مجذوب تبریزی

شمس‌الدین محمد بن محمدرضا مجذوب تبریزی از عالمان و شاعران معروف قرن یازدهم هجری متخلص به مجذوب اهل تبریز و معاصر سلاطین صفویه بود. از خانواده و زمان تولد ایشان چیزی در دسترس نیست. اطلاعات کافی از زندگی مجذوب تبریزی در دست نیست و اولین اطلاعات در مورد ایشان از قدیمی‌ترین تذکره‌ها همچون قصص الخاقانی از ولی‌قلی بیگ شاملو و تذکره نصرآبادی از محمدطاهر نصرآبادی است و در موردش گفته‌اند: او در شعر و شاعری ید طویلی داشته، در اشعارش متخلص به مجذوب بوده و به سبک حافظ شیرازی شعر می‌سروده است. همچنین درباره او آمده است که در تبریز مدرسه‌ای برای طلاب آن شهر داشت و شاگردان بسیاری در درس او حضور داشتند. در ریاض العلماء چنین گفته شده که او از شاگردان خلیل بن غازی قزوینی بود. او شاعر صوفی مسلک بوده و بر اصول مذهب شیعی خود نیز محافظت می‌کرد.

مجذوب دو بار به حج سفر کرده و عتبات در نجف اشرف و کربلا را زیارت کرده و اشعاری را در مدح اهل بیت(ع) سروده است.

او در تبریز مدت زیادی زیست و در آنجا مشغول به تدریس بود. او در سال ۱۰۸۵ق از تبریز به سمت قزوین به قصد دیدار با سلطان سلیمان صفوی عزیمت کرد و سلطان سلیمان صفوی او را مدرس در شهر شماخی قرار داد و به آنجا مسافرت کرد و مشغول به تدریس شد. تاریخ وفات او را حاج حسین نخجوانی به نقل از شاعری با یک رباعی بیان نموده که در سال ۱۰۹۳ هجری قمری اتفاق افتاده است و محل دفن او نیز نامعلوم می‌باشد.

مجذوب از آن رفت به صد خوشحالی

در باغ نعیم بود جایش خالی

تاریخ وفاتش از خرد پرسیدم

گفتا «آسود در بهشت عالی»

دیوان مجذوب تبریزی به همت آقای امیر لطف زمان از روی نسخهٔ خطی دیوان محمد بن محمدرضا مجذوب تبریزی کتابخانهٔ ملی ملک به شماره ثبت ۵۰۰۹ به گنجور افزوده شده است.