برگردان به زبان ساده
پژوهنده نامه باستان
که از مرزبانان زند داستان
هوش مصنوعی: کسی که نامههای قدیمی را بررسی میکند و داستان زندانبانان را از آنها استخراج میکند.
چنین گفت کین تاج و تخت و کلاه
کیومرث آورد کو بود شاه
هوش مصنوعی: این شخص گفت که این تاج و تخت و کلاه که متعلق به کیومرث است، نشاندهندهی مقام و خوشبختی او به عنوان یک شاه است.
چو آمد به برج حمل آفتاب
جهان گشت با فر و آئین و آب
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید به برج حمل وارد میشود، دنیا با شکوه و زیبایی و زیباییهایش رونق میگیرد.
بتابید از آنسان به برج بره
که گیتی جوان گشت ازو یکسره
هوش مصنوعی: نور خود را از آنگونه به بالای برج بتابانید که جهانیان بهطور کامل از جوانی و حیات تازهای که به زندگی افزودهاید، سرشار شوند.
کیومرث شد در جان کدخدای
نخستین به کوه اندرون داشت جای
هوش مصنوعی: کیومرث، نخستین پادشاه، در قلب کدخدا قرار گرفت و در کوهساران جای داشت.
سر تخت و بختش برآمد ز کوه
پلنگینه پوشید خود با گروه
هوش مصنوعی: در رأس قدرت و بختش، از کوهی که مانند پلنگ است، به همراه گروه خود نمایان شد.
ازو اندر آمد همه پرورش
که پوشیدنی نو بد و نو خورش
هوش مصنوعی: از او تمام تربیت و پرورش به دست آمده است، چرا که چیزی که قابل پوشیدن و خوراکی است، جدید و نو به نظر میرسد.
به گیتی برو سال سی شاه بود
به خوبی چو خورشید بر گاه بود
هوش مصنوعی: به دنیا برو و ببین که در سال سی، شاهی وجود داشت که به خوبی و روشنی مانند خورشید بر تخت سلطنت نشسته بود.
همی تافت از تخت شاهنشهی
چو ماه دو هفته ز سرو سهی
هوش مصنوعی: او همچون ماهی که در نیمه ماه به میتابد، از تخت سلطنتی خود میدرخشد و جلوهگری میکند.
دد و دام و هر جانور کش بدید
ز گیتی به نزدیک او آرمید
هوش مصنوعی: تمام حیوانات و موجودات بیرحم که در دنیا میبینیم، به نزد او آمده و تسلیم او میشوند.
دو تا میشدندی بر تخت اوی
از آن فر و زان بر شده بخت اوی
هوش مصنوعی: دو نفر در کنار هم بر تخت او نشسته بودند، یکی به خاطر زیبایی و دیگری به خاطر بخت خوب او.
به رسم نماز آمدندش به پیش
از آن جایگه برگرفتند کیش
هوش مصنوعی: به عنوان یک مراسم مذهبی، آنها به سوی حضرت آمدند و در آن مکان خاص جایگاه خود را گرفتند و آیین خود را به جا آوردند.
پسر بد مر او را یکی نامجوی
هنرمند و همچون پدر خوبروی
هوش مصنوعی: پسر بد او را، که به دنبال نام و شهرت است، به گونهای اثرگذار هنرمند و چهرهای خوشسیما مانند پدرش توصیف میکند.
سیامک بدش نام و فرخنده بود
کیومرث را دل بدو زنده بود
هوش مصنوعی: سیامک نام ناپسندی داشت و فرخنده، اما دل کیومرث به او وابسته و زنده بود.
ز گیتی به دیدار او شاد بود
که بس بارور شاخ و بنیاد بود
هوش مصنوعی: از دنیای پیرامونش به خاطر دیدار او خوشحال بود، زیرا او بسیار پربار و دلمشغول بود.
به جانش بر از مهر گریان بدی
ز بیم جدائیش بریان بدی
هوش مصنوعی: او به خاطر عشقش به شدت نگران و نگران جدایی است و این احساس ناراحتی او را بسیار آزار میدهد.
برآمد برین کار بر روزگار
فرززنده شد اختر شهریار
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که با تلاش و کوشش بر مشکلات و چالشهای زندگی غلبه میشود، و در نتیجه، سرنوشت و موفقیت فرد روشن و درخشان میشود. به عبارتی دیگر، در نتیجه کار و تلاش، فرد به مقامی دست مییابد که شایستهاش است.
به گیتی نبد هیچکس دشمنش
مگر در جهان ریمن اهریمنش
هوش مصنوعی: در دنیا هیچکس دشمن او نیست، جز در سرزمین ریمن که شیطان به وجود آمده است.
به رشک اندر اهریمن بدسگال
همی رای زد تا بیا کند یال
هوش مصنوعی: اهریمن بد و پلید به حسادت افتاده و نقشه میکشد تا یال (زیبایی و بزرگی) خود را به دست آورد.
یکی بچه بودش ز گرک سترگ
دلاور شده با سپاه بزرگ
هوش مصنوعی: یک کودک بود که با دلیرانهای به جنگ گرگ بزرگ رفت و در کنار سپاهی بزرگ قرار گرفت.
جهان شد بر آن دیو بچه تباه
ز بخت سیامک چه از بخت شاه
هوش مصنوعی: دنیا به خاطر آن دیو بچه خراب شد و سرنوشت سیامک و شاه نیز دچار مشکلاتی شد.
سپه کرد و نزدیک او راه جست
همی تخت و دیهیم کی شاه جست
هوش مصنوعی: سپه به دنبال راهی برای نزدیک شدن به او بود و تلاش میکرد تا تاج و تخت را به دست آورد، مانند یک شاه.
همی گفت با هر کسی راز خویش
جهان کرد پر آواز خویش
هوش مصنوعی: او به هر کسی رازهای خود را میگفت و با صدای بلند وجودش را در جهان منتشر میکرد.
کیومرث شه زین کی آگاه بود
که تخت مهی را جز او شاه بود
هوش مصنوعی: کیومرث، پادشاهی بود که از پیشرفتهای خود آگاه بود و میدانست که هیچ پادشاهی به جز او لایق نشستن بر روی تختی به این بزرگی نیست.
یکایک بیامد خجسته سروش
بسان پری با پلنگینه پوش
هوش مصنوعی: هر کدام به طرز خوشی و خوشحالی آمدند، مانند پری که با لباسی خز دار زینت یافته باشد.
مر او را بگفت این سخن دربدر
که دشمن چه سازد همی با پدر
هوش مصنوعی: او به او گفت که در شرایط سخت و در بی آب و دانهای، دشمن چه کاری میتواند با پدر انجام دهد.
سخن چون به گوش سیامک رسید
ز کردار بدخواه دیو پلید
هوش مصنوعی: وقتی سخن به گوش سیامک رسید، از رفتار بد شخصیت منفی و شیطانی آگاه شد.
دل شاهبچه برآمد به جوش
سپاه انجمن کرد و بگشاد گوش
هوش مصنوعی: دل شاهپسر به تپش افتاد و سپاه به حرکت درآمد و جمعیت را جمع کرد و گوش خود را باز کرد تا بشنود.
