهان، خوشحال باش! چون خوشی و شادکامی فقط برای توست و غم و اندوه برای اعدای توست. پس در شادابی و شادی زندگی کن.
نه چو تو گاه بزم ابر بهار
نه چو تو وقت رزم شیر عرین
هوش مصنوعی: نه در هنگام شادی و جشن مانند تو هست، نه در زمان جنگ و نبرد مانند تو.
راست گویی ز بهر تیغ و قلم
آفریده شد آن خجسته یمین
هوش مصنوعی: صحبت راست و درست به خاطر قدرت کلام و آثار آن به وجود آمده است، و این بیانگر جایگاه با عظمت و ارزشمند آن است.
بنده خویش را معونت کن
ای جهان را شده به عدل معین
هوش مصنوعی: ای پروردگار، به من که بندهات هستم کمک کن، زیرا این جهان نیازمند عدل و انصاف توست.
هر که خواهد همیشه شادی تو
نبود در همه جهان غمگین
هوش مصنوعی: هر کسی که بخواهد همیشه شاد باشد، در حقیقت در دنیا غمگینی وجود ندارد.
شب نخسبم همی ز رنج و عنا
نیست حاجت به بستر و بالین
هوش مصنوعی: من به خاطر مشکلات و سختیها نمیتوانم بخوابم، و نیازی به رختخواب و تخت خواب ندارم.
گر به تو نیستی قوی دل من
چکدی زهره من مسکین
هوش مصنوعی: اگر تو در کنارم نیستی، دل من ضعیف و شکننده است و مانند یک موجود بیپناه و بیدفاع احساس میکنم.
از تو بودی همه تعهد من
گاه محنت به حصن های حصین
هوش مصنوعی: تمامی تعهدات من ناشی از تو بوده است، حتی در زمان دشواریها که به دژهای مستحکم پناه میبرم.
جان تو دادی مرا پس از ایزد
اندرین حبس و بند باز پسین
هوش مصنوعی: تو جان خود را به من دادی و پس از خداوند، در این زندان و سختی، به من بازگشتی.
به خدایی که صنع و حکمت او
ماند از گردش شهور و سنین
هوش مصنوعی: به خدایید که آثار و حکمتش فراتر از گذشت زمان و سالهاست.
که به باقی عمر یک لحظه
رو نتابم زخدمتت پس ازین
هوش مصنوعی: پس از این، در باقی عمرم حتی یک لحظه هم نتوانم از خدمت به تو روی گردانم.
سازم از جود تو ضیاع و عقار
گیرم از مدح تو رفیق و قرین
هوش مصنوعی: من از بخشش تو زمین و باغی میسازم و از ستایش و تمجید تو، دوست و همنشین به دست میآورم.
ببرد چون به روی تو نگرم
شادی تو ز روی بختم چین
هوش مصنوعی: وقتی به چهرهات نگاه میکنم، شادیات مرا میبرد و باعث میشود سرنوشت خوشی را برایم رقم بزند.
فخرم آن بس بود که هر روزی
بر بساطت نهم به عجز جبین
هوش مصنوعی: من به خود میبالم که هر روز به خاطر تو سر بر زمین میگذارم و به ناتوانی خود اعتراف میکنم.
تا بود بر فلک طلوع و غروب
تا بود در زمان مکان و مکین
هوش مصنوعی: تا زمانی که خورشید در آسمان طلوع و غروب میکند، در دنیا و در مکانهای مختلف نیز همیشه زمان و تغییرات وجود دارد.
باد چرخ محل و رتبت تو
روشن از ماه و زهره و پروین
هوش مصنوعی: باد چرخ نشاندهندهی مقام و جایگاه تو را از نور ماه و ستارههای زیبا و روشن مشخص میکند.
باد باغ نشاط و نزهت تو
خرم از لاله و گل و نسرین
هوش مصنوعی: باد درختان و گلها را در باغی سرسبز و شاداب به رقص درآورده و فضای آن پر از زیبایی و خوشبویی گلها و نسرینهاست.
من مبارک زبان و نیک پیم
هم چنین باد و هم چنین آمین
هوش مصنوعی: من به زبان خوش و رفتار نیک، مبارک و خوشبخت باشم، و همیشه این طور باشد و آمین.
