برگردان به زبان ساده
دو مساعد یار و دایم جفت و با هم همزبان
شکل و رنگ این و آن چون گلبن و سرو روان
هوش مصنوعی: دو دوست دائماً با هم و هماهنگ هستند، مانند گل و درخت سرو که در کنار هم زیبا و هماهنگ به نظر میرسند.
با لباس حور عین با صورت خلد برین
با جلال آفتاب و با کمال آسمان
هوش مصنوعی: با پوششی زیبا و چهرهای دلانگیز همچون بهشت، با درخشش و عظمت آفتاب و ویژگیهای برجستهای که آسمان دارد.
دوستان دارند ایشان هر یکی بس بی شمار
عاشقان دارند ایشان هر یکی بس بیکران
هوش مصنوعی: دوستان او زیادند و هر کدام طرفداران زیادی دارند که شمارشان بسیار زیاد است.
دوستان اندر ثناشان جمله بگشاده دهن
عاشقان اندر هواشان یکسره بسته میان
هوش مصنوعی: دوستان دربارهٔ صفات خوب و ویژگیهای یکدیگر به ستایش و تعریف میپردازند و حرفهایشان را آزادانه بیان میکنند، اما عاشقان در دل خود و در احساساتشان، هیچ چیز را به زبان نمیآورند و در برابر عشقشان خاموش هستند.
آفتاب و آسمان و کوه و دریا زیر این
پیل مست و ببر تند و شیر غران زیر آن
هوش مصنوعی: خورشید و آسمان و کوه و دریا همه زیر این فیل سرمست و ببر تند و شیر خشمگین زیر آن قرار دارند.
گاهشان باشد قرار و گاهشان باشد مدار
گاه بر مرکز بوند و گاه بر باد وزان
هوش مصنوعی: گاههایی وجود دارد که آرامش آنها در مرکز است و گاههایی دیگر که حرکت و چرخش آنها به دور یک محور است. بعضی اوقات در نقطهای ثابت قرار دارند و گاهی هم در حال پرواز و نوسان هستند.
با بها گشته ز اقبال شهنشاه زمین
یافته زینت ز فر شهریار کامران
هوش مصنوعی: به دلیل شانس و اقبال خوب، پادشاه زمین به زینتی زیبا دست یافته و خوشبختی لازم را به دست آورده است.
شاه محمودبن ابراهیم سیف الدوله آنک
ناورد چون او شهنشاهی فلک در صد قران
هوش مصنوعی: شاه محمود بن ابراهیم، که به سیف الدوله معروف است، همانند یک پادشاه بزرگ در عالم میدرخشد و ارزش او در دنیا بینظیر است.
عز ملت شاه غازی آنکه از تأیید بخت
پایه کیوان شده هر پای تختش را مکان
هوش مصنوعی: این بیت به کسی اشاره دارد که باعث افتخار و عزت ملت است و به وسیله خوش شانسی و نعمتهای الهی، به مقام بلندی دست یافته است. هر جایی که او حضور دارد، به عنوان یک مکان با ارزش و مهم شناخته میشود.
پادشاهی چشم و روشن رایش اندر وی بصر
شهریاری جسم و عالی نامش اندر وی روان
هوش مصنوعی: پادشاهی با چشمانی درخشان و زیرکی که در وجودش، نشانهای از تسلط و حکمرانی به چشم میخورد. او انسانی است با جثهای بلند و نامی بزرگ که در روحش زندگی میکند.
مدحت او چاکران را سوی هر نعمت دلیل
خدمت او بندگان را سوی هر دولت نشان
هوش مصنوعی: مدح و ستایش او، دلیل و نشانهای برای ارائه خدمات و خدمت کردن به دیگران است و بندگان را به سمت هر نوع ثروت و نعمت سوق میدهد.
دوستانش را خزان و زهر او چون نوبهار
دشمنانش را بهار از کینه او چون خزان
هوش مصنوعی: دوستان او به دلیل وجود مشکلات و اختلافات با او دچار تنگنا و سختی هستند، در حالی که دشمنانش از کینه و بدخواهی او بهرهمند شده و در شرایط بهتری قرار دارند.
تا پدید آمد چو آتش تیغ او اندر مصاف
همچو سیماب از جهان شد بدسگال او نهان
هوش مصنوعی: زمانی که تیغ او در میدان نبرد به مانند آتش درخشان شد، آن بدخواه و بدطینت از دنیا ناپدید گردید، مانند جیوه که درخود را تازه و ناپایدار نشان میدهد.
ای نهاده قدر تو بر تارک عیوق پای
همت عالی تو با مشتری کرده قران
هوش مصنوعی: ای کسی که مقام و ارزش تو بر بالای قلههای بلند قرار دارد، همت والا و تلاشهای تو آنقدر بزرگ است که با ستاره مشتری، مقرون شده است.
خلعتی دادت شهنشاه جهان از خاص خویش
از بدایع همچنان چون نوشکفته بوستان
هوش مصنوعی: پادشاه جهان، لباستی زیبا و خاص به تو بخشید که مانند گلهای تازه شکفته در باغ، بینظیر و منحصر به فرد است.
گرد بر گردش نوشته دست پیروزی و عز
نام تو خسرو که گردی در جهان صاحبقران
هوش مصنوعی: در اطراف تو، نشانههای موفقیت و عظمت تو، ای خسرو، به وضوح دیده میشود و تو در این دنیا کسی هستی که سلطنت و مقام بلندی داری.
همچنین بادا شهنشاه زمانه همچنین
فرخ و فرخنده بادت خلعت شاه جهان
هوش مصنوعی: این حرفها نشاندهنده آرزوی خوشبختی و سعادتی بزرگ برای پادشاه زمانه است. دعا میکند که او همیشه خوشحال و کامیاب باشد و از نعمتها و زیباییهای دنیا بهرهمند گردد، مانند لباسهای زینتی و با شکوهی که مخصوص پادشاهان است.
تا بگردد آسمان و تا بتابد آفتاب
تا بپاید مرکز و بر وی بروید ارغوان
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان بگردد و خورشید بتابد، مرکز باقی خواهد ماند و ارغوان بر آن جوانه خواهد زد.
شاه گیر و شاه بند و مال بخش و داد ده
دیر زی و شاد باش و ملک گیر و ملک ران
هوش مصنوعی: سلطنت را به دست بگیر، قدرت را در اختیار داشته باش و بخشندگی کن. در زندگیات به خوشی و شادی بپرداز و در نهایت، حاکمیت و فرمانروایی را به دست آور و از آن بهرهمند شو.